Đẩy mạnh xã hội hóa thu gom chất thải rắn sinh hoạt

Công nhân Công ty CP Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La thu gom rác tại xã Sông Mã.

Theo số liệu thống kê, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) phát sinh trên địa bàn tỉnh trung bình khoảng 450 tấn/ngày. Trong đó, lượng rác được thu gom và xử lý tập trung đạt khoảng trên 410 tấn/ngày, còn lại chủ yếu do các hộ gia đình tự xử lý bằng hình thức chôn lấp hoặc đốt thủ công tại chỗ. Trước khi tiến hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dịch vụ thu gom rác thải đã được đảm bảo thực hiện hằng ngày tại 100% các phường, thị xã, thị trấn và thị tứ và phạm vi thu gom tại khu vực nông thôn cũng được mở rộng, đạt 75/188 xã, tăng 26 xã so với trước năm 2020.

Ngay khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, tỉnh đã tổ chức họp bàn triển khai các dịch vụ công ích đô thị sử dụng ngân sách nhà nước. Ông Lê Văn Tuất, Giám đốc Công ty cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La, cho biết: Hiện nay, Công ty đã ký kết hợp đồng dịch vụ công ích tại 8 phường và 16 xã; đang hoàn tất các thủ tục ký kết hợp đồng với 51 xã khác, để mở rộng phạm vi phục vụ. Sau khi được thu gom, rác thải sinh hoạt được vận chuyển về các khu xử lý tập trung để thực hiện quy trình xử lý. Cụ thể, rác thải của các phường Tô Hiệu, Chiềng Cơi, Chiềng Sinh, Chiềng An và 2 xã Mường La, Mường Bú được xử lý bằng công nghệ sản xuất mùn hữu cơ kết hợp chôn lấp hợp vệ sinh. Riêng tại xã Bắc Yên áp dụng công nghệ đốt rác, còn lại các khu xử lý khác chủ yếu áp dụng phương pháp chôn lấp.

Tại xã Sông Mã, Chi nhánh Công ty CP Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La đã ký hợp đồng với 6 xã, duy trì thu gom hằng ngày. Mỗi tháng, chi nhánh thực hiện quét đường, hè gần 2 triệu m² và duy trì vệ sinh trên 650 km đường ngõ xóm. Đồng thời, Chi nhánh chủ động phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức các đợt cao điểm tổng vệ sinh môi trường vào các ngày lễ, tết và các sự kiện quan trọng, đột xuất khác tại địa phương. Ông Nguyễn Xuân Văn, Giám đốc Chi nhánh, cho biết: Công tác thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt được thực hiện từ 3h30 sáng và buổi chiều từ 13h30 hằng ngày. Đơn vị luôn bố trí phương tiện và nhân lực phù hợp theo từng khu vực, kịp thời xử lý các điểm phát sinh rác đột xuất và đưa rác đến nơi xử lý theo đúng quy trình. Tại các khu xử lý, công tác vận hành được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, thường xuyên phun thuốc diệt ruồi, muỗi, rắc vôi bột, phun chế phẩm EM và san lấp rác để giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Công nhân Công ty CP Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La thu gom rác thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phường Tô Hiệu.

Để nâng cao hiệu quả công tác thu gom và xử lý rác thải, tỉnh cũng đã triển khai mô hình thí điểm phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn tại tổ 7, phường Tô Hiệu; quản lý, thu gom và tiêu hủy bao gói thuốc BVTV tại phường Chiềng An. Các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội đã tích cực lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường thông qua nhiều hoạt động, như Đoàn thanh niên triển khai phong trào “Đổi rác lấy cây xanh”, “Ngày thứ Bảy xanh”, “Chủ nhật tình nguyện”; các cấp Hội LHPN tỉnh triển khai mô hình “Nhà sạch, vườn đẹp” và “Phụ nữ thu gom rác thải tái chế”...

Tại các khu vực chưa có dịch vụ thu gom tập trung, vùng sâu, vùng xa, các địa phương đã chủ động vận động nhân dân tự thu gom, xử lý rác hữu cơ tái sử dụng làm phân bón cho cây trồng, xử lý chôn lấp hoặc đốt rác thải tại gia đình; huy động xã hội hóa xây hơn 5.500 bể chứa, kho chứa bao gói thuốc BVTV. Đến hết năm 2025, tỷ lệ thu gom CTRSH tại khu vực đô thị đạt 92,5% và tại khu vực nông thôn đạt 88%.

Mục tiêu giai đoạn 2026-2030, tỉnh Sơn La phấn đấu nâng tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn đô thị lên 98%. Hiện nay, tỉnh Sơn La đang triển khai quyết liệt đồng bộ nhóm giải pháp, trọng tâm là rà soát, nâng cấp hạ tầng các điểm tập kết và khu xử lý; thu hút đầu tư công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường nhằm giảm tỷ lệ chôn lấp. Đồng thời, ưu tiên bố trí nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường, đẩy mạnh tuyên truyền phân loại rác tại nguồn và tăng cường kiểm tra, giám sát để đảm bảo hiệu quả thực hiện theo đúng quy định.

Bài, ảnh: Phan Trang