Dạy và học ở Tiểu học trong bối cảnh chuyển đổi số

PGS. TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường ĐHSP Hà Nội 2 phát biểu khai mạc Hội thảo.

Hội thảo đã tiếp nhận trên 50 tham luận; tác giả là chuyên gia, nhà khoa học đến từ các cơ sở giáo dục đại học; học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh; giáo viên tiểu học.

Các tham luận tập trung vào hai hướng nghiên cứu chính, đó là: ứng dụng công nghệ số trong dạy học ở tiểu học; phát triển năng lực người học và công tác đào tạo giáo viên trong bối cảnh chuyển đổi số.

Theo đó, vai trò của các công cụ số trong hỗ trợ thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động học tập, đổi mới kiểm tra đánh giá trong môi trường số, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học được tập trung làm rõ. Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong việc trang bị năng lực số cho giáo viên và học sinh, coi đây là điều kiện để thực hiện thành công chuyển đổi số trong giáo dục.

Phát biểu tại hội thảo, PGS. TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường ĐHSP Hà Nội 2 cho rằng, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, học liệu số và các nền tảng học tập trực tuyến đang đặt giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng những thách thức mới về phương pháp dạy học, nội dung dạy học, phương thức kiểm tra đánh giá. Đây là ba vấn đề quen thuộc đặt trong bối cảnh mới cũng như đối với hội thảo hôm nay.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Một trong những nội dung chuyên môn đáng chú ý tại hội thảo là báo cáo của PGS. TS Nguyễn Chí Thành, Trưởng khoa Sư phạm, Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội về phát triển năng lực số trong dạy học thống kê và xác suất ở tiểu học.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, mạch nội dung thống kê - xác suất trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 có nhiều điều kiện thuận lợi để hình thành năng lực số cho học sinh. Báo cáo đã làm rõ khung năng lực số gồm 6 miền năng lực và 8 bậc trình độ, đồng thời đề xuất tích hợp năng lực số vào dạy học từ lớp 2 đến lớp 5 tương ứng với Bậc 1 và Bậc 2 của khung năng lực số.

Đại diện nhóm nghiên cứu, PGS. TS Nguyễn Chí Thành gợi ý một số hình thức tổ chức dạy học phù hợp, như: dạy học theo dự án, tích hợp STEM và sử dụng các công cụ số nhằm hình thành năng lực số cho học sinh. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp công cụ định hướng cho giáo viên tiểu học trong việc thiết kế hoạt động dạy học thống kê - xác suất gắn với phát triển năng lực số, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên số.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo.

Trong khi đó, TS Hoàng Thị Mai, Trưởng khoa Toán - Công nghệ thông tin, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội và nhóm nghiên cứu tập trung vào một vấn đề mới hơn: giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh tiểu học.

Nhóm nghiên cứu đề xuất khung chương trình giáo dục AI dành cho học sinh tiểu học tại Việt Nam. Chương trình tập trung vào việc giúp học sinh làm quen với AI thông qua trải nghiệm trực quan, trò chơi và kể chuyện, từ việc nhận biết thiết bị thông minh ở lớp 1 đến thực hành lập trình AI và huấn luyện mô hình đơn giản ở lớp 5,…

Không chỉ dừng ở các định hướng lý luận, nhiều tham luận tại hội thảo đã đi vào ứng dụng cụ thể của AI trong lớp học tiểu học, như: Ứng dụng ChatGPT để xây dựng ngữ liệu dạy học đọc hiểu trong môn Tiếng Việt cấp tiểu học; thiết kế câu hỏi đến môi trường học tập có cấu trúc nhằm phát triển tư duy Toán học cho học sinh tiểu học trong bối cảnh chuyển đổi số; xây dựng hệ thống bài tập rèn kỹ năng viết bài văn miêu tả con vật cho học sinh lớp 4 có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo; AI trong lớp học tiểu học: Từ nhịp học đến khả năng can thiệp trong thực tiễn dạy học và đào tạo giáo viên…

Các ý kiến tại hội thảo đã đưa ra những gợi dẫn để tiếp tục nghiên cứu, trao đổi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp thiết thực cho dạy học ở tiểu học hiện nay.