Đề nghị không buộc người học chuyển giao toàn bộ quyền đối với công trình để được tốt nghiệp

Làm rõ quyền tác giả và cách chia sẻ lợi ích

Đại biểu (ĐB) Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) chỉ ra thực tế, mỗi năm có khoảng 300.000 sinh viên, học viên tốt nghiệp, với nhiều khóa luận, luận án có giá trị ứng dụng cao. ĐB đề nghị luật ghi nhận người học trực tiếp sáng tạo là tác giả hoặc đồng tác giả của công trình.

ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) phát biểu tại hội trường

Theo ĐB Nguyễn Vũ Trung, nếu người học tạo ra sản phẩm ngoài nhiệm vụ được giao và không sử dụng nguồn lực riêng của nhà trường thì quyền đối với sản phẩm thuộc về người học. Nếu thực hiện nhiệm vụ được giao, các bên cần thỏa thuận trước về việc chia sẻ lợi ích. ĐB đề nghị không buộc người học chuyển giao toàn bộ quyền đối với công trình để được dự thi hoặc tốt nghiệp.

Phát biểu sau đó, ĐB Nguyễn Lân Hiếu (Hà Nội) cũng kiến nghị xác định rõ quyền tác giả của sinh viên, học viên và quy định tỷ lệ chia sẻ lợi ích tối thiểu 40%-50% cho tác giả tại các bệnh viện, trường đại học.

Quy định trách nhiệm hậu kiểm trong giám định sở hữu trí tuệ

Góp ý Điều 201, ĐB Nguyễn Vũ Trung tán thành bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ để có thêm chuyên gia tham gia lĩnh vực này. ĐB đề nghị luật quy định yêu cầu tối thiểu về năng lực của người giám định, phương pháp giám định, việc kiểm soát xung đột lợi ích và trách nhiệm bồi thường khi kết luận sai.

ĐB Bùi Ngọc Sơn (Hải Phòng) đề nghị bảo đảm tính độc lập trong giám định, phòng ngừa xung đột lợi ích và bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu điện tử. Theo ĐB, luật cũng cần xác định rõ trách nhiệm hậu kiểm và trách nhiệm bồi thường thiệt hại căn cứ vào lỗi của bên gây thiệt hại.

ĐB Bùi Ngọc Sơn (Hải Phòng) góp ý dự thảo luật

Về chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, ĐB Bùi Ngọc Sơn tán thành việc thay thủ tục đăng ký hợp đồng riêng bằng việc ghi nhận chuyển nhượng trên văn bằng bảo hộ. Tuy nhiên, từ khi hợp đồng có hiệu lực đến khi việc chuyển nhượng được ghi nhận, bên mua có thể gặp rủi ro nếu bên bán phá sản hoặc xảy ra tranh chấp. ĐB đề nghị luật xác định rõ thời điểm phát sinh quyền của bên nhận chuyển nhượng, quy định thứ tự ưu tiên theo thời điểm nộp hồ sơ và công khai dữ liệu để bên thứ ba tra cứu.

Bảo hộ phần đóng góp sáng tạo của con người khi sử dụng AI

“Tác giả phải là con người”, ĐB Nguyễn Lân Hiếu nhấn mạnh. Cùng quan điểm, ĐB Nguyễn Trung Kiên (Đồng Nai) đề nghị chỉ bảo hộ quyền tác giả đối với phần do con người trực tiếp sáng tạo trong sản phẩm có sử dụng AI. Theo đề xuất này, sản phẩm hoàn toàn do AI tạo ra sẽ không được bảo hộ quyền tác giả. ĐB cũng đề nghị quy định rõ trách nhiệm tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ của các đơn vị vận hành nền tảng AI.

ĐB Nguyễn Lân Hiếu (Hà Nội) phát biểu về quyền tác giả trong lĩnh vực y tế

Đối với kết quả chẩn đoán, hình ảnh y khoa hoặc phác đồ do AI đề xuất, ĐB Nguyễn Lân Hiếu kiến nghị ghi nhận bác sĩ hoặc nhóm nghiên cứu đã thu thập dữ liệu, huấn luyện AI và chịu trách nhiệm lâm sàng là tác giả hoặc đồng tác giả. ĐB cũng đề nghị bổ sung quy định về quyền của cơ sở y tế đối với cơ sở dữ liệu y khoa đã ẩn danh, yêu cầu tổ chức, cá nhân xin phép khi sử dụng dữ liệu này để huấn luyện AI vì mục đích thương mại.

Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân phát biểu tiếp thu, giải trình trước Quốc hội. Ảnh: VIẾT CHUNG

Thừa ủy quyền của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân giải trình, dự thảo lần này tập trung vào hai nội dung là cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và chuyển giao nhiệm vụ quản lý về giống cây trồng. Bộ KH-CN đã phối hợp với Bộ NN-MT để việc chuyển giao bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Bộ KH-CN ghi nhận các đề xuất về AI, giới hạn quyền sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu để tiếp tục đánh giá tác động trước khi trình Chính phủ ở lần sửa đổi tiếp theo. Theo Bộ trưởng, Chính phủ sẽ quy định chi tiết trình tự, thủ tục xử lý xung đột lợi ích và bồi thường thiệt hại tại các nghị định.