Đáy thị trường và cuộc đua trả giá bằng sinh mạng

Tác giả: Lawrence G.McDonald, James Patrick Robinson/NXB Trẻ

Lắng nghe khi thị trường lên tiếng

Cuốn sách tiết lộ các mô hình dự đoán độc đáo, kết nối những điểm đáng ngạc nhiên giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, đồng thời phác thảo các ý tưởng giao dịch khả thi để luôn đi trước thị trường.

Đáy thị trường và cuộc đua trả giá bằng sinh mạng

Ngày 2/3/2016, thị trường dầu khí lại đi xuống và ngày hôm sau, tất cả các chương trình thời sự đều đưa tin Aubrey McClendon tự tử bằng cách đâm xe vào tường.

Trong những năm nới lỏng tiền tệ sau cuộc khủng hoảng Lehman, sau hai đợt QE, các thị trường lại chao đảo. Chúng đã quá nghiện kích thích, và chúng ta có thể thấy rõ điều đó vào đầu những năm 2010. Dứt khoát chúng không thể phục hồi nếu không có sự giúp đỡ của Fed.

Và đó quả nhiên là chúng nhận được, từ Chiến dịch Twist (kiểm soát lãi suất dài hạn bằng cách mua trái phiếu kho bạc dài hạn và bán tín phiếu và trái phiếu kho bạc ngắn hạn) cho đến thêm 1,7 nghìn tỷ đôla trong QE3, đợt nới lỏng định lượng thứ ba - loại thuốc thử nghiệm mà ngay cả Ben Bernanke cũng thừa nhận là không hiệu quả trên lý thuyết nhưng bằng một phép màu nào đó lại có hiệu quả trong thực tế.

Và vì vậy, ngay sau khi bước vào thập niên thứ hai của thế kỷ mới, Fed đã tiếp tục làm cái việc họ rành: kìm hãm lãi suất. Điều này khiến các thị trường tiếp tục tăng cao hơn nữa. Giá năng lượng cũng quay đầu, với dầu thô tăng từ 35 đôla vào cuối năm 2008 lên 125 đôla một thùng vào năm 2011, mức giá có thể hỗ trợ cho một đợt bùng nổ dầu khí khác.

Lãi suất vay thấp đã đơn thương độc mã tạo ra một làn sóng thăm dò dầu khí khổng lồ. Các cánh đồng đã mở ra cho những kẻ đầu cơ và thăm dò dầu khí bất hợp pháp, và cuộc đua trở nên vô cùng khốc liệt. Sản lượng dầu của Mỹ đã tăng gấp đôi từ năm 2009 đến năm 2015 lên 10 triệu thùng mỗi ngày.

Giá dầu và bẫy đáy thị trường đã nghiền nát một gã khổng lồ ngành năng lượng. Ảnh: NBC News.

Những công ty như Apache, Devon Energy và Southwestern Energy đều tham gia. Exxon nổi tiếng đã mua lại công ty khoan đá phiến XTO Energy với giá 41 tỷ đôla vào năm 2009. Những công ty khoan đá phiến khác, như Range Resources, EOG Resources, Dia Mondback Energy và Pioneer Natural Resources, đã chi hàng tỷ đôla để thuê đất ở Permian Basin và Bakken Formation rộng 200.000 dặm vuông ở vùng đất hoang vu của Bắc Dakota, khai thác hàng tỷ thùng dầu thô và khí đốt tự nhiên.

Chesapeake không còn là thế lực thống trị nữa. Các giám đốc tài chính bên trong các công ty năng lượng này lao về phía trước như những con bò tót Pamplona. Và những người chơi lớn bắt đầu tích luỹ nợ. Họ vay tiền lãi suất thấp và đổ hết vào hoạt động khoan và thăm dò. Đòn bẩy trong lĩnh vực này rất lớn, và hoạt động của Chesapeake cũng không ngoại lệ.

Tom Ward đã ra đi từ lâu. Aubrey McClendon hoàn toàn đơn độc, theo một nghĩa nào đó, khi không còn người bạn tri kỷ bên cạnh. Và đó chính là lúc ông vượt qua ranh giới đạo đức, đấu giá đất vành đai bằng các cuộc đấu giá dàn xếp, với giá chiến thắng đã được lên kế hoạch trước đó nhiều tuần.

Lợi thế của ông đã mất, bị nuốt chửng bởi đội quân đối thủ đông đảo đang làm xói mòn lợi nhuận ròng của ông. Aubrey chỉ có thể cạnh tranh bằng các hợp đồng thuê đất có giá tốt hơn, nếu không ông sẽ tiêu đời. Và trong thời điểm tuyệt vọng đó, với quá nhiều đòn bẩy trong sổ sách và vô số công ty khoan khác, sản xuất dầu khí đã tạo ra tình trạng cung thừa mà đến cuối cùng đã làm giá năng lượng tuột dốc.

Luôn có một thời khắc xác định đáy thị trường. Thường thì đó là một mức giá khiến mọi người sợ chết khiếp. Nhưng ngoài giá cả, thường có gì đó đi kèm với thời khắc này. Có thể là một quỹ lớn phá sản. Một ngân hàng sụp đổ. Một công ty lớn bỏ cuộc, các giám đốc điều hành cấp cao bị đuổi việc và các luật sư phá sản tìm đến tận cửa.

Vào ngày 10 tháng 2 năm 2016, giá dầu chạm mức 27 đôla một thùng, một mức thấp mới. Chưa đầy một tháng sau, giá dầu suýt chút nữa đã phá vỡ mức đó. Ngày 2 tháng 3 năm 2016, thị trường dầu khí lại đi xuống và ngày hôm sau, tất cả các chương trình thời sự đều đưa tin Aubrey McClendon tự tử bằng cách đâm xe vào tường. Ngày hôm đó, giá dầu chạm mức 34 đôla một thùng, và ngôi sao lớn trong ngành năng lượng đã được đưa đến nhà xác. Đáy đã được xác định.

Toàn ngành năng lượng thắt chặt hầu bao, các công ty dầu mỏ bắt đầu do dự trong việc đầu tư, đặc biệt là khi điều tiết của chính phủ và tệ quan liêu tăng lên. Và khi trữ lượng giảm dần, giá dầu tăng dần trở lại. Năm 2018, giá dầu đạt mức 77,41 đôla một thùng dầu thô Texas.