Để mỗi gia đình đều có 'chìa khóa số'

Cán bộ Công an xã Thanh Bồng hướng dẫn người dân làm căn cước, kích hoạt tài khoản định danh điện tử

Một tài khoản số, cả nhà thêm thuận tiện

Tranh thủ thời gian sau buổi làm nương rẫy, anh Hồ Văn Ngọc, ở thôn Trà Thanh, xã Thanh Bồng, đưa các con đến trụ sở Công an xã làm thẻ căn cước và kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức 2.

Với anh Ngọc, chuyến đi ấy không chỉ để hoàn thành một thủ tục. Căn cước và tài khoản định danh điện tử sẽ giúp các thành viên trong gia đình thuận lợi hơn khi giải quyết giấy tờ, tiếp cận dịch vụ công về sau. “Đó là quyền lợi của gia đình mình nên mình cố gắng sắp xếp công việc để đi làm thẻ căn cước, bảo đảm quyền lợi cho gia đình, con cái sau này”, anh Ngọc chia sẻ.

Câu chuyện của gia đình anh Ngọc cũng là một phần trong những thay đổi đang diễn ra ở Thanh Bồng. Sau một tháng triển khai chiến dịch 60 ngày đêm hỗ trợ người dân kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức 2, Công an xã đã thu nhận hơn 300 hồ sơ làm căn cước, kích hoạt hơn 400 tài khoản định danh điện tử mức 2.

Ở những địa bàn miền núi, đưa người dân đến với công nghệ không thể chỉ dừng ở việc thông báo. Công an xã chia thành các tổ phụ trách từng thôn, phối hợp với lực lượng an ninh cơ sở, bí thư, trưởng thôn và các đoàn thể đến từng gia đình tuyên truyền, hướng dẫn. Có trường hợp cán bộ phải đến nhiều lần, chỉ từng thao tác để người dân có thể tự thực hiện.

Thiếu tá Phạm Ngọc Linh, Phó Trưởng Công an xã Thanh Bồng cho biết, cảnh sát khu vực trực tiếp xuống từng thôn, từng nhà hướng dẫn người dân, nhất là các hộ ở xa trung tâm, người cao tuổi và những người ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ.

“Cầm tay chỉ việc” từ những điều nhỏ nhất

Với nhiều người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, điện thoại thông minh vẫn là một thế giới mới mẻ. Người chưa có thiết bị, người lại chỉ quen nghe và gọi; không ít người chưa từng đăng nhập một ứng dụng dịch vụ công hay thực hiện giao dịch trực tuyến nào. Bởi vậy, “Bình dân học vụ số” ở cơ sở thường bắt đầu từ những việc nhỏ: Mở ứng dụng, tạo tài khoản, đăng nhập, tra cứu thông tin, tích hợp giấy tờ hay nộp hồ sơ trực tuyến. Những thao tác ấy có thể mở ra nhiều thuận tiện cho một gia đình vùng xa.

Bà Hồ Thị Hiền, ở thôn Trà Hiệp, xã Thanh Bồng, trước đây gần như không biết sử dụng điện thoại. Nhờ đoàn viên, thanh niên đến tận nơi hướng dẫn, bà dần làm quen với thiết bị, biết liên lạc và sử dụng điện thoại phục vụ công việc hằng ngày. “Nhờ mấy thanh niên chỉ nên mới rành, giờ lúc nào cần thì mình liên lạc, rồi sử dụng để họp hành”, bà Hiền nói.

Từ chỗ chỉ dùng điện thoại để nghe, gọi, người dân có thể từng bước tiếp cận thêm nhiều tiện ích: Sử dụng VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán bằng mã QR, tiếp nhận thông tin từ chính quyền, đồng thời cảnh giác hơn trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.

Khi một người trong gia đình biết sử dụng công nghệ, họ có thể hướng dẫn cha mẹ, hỗ trợ con cái, giúp người thân tra cứu giấy tờ hoặc thực hiện những thủ tục trước đây phải mất cả buổi đi lại. Sự chủ động ấy dần lan sang người thân.

Để khoảng cách không còn là trở ngại

Tại thôn Hà Doi, xã Thanh Bồng, đoàn viên, thanh niên còn thành lập tổ hỗ trợ hành chính công để đồng hành với bà con ngay tại địa bàn dân cư. Anh Hồ Văn Quang, đoàn viên thanh niên thôn Hà Doi cho biết, tổ được thành lập nhằm hỗ trợ người dân giải quyết các loại giấy tờ, thủ tục ngay tại thôn.

Tại xã Sa Bình, việc đưa tiện ích số về tận thôn cũng được triển khai theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”. Cán bộ Công an xã cùng lực lượng tình nguyện đến những địa bàn xa trung tâm, hỗ trợ người dân cài đặt, kích hoạt và sử dụng VNeID, tích hợp giấy tờ cá nhân và thực hiện các thủ tục liên quan đến định danh điện tử.

Thượng úy Trần Quốc Khánh, Công an xã Sa Bình cho biết, lực lượng chức năng hỗ trợ các trường hợp đủ điều kiện thực hiện thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử mức 2, trong đó có trẻ em từ 6 đến dưới 14 tuổi. Việc mở rộng tiện ích số đến cả trẻ em cho thấy chuyển đổi số đang đi vào từng gia đình. Cha mẹ có thể chủ động hơn khi thực hiện thủ tục liên quan đến con, giúp nhiều công việc về sau thuận tiện hơn.

Ông A Lủi, ở thôn Lung Leng, xã Sa Bình, là người cảm nhận khá rõ sự thay đổi ấy. Trước đây, mỗi lần có việc cần giải quyết thủ tục, ông phải đi xe máy một quãng đường xa về trung tâm xã. Nay, sau khi được cán bộ hướng dẫn cách tra cứu và nộp hồ sơ trực tuyến, một số việc ông đã có thể chủ động thực hiện ngay trên điện thoại. “Trước đây mỗi khi có việc cần làm thủ tục, tôi thường phải đi xe máy rất xa về trung tâm xã. Nay được cán bộ về hướng dẫn cách tra cứu và nộp hồ sơ trực tuyến, tôi đã chủ động hơn”, ông A Lủi chia sẻ.

Bớt một chuyến xe đường dài, bớt một buổi nghỉ làm để lo giấy tờ, với những gia đình vùng sâu, vùng xa, đó là lợi ích rất cụ thể. Công nghệ trở thành phương tiện giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí.

Theo Đại úy Đỗ Thành Luân, Phó Trưởng Công an xã Sa Bình, hiệu quả của chuyển đổi số không nằm ở số tài khoản được kích hoạt, mà quan trọng hơn là người dân có thực sự biết sử dụng và hưởng lợi từ những tiện ích ấy hay không. “Mỗi tài khoản được kích hoạt, mỗi thao tác được thực hiện thành thạo góp phần đưa chuyển đổi số đến gần hơn với cuộc sống”, Đại úy Luân nói.

Toàn tỉnh hiện có 1.477 Tổ công nghệ số cộng đồng với gần 12,2 nghìn thành viên, được thành lập tại 96/96 xã, phường, phủ khắp 100% thôn, tổ dân phố. Nhiều địa phương bố trí mạng internet tại nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng để người dân học tập, tra cứu thông tin và tiếp cận công nghệ.

Các mô hình “Góc chuyển đổi số”, “Mỗi công dân - Một định danh số”, “Đại sứ số”, “Ngày thứ Bảy vì dân”, “Ngày không hẹn”, “Ngày cuối tuần hỗ trợ chuyển đổi số cho người dân”… cũng tạo thêm những điểm hỗ trợ ngay tại cơ sở.

Từ một người cha đưa con đi làm căn cước, một người phụ nữ lần đầu biết sử dụng điện thoại đến một người dân vùng xa không còn phải vượt quãng đường dài chỉ để nộp giấy tờ, chuyển đổi số đang đi vào các gia đình bằng những thay đổi rất đời thường. Điều quan trọng hơn là mỗi thành viên có thêm khả năng tự giải quyết công việc của mình, hỗ trợ người thân và tiếp cận các dịch vụ cần thiết thuận tiện, an toàn. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi được đến từng nhà và giúp cuộc sống của mỗi gia đình bớt nhọc nhằn hơn.