Để cổng trường không là 'điểm đen' ùn tắc giao thông

Nỗi ám ảnh vào giờ tan học
Vào 17h chiều các ngày từ thứ hai đến thứ sáu, nút giao đường 70 - Cầu Cốc, đoạn từ cầu vượt Cầu Cốc đến cổng Trường Trung học cơ sở Tây Mỗ, phường Tây Mỗ, thành phố Hà Nội, các phương tiện giao thông ken đặc. Phải mất hàng chục phút đồng hồ chen chúc giữa dòng xe, anh Bùi Văn Dương, trú tại xã An Khánh, mới thoát ra khỏi được đám đông. Theo anh Dương, vào giờ tan học, khu vực cổng trường luôn có mặt lực lượng chức năng đứng ra phân luồng, điều tiết giao thông.

Tuy nhiên, không ít phụ huynh đậu xe ngay dưới lòng đường chờ đón con khiến giao thông ùn ứ. Bên cạnh đó, một số học sinh đi xe đạp, sau giờ tan học có thói quen đứng chờ nhau ở khu vực cổng trường, lúc di chuyển thì vừa lái xe vừa cười đùa, trêu chọc nhau khiến cho giao thông cũng thêm phần hỗn loạn...

Cảnh tượng trên không chỉ xảy ra tại khu vực cổng Trường Trung học cơ sở Tây Mỗ mà là tình trạng chung của khá nhiều trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội trong nhiều năm qua... Theo các chuyên gia, nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu từ 3 yếu tố.

Ùn ứ kéo dài từ cầu vượt ngã tư đường 70-Cầu Cốc đến khu vực cổng Trường THCS Tây Mỗ vào chiều 18-9. Ảnh: Hồng Quý

Thứ nhất là hạ tầng giao thông khu vực nội thành đều hẹp, không có vỉa hè hoặc vỉa hè rất nhỏ, trong khi mật độ giao thông quá đông. Thứ hai là không gian giao thông tĩnh tại các gần trường học phần lớn còn chật chội, không đúng quy chuẩn, không bố trí được điểm trông giữ xe cho phụ huynh. Thứ ba là ý thức của một số phụ huynh chưa cao, đỗ xe không đúng nơi quy định bất chấp sự nhắc nhở của lực lượng an ninh.

Các chuyên gia giao thông cho rằng, bên cạnh nút thắt hạ tầng, sự bùng nổ mạnh mẽ của các phương tiện cá nhân, đặc biệt là ô tô gia đình trong những năm gần đây đã đẩy xung đột giao thông ở khu vực cổng trường lên mức đỉnh điểm. Việc phụ huynh sử dụng ô tô đưa đón con đi học xuất phát từ tâm lý chính đáng là muốn che mưa che nắng, bảo vệ sức khỏe và an toàn cho con, nhưng vô tình tạo nghịch lý đô thị. Chỉ cần vài chục chiếc ô tô cùng dừng đón con tại một tuyến phố có lòng đường hẹp dưới 7 mét, toàn bộ dòng lưu thông phía sau lập tức bị chặn đứng...

Mô hình "Cổng trường an toàn" được triển khai thành công tại nhiều địa phương trên cả nước. Ảnh: Nguyễn Nam

Mỗi cổng trường hãy là điểm đến an toàn
Việc triển khai và nhân rộng mô hình “Cổng trường an toàn giao thông” thời gian qua đã chứng minh được hiệu quả vượt trội, trở thành điểm sáng trong công tác hạ nhiệt áp lực giao thông đô thị. Theo các chuyên gia giao thông, bản chất của mô hình này là tối ưu hóa công tác quản trị tại chỗ thông qua sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, chính quyền địa phương và phụ huynh.

Thay vì cảnh tượng hàng trăm phương tiện dừng đỗ lộn xộn, mô hình thiết lập các khu vực đón trả khách nhanh (Kiss & Go) rõ ràng. Xe máy, ô tô của phụ huynh được hướng dẫn xếp hàng ngăn nắp sát lề đường hoặc tập kết tại sân trường được mở thoáng, tuyệt đối không được dừng đỗ giữa lòng đường.

Biện pháp then chốt mang lại thành công là áp dụng khung giờ lệch ca, lệch giờ tan học từ 15 đến 30 phút giữa các khối lớp. Nhờ đó, lưu lượng phương tiện đổ về cùng một thời điểm được phân tán khoa học, triệt tiêu nguy cơ ùn ứ cục bộ. Song song đó, các đội phản ứng nhanh gồm lực lượng bảo vệ, đoàn viên thanh niên và phụ huynh tình nguyện liên tục túc trực để phân luồng, hướng dẫn đón học sinh nhanh chóng trong vòng dưới 30 giây và yêu cầu phương tiện di chuyển ngay.

Thực tế tại các ngôi trường áp dụng thành công cho thấy, diện mạo giao thông trước cổng trường đã thay đổi rõ rệt. Tình trạng chen lấn, quay đầu xe tùy tiện giảm sâu; lòng đường thông thoáng giúp các phương tiện vãng lai di chuyển dễ dàng. Quan trọng hơn, mô hình không chỉ giải quyết bài toán giao thông trước mắt, mà còn là bài học trực quan sinh động giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và xây dựng văn hóa giao thông văn minh...

Đánh giá về mô hình, chuyên gia giao thông, TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia khẳng định, đây là mô hình hay, việc triển khai, nhân rộng mô hình trong thời gian qua là chủ trương đúng đắn. Không chỉ có cổng trường an toàn mà tất cả hệ thống giao thông đường bộ đều cần rà soát để tìm ra những vị trí có nguy cơ mất an toàn giao thông, gây ùn tắc giao thông, từ đó có giải pháp tổng thể xử lý.

TS Khương Kim Tạo cho rằng, mô hình “Cổng trường an toàn giao thông” cần được xây dựng linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tế từng cổng trường và nhu cầu thực tế của phụ huynh… "Đặc biệt, mô hình “Cổng trường an toàn giao thông” hay những giải pháp mang tính cơ học để giảm ùn tắc tại các cổng trường học xét cho cùng cũng chỉ là giải pháp ngắn hạn. Giải pháp bền vững và lâu dài nhất vẫn phải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, trong đó có các bậc phụ huynh và học sinh”, TS Khương Kim Tạo nhấn mạnh.