Đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản và thư viện

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Cục Xuất bản và Thư viện

Tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ

Báo cáo tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện Lưu Đình Phúc cho biết, trong quý IV năm 2026, Cục đã tập trung triển khai các nhiệm vụ theo chương trình công tác của Bộ và của đơn vị trên các lĩnh vực: xây dựng, hoàn thiện thể chế; hoạt động chuyên ngành xuất bản và hợp tác quốc tế; thư viện, phát triển văn hóa đọc và lĩnh vực văn học.

Đến nay, một số nhiệm vụ đã hoàn thành trước hoặc đúng thời hạn. Đáng chú ý, Cục đã tham gia Hội chợ sách quốc tế Frankfurt tại Đức; tổ chức các hội nghị đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật về xuất bản, in và phát hành; xây dựng mô hình khuyến đọc, không gian đọc thân thiện với thiếu nhi tại Hải Phòng; biên soạn và phát hành 5.000 cuốn sổ tay hướng dẫn công tác phát triển văn hóa đọc đến các thư viện trên cả nước.

Công tác biểu dương, tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu trong xây dựng và phát triển văn hóa đọc cũng đã được hoàn thành.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Cục đang tiếp tục triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng, trong đó có xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 60/2014/NĐ-CP về hoạt động in; Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật hoạt động xuất bản. Cục cũng đang chuẩn bị tổ chức hội thảo về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của nhà xuất bản.

Một trong những vấn đề được Cục Xuất bản và Thư viện đề cập là những khó khăn phát sinh trong quá trình tiếp nhận, triển khai các chức năng, nhiệm vụ mới. Việc được giao bổ sung chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực thư viện và văn học, trong khi tổ chức bộ máy, nhân lực và các điều kiện bảo đảm chưa được kiện toàn đầy đủ, đặt ra yêu cầu rà soát, sắp xếp và phân công lại nhiệm vụ.

Quá trình chuyển giao chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ, tài liệu và các dự án từ những đơn vị trước đây cũng cần có thời gian để tiếp nhận, rà soát và xác định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, đối với dự án Cơ sở dữ liệu lĩnh vực văn học, việc chuyển giao và thực hiện các thủ tục tiếp theo cần sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị bàn giao với các đơn vị chức năng của Bộ, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai trong năm 2026.

Bên cạnh đó, những vướng mắc về kinh phí xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, tiến độ thẩm định và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị cũng là những vấn đề cần được tháo gỡ.

Liên quan đến nhiệm vụ chuyển đổi số, ngày 11.5.2026, Cục đã có Công văn số 699/CXBIPH-VP gửi Bộ VHTTDL về việc xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 gắn với đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả đầu tư. Trong đó, Cục đề xuất bổ sung dự án mới: “Triển khai phần mềm lưu trữ dữ liệu số hóa; nhập liệu, chỉnh lý và chuẩn hóa dữ liệu ngành Xuất bản, In và Phát hành”.

Việc đề xuất dự án nhằm thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, tạo lập dữ liệu chuyên ngành theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 214/NQ-CP; từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành đồng bộ, thống nhất, quản lý tập trung, phục vụ công tác quản lý nhà nước cũng như nhu cầu tra cứu, khai thác thông tin của các cơ quan quản lý, người dân và doanh nghiệp.

Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện Lưu Đình Phúc báo cáo tình hình triển khai nhiệm vụ công tác quý IV năm 2026 của Cục Xuất bản và Thư viện

Từ thực tiễn triển khai nhiệm vụ, Cục Xuất bản và Thư viện đề xuất Lãnh đạo Bộ chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp tháo gỡ khó khăn về thể chế, kinh phí; xem xét phương án tổ chức Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ IX vào năm 2027; đồng thời làm rõ trách nhiệm chủ trì, phối hợp đối với các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực văn học.

Tập trung 6 nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của tập thể Cục Xuất bản và Thư viện trong thời gian qua. Thứ trưởng chia sẻ, quá trình thực hiện nhiệm vụ đặt ra nhiều khó khăn, khối lượng công việc rộng, phức tạp, nhất là khi Cục được bổ sung lĩnh vực quản lý nhà nước về thư viện và văn học.

Tuy nhiên, tập thể đơn vị đã có sự chuẩn bị tốt về tư tưởng, tinh thần và từng bước khắc phục những khó khăn để triển khai nhiệm vụ được giao.

Trên cơ sở những kết quả và vấn đề đặt ra, Thứ trưởng đề nghị Cục Xuất bản và Thư viện tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, khẩn trương rà soát toàn diện tổ chức bộ máy, bảo đảm phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, tránh chồng chéo, trùng lấn. Trên cơ sở đó, bố trí nhân sự phù hợp với năng lực chuyên môn và yêu cầu công việc; đồng thời rà soát, sắp xếp các phòng chuyên môn để bảo đảm tính thống nhất, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Thứ hai, ưu tiên hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo kế hoạch. Trong đó, đối với hai dự thảo, đó là Nghị định thay thế Nghị định số 60/2014/NĐ-CP về hoạt động in; Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Cục Xuất bản và Thư viện cần tiếp tục bám sát, phối hợp chặt chẽ với các cấp có thẩm quyền, khẩn trương hoàn thiện để bảo đảm chất lượng và tiến độ.

Thứ ba, đổi mới phương thức quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, trong đó tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong các hoạt động của ngành, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển trong tình hình mới.

Thứ tư, tăng cường cơ chế phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài Bộ. Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu chủ động trao đổi, phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhất là đối với những lĩnh vực mới được chuyển giao.

Thứ năm, chú trọng công tác hợp tác quốc tế và mở rộng quan hệ đối ngoại, qua đó tranh thủ nguồn lực, kinh nghiệm phục vụ phát triển các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Cục.

Thứ sáu, chủ động chuẩn bị các điều kiện triển khai nhiệm vụ năm 2027, bảo đảm sự liên tục, đồng bộ trong công tác quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ được giao.

Toàn cảnh cuộc họp

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh yêu cầu Cục Xuất bản và Thư viện tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động khắc phục khó khăn, kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị. Đây là những điều kiện quan trọng để Cục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên những lĩnh vực được giao, bảo đảm tiến độ và chất lượng công tác trong thời gian tới.