Để những khoản đóng góp không còn là trăn trở của phụ huynh

Để câu chuyện đóng góp đầu năm học không còn là vấn đề “nóng”, các trường cần phải công khai, minh bạch cơ sở thực hiện các khoản thu, kế hoạch chi tiêu để phụ huynh được biết, từ đó tạo sự đồng thuận và ủng hộ cao.

Loại bỏ những khoản thu không cần thiết

Để chuẩn bị cho con tự tin bước vào năm học 2026-2027, chị V.T.K.L. (ở phường Trảng Dài) đã phải chi khá nhiều khoản, trong đó nhiều nhất vẫn là tiền đồng phục và sách vở. Ngoài đồng phục quần xanh, áo trắng để đi học bình thường hằng ngày, nhà trường còn yêu cầu phải mua đồng phục thể dục, nón trắng có in logo của trường và giày trắng. Mặc dù những chiếc áo đồng phục, đồ thể dục đã có in sẵn logo của trường nhưng nhà trường vẫn yêu cầu phụ huynh nộp tiền mua phù hiệu (in tên trường, tên học sinh, tên lớp) để may lên áo. Không dừng lại ở đó, nhà trường còn yêu cầu học sinh nộp thêm tiền chụp ảnh làm thẻ.

Đầu năm học mới, phụ huynh phải lo nhiều khoản chi phí cho con đi học. Ảnh minh họa: Một phụ huynh mua sách vở, đồ dùng học tập cho con tại một nhà sách ở phường Trấn Biên.

Theo chị V.T.K.L., nếu nhà trường đơn giản hóa các quy định thì sẽ tiết kiệm được số tiền rất lớn cho phụ huynh, bởi trường con chị đang học có số lượng học sinh lớn. Chị đơn cử như việc yêu cầu mỗi học sinh phải đóng 50 ngàn đồng mua phù hiệu may lên áo, thẻ học sinh là khá lãng phí. Nếu nhân số tiền 50 ngàn đồng đó với tổng số học sinh của toàn trường thì số tiền tiêu tốn của phụ huynh lên đến hàng trăm triệu đồng. Do vậy, chị mong muốn nhà trường  xem xét lại, chia sẻ khó khăn với phụ huynh.

Trong khi đó, anh N.T.V (ở phường Trảng Dài) chia sẻ quan điểm: “Tôi cho rằng đến trường chỉ với bộ đồng phục áo trắng, quần tối màu gọn gàng là đẹp, không nhất thiết phải in thêm logo làm gì cho tốn kém. Hay như bắt học sinh đến trường phải mang giày trắng là không phù hợp, vì thời tiết miền Nam mùa thì nắng nóng, mùa thì mưa dầm nên rất bất tiện”.

Năm học này, phụ huynh có con học trường công lập rất phấn khởi khi đến trường không còn phải đóng học phí. Số tiền mà phụ huynh tiết kiệm được mỗi năm học cho các con lên tới vài trăm ngàn, thậm chí là cả triệu đồng đối với học sinh bậc THPT công lập. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn còn trăn trở khi tồn tại nhiều loại quỹ trong trường và lớp.

Chị Đ.T.T. có con học tại một trường tiểu học ở phường Trảng Bom cho hay: “Ở lớp của con tôi học, mỗi người đóng từ 200-500 ngàn đồng tiền quỹ của ban đại diện cha mẹ học sinh. Số tiền này được trích nộp một phần cho quỹ ban đại diện cha mẹ học sinh cấp trường, còn lại được giữ ở ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp. Bên cạnh đó, giáo viên cũng gợi ý phải lập quỹ lớp để có thêm tiền chi phí cho các hoạt động khác của lớp hằng ngày”.

Hiệu trưởng một trường tiểu học ở phường Trảng Bom chia sẻ: “Những hoạt động phong trào của nhà trường có được những năm học qua phần lớn là nhờ sự hỗ trợ, đóng góp của phụ huynh các lớp, chứ ngân sách nhà nước hằng năm cấp cho nhà trường thì gần như không thể chi cho các hoạt động phong trào. Đơn cử như Tết Trung thu, muốn cho các em có trải nghiệm vui vẻ thì ban giám hiệu nhà trường phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh để thuê đội lân sư rồng tới biểu diễn, rồi mua quà trung thu tặng các con. Hay như sơ kết học kỳ I và cả năm học, nhà trường cũng không có nguồn để mua phần thưởng cho học sinh mà cũng phụ thuộc vào nguồn quỹ của ban đại diện cha mẹ học sinh.

“Phải huy động thêm nguồn xã hội hóa từ phụ huynh cũng là một trăn trở lớn với nhà trường, nhưng nếu không có sự đóng góp của phụ huynh thì trường cũng gặp khó khăn. Vì vậy, chúng tôi phải luôn công khai minh bạch cho phụ huynh an tâm” - vị hiệu trưởng nêu trên chia sẻ.

Cần tăng cường kiểm tra

Việc nắm bắt dư luận và tăng cường kiểm tra công tác thu, chi đầu năm học tại các cơ sở giáo dục là rất cần thiết để chấn chỉnh tình trạng lạm thu, thậm chí tiêu cực có thể xảy ra. Đây cũng là giải pháp để đảm bảo uy tín của ngành giáo dục và đào tạo cũng như hình ảnh của nhà giáo. Cô Lê Thị Phương Thủy, Hiệu trưởng Trường tiểu học Mạc Đĩnh Chi (phường Long Khánh) chia sẻ: “Để phụ huynh có sự đồng thuận cao, đầu năm học nhà trường tiến hành mời họp phụ huynh để trao đổi thông tin về kế hoạch năm học và một số lưu ý trong phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh là chính chứ không phải chuyện thu tiền”.

Nói cụ thể hơn về các khoản thu và cách thức thu, cô Lê Thị Phương Thủy cho biết: Văn bản của Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn tạm thời về thực hiện các khoản thu năm học 2026-2027 đã có, do đó các trường bám sát vào văn bản này để thực hiện. Khoản nào bắt buộc phải thu thì trao đổi với phụ huynh, khoản nào tự nguyện thì nói rõ là tự nguyện để phụ huynh đồng tình tham gia, kinh phí có tới đâu thì làm tới đó. Đơn cử như quỹ ban đại diện cha mẹ học sinh hay tiền bảo hiểm tai nạn học sinh, phụ huynh cần được biết rõ đây là những khoản không bắt buộc.

Chị N.T.T. (ở phường Tân Triều) phản ánh: Ở trường con chị học, một phòng học được dùng chung cho 2 lớp khác nhau, một lớp học buổi sáng và lớp còn lại học vào buổi chiều. Vừa mới vào đầu năm học, nhiều khoản phải mua sắm cho con thì ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp đã vận động đóng quỹ hội, quỹ lớp để mua tivi phục vụ học tập. Chị N.T.T. băn khoăn: Việc 2 lớp học chung một phòng nhưng chỉ có một lớp phải bỏ tiền ra mua tivi liệu có hợp lý?

Hiệu trưởng một trường THCS tại phường Tân Triều cho biết: Do ngân sách nhà nước cấp mới chỉ đảm bảo những điều kiện cơ bản trong dạy và học, còn việc đầu tư tivi hay máy lạnh thì nhà trường chưa có điều kiện. Vào mỗi đầu năm học mới, ban đại diện cha mẹ học sinh thường đề xuất với nhà trường mua sắm một số thiết bị như: tivi, quạt máy, thậm chí là máy lạnh nhưng không phải đề xuất nào ban giám hiệu cũng đồng thuận. Đơn cử như việc ban đại diện cha mẹ học sinh tự đứng ra mua sắm tivi cho lớp, có phụ huynh ủng hộ, có phụ huynh phản đối nên gây không ít khó khăn cho nhà trường khi phải đứng ra giải quyết.

Hay như việc trang bị máy lạnh cho các lớp, nếu để ban đại diện cha mẹ học sinh tự phát mua sắm cũng rất dễ gây dư luận trái chiều về việc đóng góp. Bên cạnh đó còn là câu chuyện công bằng trong trường học. Ở cùng một trường nhưng có lớp được trang bị đủ tivi, máy lạnh, lớp lại không có sẽ dễ xảy ra sự so bì, tạo khoảng cách. Ngoài ra, việc lắp đặt thêm nhiều trang thiết bị cũng ảnh hưởng tới an toàn hệ thống lưới điện và công tác bảo vệ tài sản của nhà trường. Do đó, nhà trường thống nhất với ban đại diện cha mẹ học sinh không thực hiện vận động những khoản xã hội hóa tự phát như vậy. Qua đó tạo sự đồng thuận của đông đảo phụ huynh nhà trường.