Để công trình mục tiêu phát huy hiệu quả sau đầu tư

Lễ khai mạc đại hội Thể dục thể thao xã Đạo Trù được tổ chức tại nhà văn hóa thôn Đồng Pheo.

Công trình hoàn thành, trách nhiệm tiếp nối

Những tuyến đường bê tông nối liền các khu dân cư, công trình nước sinh hoạt hay nhà văn hóa được đầu tư từ các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân vùng khó khăn. Tuy nhiên, cùng với niềm vui khi công trình hoàn thành, một yêu cầu quan trọng được đặt ra là tổ chức quản lý, vận hành và bảo dưỡng để nguồn lực đầu tư tiếp tục phát huy giá trị trong nhiều năm.

Tại xã Đạo Trù, tỉnh Phú Thọ, những công trình hạ tầng được xây dựng trong thời gian qua đang góp phần thay đổi diện mạo nông thôn miền núi, tạo thêm điều kiện phát triển kinh tế và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Đạo Trù và Yên Dương thuộc huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc trước đây, Đạo Trù hiện có khoảng 3/4 dân số là đồng bào dân tộc Sán Dìu. Địa bàn rộng, dân cư phân bố ở nhiều thôn đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, đồng thời khai thác hiệu quả những công trình đã được đầu tư.

Trong đó, Khu thiết chế văn hóa, thể thao Làng văn hóa kiểu mẫu thôn Lục Liễu là một công trình tiêu biểu, được khánh thành và đưa vào sử dụng từ tháng 11/2023. Công trình gồm nhà văn hóa, sân thể thao, khuôn viên cây xanh, đường dạo cùng các hạng mục phụ trợ, phục vụ nhu cầu sinh hoạt cộng đồng.

Cùng với Lục Liễu, khu thiết chế văn hóa, thể thao tại thôn Đồng Pheo cũng đã được đầu tư, góp phần bổ sung không gian sinh hoạt, giao lưu và rèn luyện sức khỏe cho người dân. Đây là những công trình thuộc Đề án xây dựng Làng văn hóa kiểu mẫu của tỉnh Vĩnh Phúc trước khi hợp nhất.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến tham quan phiên "Chợ Tết 0 đồng" được tổ chức tại khuôn viên nhà văn hóa thôn Đồng Pheo, xã Đạo Trù.

Ông Trần Hồng Đăng, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đạo Trù, cho rằng, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện cơ sở vật chất, địa phương sẽ quan tâm đầu tư nâng cấp các thiết chế văn hóa theo Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Qua đó, tạo ra không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, giữ gìn bản sắc đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, chú trọng duy tu, bảo dưỡng những công trình đã đưa vào sử dụng để công trình phát huy hiệu quả sau đầu tư.

Ở góc độ người dân, ông Nguyễn Văn Hà, sinh sống tại xã Đạo Trù, đánh giá những khu thiết chế được đầu tư khang trang đã tạo thêm không gian sinh hoạt, giúp người dân có điều kiện giao lưu, rèn luyện sức khỏe. Theo ông Hà, để công trình phát huy giá trị lâu dài, bên cạnh sự quan tâm của chính quyền, mỗi người dân cũng cần nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ và tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng.

Từ thực tế Đạo Trù có thể thấy, hiệu quả của công trình không chỉ được đánh giá qua quy mô xây dựng mà còn phụ thuộc vào cách tổ chức sử dụng và trách nhiệm gìn giữ sau bàn giao. Điều này càng có ý nghĩa đối với những địa bàn còn nhiều khó khăn, nơi mỗi nguồn lực đầu tư đều gắn với nhu cầu thiết thực của người dân.

Tại xã Mường Thàng, tỉnh Phú Thọ, nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần cải thiện hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất và đời sống. Địa phương đã đầu tư 29 công trình thiết yếu, trong đó có gần 7 km đường bê tông xóm, liên xóm được làm mới; 20 nhà văn hóa được xây dựng, sửa chữa, cùng các công trình nước sinh hoạt và chợ dân sinh.

Bên cạnh đó, xã hỗ trợ xóa nhà tạm cho 69 hộ dân tộc thiểu số nghèo, giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống. Những kết quả này cho thấy việc đầu tư hạ tầng cần được thực hiện đồng bộ với chính sách an sinh, hỗ trợ sinh kế và cải thiện điều kiện sống, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Tại tỉnh Phú Thọ, Giai đoạn 2021–2025, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã huy động hơn 5.037 tỷ đồng. Từ nguồn vốn chương trình, 765 công trình hạ tầng được đầu tư, xây dựng và đưa vào sử dụng, trong đó có 415 công trình giao thông, 231 nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng, 46 công trình trường học cùng nhiều hạng mục thiết yếu khác.

Đáng chú ý, cùng giai đoạn, 1.110 công trình tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn được duy tu, bảo dưỡng. Kết quả này cho thấy bên cạnh đầu tư mới, việc duy trì chất lượng và khả năng phục vụ của những công trình hiện có cũng được quan tâm trong quá trình thực hiện chính sách.

Duy tu để nguồn lực không lãng phí

Đối với các địa bàn miền núi, việc xây dựng công trình hạ tầng đã cần nguồn lực đáng kể, nhưng duy trì hoạt động ổn định sau đầu tư cũng đặt ra những yêu cầu về kinh phí, kỹ thuật và trách nhiệm quản lý.

Những tuyến đường giao thông chịu tác động của mưa lớn, sạt lở cần được kiểm tra, sửa chữa kịp thời. Với công trình cấp nước sinh hoạt, việc bảo vệ nguồn nước, bảo dưỡng đường ống, bể chứa và khắc phục sự cố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân. Trong khi đó, các nhà văn hóa, khu thể thao cần được sử dụng thường xuyên, có phương án bảo quản phù hợp để tránh xuống cấp, lãng phí.

Thực tế này đòi hỏi việc đầu tư phải gắn với phương án quản lý, vận hành ngay từ đầu. Mỗi công trình sau khi hoàn thành cần được xác định rõ đơn vị tiếp nhận, trách nhiệm bảo dưỡng, nguồn kinh phí duy tu và cơ chế phối hợp khi phát sinh hư hỏng.

Nhà văn hóa thôn Đồng Pheo, xã Đạo Trù là nơi thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa.

Bước sang giai đoạn 2026–2030, Phú Thọ tiếp tục xác định phát triển hạ tầng thiết yếu là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Ngày 30/6/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND, quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách nhà nước thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2030.

Cùng với đó, Nghị định số 358/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tạo cơ sở cho việc phân cấp quản lý, tổ chức triển khai và sử dụng nguồn lực theo nhiệm vụ được giao.

Từ những quy định này, việc rà soát hồ sơ, xác định đơn vị tiếp nhận và chịu trách nhiệm quản lý công trình càng cần được chú trọng. Đối với những hạng mục trước đây do cấp huyện hoặc đơn vị trực thuộc quản lý, quá trình chuyển giao phải bảo đảm công trình tiếp tục được khai thác, bảo dưỡng, không làm gián đoạn hoạt động phục vụ người dân.

Cùng với trách nhiệm của chính quyền, sự tham gia của cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ tài sản chung. Khi người dân trực tiếp sử dụng, theo dõi và phản ánh những bất cập phát sinh, việc phát hiện hư hỏng, đề xuất sửa chữa và nâng cao hiệu quả khai thác công trình sẽ thuận lợi hơn.