Đề án 1816: Hình thành năng lực can thiệp mạch máu tại Hà Tĩnh

Bắt đầu từ đội ngũ chuyên môn

Can thiệp tim mạch là lĩnh vực đòi hỏi nhân lực được đào tạo chuyên sâu, sự phối hợp của cả ê-kíp và khả năng xử trí chính xác trong thời gian ngắn. Với những trường hợp cấp cứu như nhồi máu cơ tim, chậm trễ điều trị có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Khi chưa có khả năng can thiệp tại chỗ, người bệnh ở Hà Tĩnh phải chuyển lên tuyến trên, đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian tiếp cận kỹ thuật.

Để thay đổi tình trạng này, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh bắt đầu chuẩn bị nhân lực từ nhiều năm trước khi Đơn vị Tim mạch can thiệp được đưa vào hoạt động. Bác sĩ, điều dưỡng được cử đến các cơ sở chuyên ngành để học tập, thực hành và tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu.

Ảnh bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh trực tiếp thực hiện kỹ thuật nút mạch gan. Ảnh: YT

Tiến sĩ Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, cho biết bệnh viện xác định xây dựng đội ngũ là điều kiện quan trọng để tiếp nhận và triển khai kỹ thuật. Nhân lực được đào tạo theo từng bước, từ học tập tại các cơ sở đầu ngành đến thực hành dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.

Khi kỹ thuật bắt đầu triển khai tại địa phương, sự hỗ trợ của tuyến trên tiếp tục được thực hiện ngay tại cơ sở. Các bác sĩ Hà Tĩnh cùng tham gia điều trị, được hướng dẫn trực tiếp qua từng trường hợp. Cách làm này vừa bảo đảm người bệnh được tiếp cận kỹ thuật tại chỗ, vừa giúp cán bộ tuyến dưới chuyển kiến thức được đào tạo thành kỹ năng thực hành.

Đây cũng là cách Đề án 1816 phát huy vai trò: tuyến trên hỗ trợ chuyên môn nhưng gắn với đào tạo và chuyển giao, để tuyến dưới có thể tiếp nhận và tự thực hiện kỹ thuật. Sự hỗ trợ vì vậy không dừng ở một vài ca bệnh mà hướng tới hình thành năng lực lâu dài tại cơ sở.

Bác sĩ CKI Lê Chí Hướng, Phó Trưởng khoa Tim mạch, là một trong những nhân sự được đào tạo về can thiệp tim mạch tại Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai. Sau quá trình học tập, thực hành dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia, kỹ thuật tiếp tục được triển khai tại Hà Tĩnh. Từ chụp, can thiệp động mạch vành đến xử trí các trường hợp nhồi máu cơ tim cấp, đội ngũ tại bệnh viện dần có thể thực hiện độc lập.

Khi năng lực của đội ngũ được củng cố, bệnh viện không còn phải thường xuyên phụ thuộc vào sự có mặt của chuyên gia tuyến trên. Đơn vị Tim mạch can thiệp được công nhận là đơn vị độc lập; Khoa Tim mạch hiện có 5 bác sĩ can thiệp tim mạch và 4 điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu.

Khi kỹ thuật trở thành năng lực thường trực

Với một chương trình chuyển giao kỹ thuật, kết quả quan trọng không chỉ là số ca có chuyên gia tuyến trên tham gia, mà là khả năng bệnh viện tiếp tục duy trì kỹ thuật sau quá trình hỗ trợ.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, can thiệp tim mạch đã trở thành hoạt động chuyên môn thường quy. Bệnh viện thực hiện chụp và can thiệp động mạch vành, trong đó có các tổn thương phức tạp như tổn thương thân chung, chỗ chia đôi, tổn thương vôi hóa và tắc hoàn toàn mạn tính. Can thiệp động mạch chi dưới bằng stent và bóng phủ thuốc cũng được triển khai thường xuyên.

Theo số liệu bệnh viện cung cấp, đã có 1.196 ca chụp động mạch vành và 1.615 ca can thiệp, bao gồm cả các trường hợp cấp cứu. Tỷ lệ thành công của thủ thuật đạt trên 95%; tỷ lệ biến chứng chảy máu và biến chứng tại vị trí chọc mạch dưới 1%.

Một số trường hợp nhồi máu cơ tim cấp được xử trí ngay tại bệnh viện cho thấy năng lực này đã trở thành một phần của hệ thống cấp cứu tại chỗ. Người bệnh chỉ cần được đề cập ở mức khái quát; điều đáng chú ý hơn là ê-kíp tại tuyến tỉnh đã có thể thực hiện các bước cấp cứu, chụp và can thiệp động mạch vành mà trước đây nhiều trường hợp phải chuyển tuyến.

Trên nền tảng can thiệp tim mạch, bệnh viện tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực can thiệp mạch máu. Kỹ thuật lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học trong điều trị nhồi máu não cấp được triển khai thường quy, cùng với can thiệp stent động mạch cảnh, nút mạch tạng và một số kỹ thuật chuyên sâu khác.

Bác sĩ Nguyễn Sỹ Trình, Trưởng khoa Thận - Tiết niệu - Cơ xương khớp, cho biết kỹ thuật lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học cho phép lấy trực tiếp huyết khối trong lòng mạch, tái thông tuần hoàn não, mở thêm khả năng điều trị cho người bệnh nhồi máu não cấp. Bệnh viện đã sử dụng các dụng cụ chuyên biệt như hệ thống hút huyết khối Penumbra và dụng cụ kéo huyết khối Solitaire.

Nút mạch hóa chất điều trị ung thư gan cũng được triển khai với sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền. Ê-kíp xác định mạch máu nuôi khối u, đưa hóa chất đến vị trí cần điều trị và tiến hành nút mạch, tạo thêm lựa chọn điều trị ít xâm lấn cho những trường hợp phù hợp.

Bác sĩ CKII Phạm Hữu Đà, Trưởng khoa Tim mạch cho biết, bệnh viện không chỉ thực hiện thường quy chụp và can thiệp động mạch vành mà còn triển khai can thiệp động mạch chi, qua đó giảm số trường hợp phải chuyển lên tuyến trên.

Từ góc độ Đề án 1816, đây là kết quả quan trọng của chuyển giao kỹ thuật: năng lực chuyên môn không dừng lại ở thời điểm chuyên gia tuyến trên hỗ trợ, mà được giữ lại, duy trì và tiếp tục phát triển tại bệnh viện tuyến dưới.

Trên nền tảng nhân lực và kỹ thuật đã hình thành, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục hướng đến các kỹ thuật can thiệp sâu về phình mạch não, động mạch chủ và hoàn thiện kỹ thuật cấp cứu mạch tạng.

Quá trình này cho thấy khi đào tạo gắn với thực hành, chuyển giao gắn với nhu cầu và tuyến dưới có đủ điều kiện tiếp nhận, kỹ thuật chuyên sâu có thể trở thành năng lực thường trực tại cơ sở. Đó cũng là giá trị cốt lõi mà Đề án 1816 hướng tới: hỗ trợ để tuyến dưới có thể tự làm, tự phát triển, đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngay tại địa phương.