Đề án 1816: Tăng hiệu quả hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên

Từ một buổi khám đến hỗ trợ chuyên môn

Với những bệnh lý cần chuyên môn sâu, người bệnh thường có xu hướng tìm đến các bệnh viện lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Khoảng cách địa lý không phải trở ngại duy nhất. Lịch khám, thời gian chờ đợi và quá trình tái khám kéo dài cũng tạo thêm áp lực cho người bệnh.

Tại Bệnh viện Đồng Nai-2, việc mời các chuyên gia từ nhiều bệnh viện lớn tham gia khám, hội chẩn và điều trị đang tạo thêm một lựa chọn ngay tại địa phương. Các lĩnh vực được triển khai khá rộng, từ sản phụ khoa, hiếm muộn, tiết niệu, sàn chậu đến chấn thương chỉnh hình, ngoại thần kinh, tiêu hóa, tim mạch và một số chuyên khoa sâu khác.

Một trường hợp người bệnh gặp tình trạng rối loạn tiểu tiện do bệnh lý sàn chậu đã được chuyên gia tiết niệu và sàn chậu thăm khám, phối hợp cùng ê-kíp của Bệnh viện Đồng Nai-2 điều trị ngay tại cơ sở. Không cần đi sâu vào trường hợp cụ thể, điều đáng chú ý ở đây là chuyên gia không chỉ đưa ra chỉ định, mà trực tiếp làm việc cùng đội ngũ tại bệnh viện trong quá trình điều trị.

Cách tổ chức này tạo ra hai giá trị song song. Người bệnh được tiếp cận chuyên môn sâu ngay tại địa phương; trong khi bác sĩ bệnh viện có thêm cơ hội quan sát, trao đổi và thực hành cùng người có kinh nghiệm.

Chuyên gia phối hợp cùng ê-kíp Bệnh viện Đồng Nai-2 thực hiện kỹ thuật chuyên sâu. Ảnh: Sao Mai

Đây là điểm có thể nhìn từ cách tiếp cận của Đề án 1816. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, chuyển giao kỹ thuật phải bắt đầu từ việc đánh giá nhu cầu, năng lực nhân lực và điều kiện thực tế của tuyến dưới. Quá trình chuyển giao bao gồm tập huấn lý thuyết, hướng dẫn thực hành, theo dõi và cùng giải quyết những vấn đề phát sinh, với kết quả được đánh giá theo các tiêu chí cụ thể.

Như vậy, giá trị của việc đưa chuyên gia về cơ sở không nằm ở số buổi khám hay số trường hợp được tư vấn. Quan trọng hơn là những trao đổi chuyên môn ấy có tạo ra thay đổi trong năng lực của đội ngũ tại chỗ hay không.

TS.BS Lê Quang Thanh, nguyên Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam, cho rằng việc người dân được tiếp cận chuyên gia ngay tại địa phương đồng thời tạo điều kiện để bệnh viện tiếp nhận những quy trình và kỹ thuật mới, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn.

Với Bệnh viện Đồng Nai-2, mô hình này vì thế không chỉ được tổ chức theo hướng khám, chữa bệnh theo yêu cầu. Bên cạnh hoạt động khám trực tiếp, các chuyên gia còn tham gia hội chẩn, phẫu thuật những trường hợp phù hợp và hướng dẫn đội ngũ bệnh viện.

Đó là bước chuyển từ “mời chuyên gia về khám” sang “cùng chuyên gia phát triển chuyên môn tại cơ sở”.

Để kinh nghiệm được giữ lại ở bệnh viện

Một kỹ thuật chỉ thực sự tạo ra thay đổi khi đội ngũ tại chỗ có thể tiếp nhận, thực hành và duy trì sau quá trình hỗ trợ. Đây cũng là điểm cốt lõi trong cách Bộ Y tế triển khai chuyển giao kỹ thuật theo Đề án 1816. Kết quả không chỉ được tính bằng số kỹ thuật đã chuyển giao, mà bằng khả năng tuyến dưới thực hiện được kỹ thuật và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.

Tại Bệnh viện Đồng Nai-2, mục tiêu này được thể hiện qua việc duy trì phối hợp giữa chuyên gia và các khoa, phòng của bệnh viện. Mỗi ca hội chẩn, mỗi cuộc trao đổi chuyên môn hay một ca phẫu thuật có sự tham gia của chuyên gia đều có thể trở thành một tình huống đào tạo thực tế.

TS.BS Trương Thiết Dũng, Phó Tổng giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đồng Nai-2 cho biết, giá trị của mô hình không dừng ở việc đưa chuyên gia về khám mà còn nằm ở khả năng đào tạo, thực hành và chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu cho đội ngũ tại bệnh viện. Qua từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thêm điều kiện cập nhật kiến thức, rèn kỹ năng và nâng khả năng xử lý những ca bệnh phức tạp.

Cách làm này cũng giúp thay đổi mối quan hệ giữa tuyến trên và tuyến dưới. Chuyên gia không chỉ xuất hiện ở thời điểm người bệnh cần một ý kiến chuyên môn, mà trở thành một phần của quá trình phát triển năng lực bệnh viện thông qua trao đổi, hướng dẫn và thực hành.

Bệnh viện Quân y 175 và Bệnh viện Đồng Nai-2 từng ký kết hợp tác toàn diện về khám, chữa bệnh, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật. Theo thỏa thuận, chuyên gia tuyến trên có thể đến hội chẩn, thực hiện thủ thuật, phẫu thuật tại Đồng Nai-2. Đồng thời, đào tạo nhân lực và chuyển giao kỹ thuật theo từng chuyên ngành. Đây là một trong những cơ sở để hoạt động hỗ trợ chuyên môn tại bệnh viện được tổ chức theo hướng lâu dài, thay vì chỉ xử lý từng trường hợp riêng lẻ.

Từ góc độ hệ thống, mô hình này còn đặt ra một yêu cầu: chuyển giao phải đi cùng điều kiện tiếp nhận. Bệnh viện cần có nhân lực, trang thiết bị và quy trình phù hợp để kỹ thuật được duy trì. Bộ Y tế cũng yêu cầu việc lựa chọn kỹ thuật chuyển giao phải căn cứ vào nhu cầu, năng lực thực tế và khả năng đáp ứng của cơ sở nhận chuyển giao.

Đây là điểm cần được lưu ý khi phát triển mạng lưới chuyên gia tại các bệnh viện địa phương. Nếu chỉ đưa bác sĩ giỏi về khám, hiệu quả chủ yếu dừng ở người bệnh được tiếp cận chuyên gia. Nếu gắn hoạt động đó với đào tạo, hội chẩn, thực hành và chuyển giao, giá trị sẽ được mở rộng sang đội ngũ y tế và năng lực của cả bệnh viện.

Với Đồng Nai-2, hướng đi này cũng phù hợp với nhu cầu mở rộng các chuyên khoa sâu, đồng thời giảm những trường hợp phải tìm đến các cơ sở y tế lớn ngoài địa phương. Mục tiêu cuối cùng không phải thay thế tuyến trên, mà giúp tuyến dưới có thêm khả năng xử trí những bệnh lý trước đây còn phải phụ thuộc vào chuyển tuyến.

Đó cũng là giá trị lâu dài của tinh thần Đề án 1816: chuyên gia đến không chỉ để giải quyết một ca bệnh, mà để kiến thức, kinh nghiệm và kỹ thuật được chuyển thành năng lực của đội ngũ tại chỗ