Đề nghị Bộ Y tế là cơ quan đầu mối rà soát, sửa đổi ngay Nghị định 46

Ngày 1/2, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long về việc hướng dẫn thi hành một số nội dung của Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Theo Bộ NN&MT, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long tại văn bản số 1012/VPCP-KGVX ngày 31/1 về việc xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm (gọi tắt là Nghị định 46), Bộ NN&MT đã báo cáo về tình hình triển khai thực hiện.

Trước đây, các hoạt động kiểm soát ATTP nông sản nhập khẩu theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 15) được thực hiện thông suốt, không có hiện tượng ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu. Tuy nhiên, khi bắt đầu thực hiện các quy định mới tại Nghị định 46 kể từ ngày 26/1 đã xuất hiện tình trạng ùn tắc hàng hóa nhập khẩu.

Theo thống kê của các cơ quan kiểm soát nhập khẩu, đến ngày 29/1, tồn đọng số lượng lớn lô hàng nhập khẩu chờ kiểm tra để được thông quan với khối lượng khoảng 300.000 tấn, chủ yếu là rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn và hàng thực phẩm đã chế biến, bao gói sẵn tại các cửa khẩu (đường bộ, đường thủy và đường hàng không).

Đến ngày 29/1, tại các cửa khẩu tồn đọng khoảng 300.000 tấn hàng hóa chủ yếu là rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn và hàng thực phẩm đã chế biến.

Các biện pháp kiểm soát chặt chẽ ATTP quy định tại Nghị định 46 thay thế Nghị định 15 trước đây là cần thiết trước tình hình một số vụ việc mất ATTP trong thời gian vừa qua. Tuy nhiên, Bộ NN&MT cũng nêu, việc triển khai ngay Nghị định 46 có hiệu lực kể từ ngày ký gặp một số khó khăn vướng mắc.

Thời gian để gửi và trả kết quả kiểm nghiệm thường kéo dài ít nhất từ 5-7 ngày. Kết quả kiểm nghiệm là căn cứ ban hành Thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt hoặc không đạt yêu cầu nhập khẩu. Đây là nội dung khác hoàn toàn so với Nghị định 15 (bổ sung thêm bước kiểm tra thực trạng hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm). Trong khi đó, tại các cửa khẩu, đặc biệt là các cửa khẩu đường bộ hầu như không có sẵn phòng kiểm nghiệm, điều này đã gây khó khăn rất lớn cho quá trình kiểm tra...

Hàng nông sản nhập khẩu đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán này hầu hết là hàng tươi sống trong khi điều kiện, hạ tầng kho bãi bảo quản ở các cửa khẩu đều chưa thể đáp ứng dẫn đến việc hàng hóa ùn tắc và dễ bị hư hỏng.

Sau khi Nghị định 46 được ban hành, có hiệu lực, Bộ NN&MT đã chỉ đạo các cơ quan liên quan tổ chức triển khai ngay các quy định mới của Nghị định, áp dụng các giải pháp để thực hiện kiểm tra ATTP đối với các lô hàng nhập khẩu.

Ngay sau khi nhận được một số thông tin về vướng mắc tại cửa khẩu, Bộ đã phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh Tây Ninh cũng như chỉ đạo các cơ quan kiểm dịch thực vật vùng để tạm thời xử lý việc ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu tại Tây Ninh và tất cả các cửa khẩu khác. Kết quả, đến ngày 31/1/2026, tình trạng hàng nông sản nhập khẩu bị ùn tắc đã cơ bản được giải quyết.

Đồng thời, Cục Trồng trọt bảo vệ thực vật thuộc Bộ NN&MT cũng đã ban hành văn bản gửi Cục An toàn thực phẩm (cơ quan giúp việc cho Bộ Y tế, trực tiếp soạn thảo Nghị định 46) thông tin về các vướng mắc khi triển khai Nghị định để tổng hợp báo cáo Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về ATTP để hướng dẫn thực hiện một số nội dung nhằm tháo gỡ vướng mắc.

Thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu Kim Thành, Lào Cai. Ảnh: Quốc Hồng

Bộ NN&MT cũng đang xem xét phương án phân cấp cho UBND tỉnh trực tiếp kiểm tra ATTP đối với các lô hàng nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ để địa phương chủ động, linh hoạt xử lý các sự việc phát sinh trên địa bàn

Nhằm kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nêu trên, Bộ NN&MT báo cáo Thủ tướng, Phó Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Y tế là cơ quan đầu mối phối hợp với các bộ, ngành có liên quan để rà soát, sửa đổi ngay Nghị định 46 đảm bảo tính khả thi.

Trong thời gian chưa sửa đổi Nghị định 46, Bộ NN&MT cũng đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với bộ, ngành có liên quan có văn bản hướng dẫn thi hành một số nội dung của Nghị định 46 cho phù hợp với thực tiễn.

Bộ NN&MT đề nghị Chính phủ giao Bộ NN&MT tiến hành các thủ tục phân cấp việc thực hiện việc kiểm tra ATTP nhập khẩu thuộc lĩnh vực quản lý về địa phương để tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân nhập khẩu và tạo thuận lợi, đồng bộ trong quá trình thực hiện.

NY