Để người có công được thụ hưởng đầy đủ các chế độ theo quy định

Hiện toàn tỉnh quản lý 44.495 hồ sơ người có công với cách mạng; 3.602 người có công và thân nhân đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng, với tổng kinh phí trên 140 tỷ đồng/năm. Giai đoạn 2021 - 2025, cơ quan chuyên môn tham mưu ban hành 22 văn bản chỉ đạo, 53 văn bản hướng dẫn; tổ chức 62 hội nghị tập huấn với hơn 6.100 lượt đại biểu tham dự. Việc tiếp nhận, thẩm định, giải quyết hồ sơ cơ bản đúng trình tự, thủ tục, thời hạn; 78/78 hồ sơ đủ điều kiện được giải quyết đúng hạn, không có hồ sơ quá hạn hoặc tồn đọng cuối kỳ. Những kết quả đó cho thấy chính sách NCC đang được triển khai tương đối đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở.

Từ năm 2021 đến nay, tỉnh chi trả trợ cấp, phụ cấp ưu đãi và trợ cấp một lần cho 50.600 lượt người, tổng kinh phí trên 635,7 tỷ đồng; hỗ trợ nhà ở cho 586 hộ, kinh phí gần 17,9 tỷ đồng; thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho 16.305 người, điều dưỡng phục hồi sức khỏe cho 6.119 lượt người. Nhìn từ góc độ quản lý nhà nước, đó là những khoản kinh phí, danh sách và hồ sơ cần được giải quyết đúng quy định. Nhưng với người thụ hưởng, đó có thể là một căn nhà được sửa chữa trước mùa mưa, một lần điều dưỡng giúp cải thiện sức khỏe hay một tấm thẻ bảo hiểm y tế giúp giảm bớt gánh nặng khi đau ốm. Cùng với nguồn lực Nhà nước, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” tiếp tục lan tỏa. Các tổ chức, nhà hảo tâm thăm, tặng 197.428 suất quà, tổng kinh phí trên 78 tỷ đồng; Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” của tỉnh trao 1.373 suất quà, kinh phí trên 1,2 tỷ đồng.

Chăm lo NCC không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là tình cảm, trách nhiệm của cả cộng đồng. Một cuộc giám sát có ý nghĩa không chỉ để ghi nhận kết quả, quan trọng hơn là nhận diện những vấn đề cần khắc phục. 

Đoàn giám sát Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND tỉnh giám sát thực hiện chính sách người có công.

Qua 30 cuộc thanh tra, kiểm tra, phát hiện 42 trường hợp hưởng chế độ, chính sách không đúng đối tượng, số tiền phải thu hồi hơn 6,16 tỷ đồng. Đây là vấn đề cần được xử lý nghiêm túc nhưng cũng phải nhìn từ hoàn cảnh cụ thể. Nhiều trường hợp tuổi cao, kinh tế khó khăn, không còn hưởng trợ cấp hằng tháng; có trường hợp đã qua đời. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải phân loại từng trường hợp, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và khả năng thu hồi, vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa phù hợp thực tế và tính nhân văn của chính sách.

Công tác quản lý, cập nhật và số hóa hồ sơ ở một số địa phương chưa đồng bộ; một số hồ sơ thiếu hoặc thất lạc tài liệu gốc. Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc bàn giao, chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu cần được thực hiện chặt chẽ, khoa học. Đây không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật về số hóa. Đó là việc lưu giữ ký ức lịch sử bằng dữ liệu chính xác, để hồ sơ không thất lạc, NCC không bị bỏ sót.

Một nội dung đặc biệt được quan tâm qua giám sát là công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Toàn tỉnh hiện có 149 công trình ghi công liệt sĩ, gồm 15 nghĩa trang với 2.865 mộ. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh tìm kiếm, cất bốc, quy tập 14 hài cốt liệt sĩ; thu nhận 6.214 phiếu điều tra thông tin và lấy 2.932 mẫu thân nhân liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Tuy nhiên, vẫn còn 670 mộ tại 9 nghĩa trang chưa xác định được danh tính.

Từ kết quả giám sát, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị rà soát toàn diện việc thực hiện chính sách; bảo đảm đầy đủ, kịp thời, đúng đối tượng các chế độ trợ cấp, bảo hiểm y tế, điều dưỡng, nhà ở, giáo dục, phương tiện trợ giúp và các chính sách liên quan. Trọng tâm là phân loại cụ thể 42 trường hợp phải thu hồi kinh phí hưởng sai; xác định nguyên nhân, trách nhiệm và khả năng thu hồi; đẩy nhanh số hóa, chuẩn hóa dữ liệu NCC và liệt sĩ; tăng cường tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; chủ động rà soát nhu cầu nhà ở, điều dưỡng, phương tiện trợ giúp và chăm sóc sức khỏe, nhất là với người cao tuổi, neo đơn, gia đình khó khăn. Những vấn đề vượt thẩm quyền, nhất là hồ sơ lịch sử không còn giấy tờ gốc và các trường hợp đặc thù cần được tổng hợp đầy đủ để kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế, chính sách, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người có công.