Để phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ tiếp tục tỏa sáng trong kỷ nguyên mới

Người lính trở về và lời thề còn mãi với non sông

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, hình ảnh người lính Cụ Hồ luôn gắn liền với những phẩm chất cao đẹp: Trung thành với Đảng, tận hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Những phẩm chất ấy được tôi luyện trong chiến tranh, được thử thách trong gian khổ, được chứng minh bằng máu xương, bằng những năm tháng hành quân, chiến đấu, bằng sự hy sinh thầm lặng của biết bao thế hệ.

Bộ đội mang lúa về nhà giúp dân. Ảnh: qdnd.vn

Nhưng điều làm nên chiều sâu đặc biệt của phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ là khi chiến tranh đã lùi xa, người lính trở về với đời thường vẫn không rời đội ngũ của nhân dân. Họ có thể không còn mang quân hàm, không còn đứng trong đội hình đơn vị, không còn ngày ngày nghe tiếng kẻng báo động hay tiếng bước chân hành quân, nhưng trong trái tim họ, lời thề với Tổ quốc vẫn vẹn nguyên. Người cựu chiến binh tiếp tục sống có lý tưởng, có kỷ luật, có nghĩa tình, có trách nhiệm; tiếp tục góp sức xây dựng gia đình, quê hương, cơ sở; tiếp tục là tấm gương cho con cháu, là chỗ dựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân.

Đó là lý do khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu phát huy bản chất Bộ đội Cụ Hồ tại Đại hội Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII, thông điệp ấy không chỉ là sự ghi nhận đối với một lực lượng đã có nhiều cống hiến, mà còn là sự khẳng định một giá trị nền tảng của dân tộc. Bộ đội Cụ Hồ không chỉ là danh hiệu cao quý dành cho người quân nhân cách mạng. Đó còn là một chuẩn mực văn hóa, một biểu tượng đạo đức, một nguồn lực tinh thần đặc biệt trong đời sống xã hội Việt Nam.

Trong chiến tranh, phẩm chất ấy làm nên sức mạnh để người lính vượt qua bom đạn, thiếu thốn, hiểm nguy, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Trong hòa bình, phẩm chất ấy tiếp tục được thể hiện bằng sự gương mẫu trong đời sống, sự kiên định trong lập trường, sự thẳng thắn trong đấu tranh với cái sai, sự tận tụy trong việc chung, sự nghĩa tình với đồng đội và nhân dân. Một cựu chiến binh tích cực tham gia công tác ở khu dân cư; một người lính trở về làm kinh tế giỏi, giúp đồng đội thoát nghèo; một cán bộ Hội bền bỉ hòa giải mâu thuẫn ở cơ sở; một nhân chứng lịch sử kể lại cho thế hệ trẻ những năm tháng chiến đấu gian lao mà hào hùng - tất cả đều là những cách rất cụ thể để phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ tiếp tục tỏa sáng.

Trong bối cảnh hiện nay, giá trị ấy càng trở nên quan trọng. Đất nước đang phát triển nhanh, hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số mạnh mẽ, nhưng cũng đối diện với nhiều thách thức mới, cả truyền thống và phi truyền thống. Trên không gian mạng, những thông tin sai trái, luận điệu xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, bôi nhọ hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc vẫn xuất hiện dưới nhiều hình thức tinh vi. Trong đời sống xã hội, mặt trái của kinh tế thị trường, lối sống thực dụng, sự phai nhạt lý tưởng ở một bộ phận người dân, nhất là thanh thiếu niên, cũng đặt ra yêu cầu phải củng cố niềm tin, bồi đắp bản lĩnh và nuôi dưỡng trách nhiệm công dân.

Chính ở đây, vai trò của cựu chiến binh có ý nghĩa đặc biệt. Họ là những người đã đi qua chiến tranh, đã sống trong những thời khắc mà độc lập dân tộc, danh dự Tổ quốc và sinh mệnh nhân dân được đặt lên cao nhất. Tiếng nói của họ có sức nặng không chỉ vì họ từng cầm súng, mà vì cuộc đời họ là minh chứng sống động cho lòng yêu nước, sự hy sinh và niềm tin vào con đường cách mạng. Khi cựu chiến binh nói về lịch sử, đó không phải là những dòng chữ khô cứng. Đó là ký ức, là trải nghiệm, là máu thịt, là những người đồng đội đã nằm lại chiến trường, là những năm tháng không thể nào quên của dân tộc.

Vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của Hội Cựu chiến binh trong tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là hoàn toàn phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Cựu chiến binh có thể đấu tranh với cái sai bằng lý lẽ, nhưng cũng bằng chính nhân cách và uy tín của mình. Họ có thể góp ý xây dựng chính sách từ kinh nghiệm thực tiễn ở cơ sở. Họ có thể giám sát cán bộ, đảng viên bằng tinh thần thẳng thắn, trách nhiệm. Họ có thể vận động nhân dân đồng thuận với chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước bằng sự gần gũi, chân thành và gương mẫu.

Điều đáng quý là cựu chiến binh thường không nói nhiều về công lao của mình. Họ đã quen với sự lặng lẽ. Trong chiến tranh, họ lặng lẽ chịu gian khổ để đất nước có ngày hòa bình. Trong thời bình, họ lặng lẽ góp sức cho từng phong trào, từng xóm làng, từng khu phố. Chính sự lặng lẽ ấy làm nên chiều sâu của phẩm chất người lính. Và cũng chính từ sự lặng lẽ ấy, niềm tin được bồi đắp một cách bền vững.

Tuy nhiên, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong kỷ nguyên mới không thể chỉ dừng lại ở việc nhắc lại truyền thống. Truyền thống nếu không được chuyển hóa thành hành động sẽ dễ trở thành ký ức xa xôi. Bản chất cách mạng nếu không được đặt vào yêu cầu mới sẽ khó tạo ra sức sống mới. Vì vậy, thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về “Trung thành - Đoàn kết - Gương mẫu - Đổi mới” cần được hiểu như một yêu cầu hành động rất cụ thể.

Trung thành là kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, với sự lãnh đạo của Đảng, với lợi ích của Tổ quốc và nhân dân. Đoàn kết là giữ vững tình đồng chí, đồng đội, đồng bào; góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nhất là từ cơ sở. Gương mẫu là đi đầu trong chấp hành pháp luật, trong xây dựng nếp sống văn minh, trong đấu tranh chống tiêu cực, trong giáo dục con cháu. Đổi mới là không tự bằng lòng với những cách làm cũ, không hành chính hóa hoạt động Hội, không để phong trào chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà phải làm cho mỗi việc của Hội có mục tiêu rõ, kết quả cụ thể, hiệu quả thiết thực.

Đó cũng là cách để người cựu chiến binh hôm nay tiếp tục đứng trong đội hình chiến đấu mới: Chiến đấu chống suy thoái, tiêu cực, thông tin xấu độc, sự thờ ơ, vô cảm; chiến đấu vì niềm tin xã hội, vì sự trong sạch của đời sống chính trị, vì khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Xây dựng Hội vững mạnh toàn diện, sát cơ sở, thiết thực và hiệu quả

Điểm nhấn quan trọng trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội lần này là yêu cầu tiếp tục xây dựng Hội Cựu chiến binh Việt Nam vững mạnh toàn diện. Đây không chỉ là mục tiêu tổ chức, mà còn là yêu cầu chính trị đặt ra đối với Hội trong bối cảnh đất nước đang đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, tổ chức bộ máy và phương thức quản trị.

Trước hết, Hội phải vững mạnh về chính trị, tư tưởng. Là tổ chức chính trị - xã hội tập hợp những người đã từng phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Hội Cựu chiến binh có vị trí rất đặc thù. Hội vừa là nơi chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cựu chiến binh, cựu quân nhân; vừa là lực lượng tham gia tích cực vào công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể; vừa là cầu nối giữa truyền thống Quân đội với đời sống nhân dân.

Cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh Lai Châu sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập úng. Ảnh: qdnd.vn

Trong giai đoạn mới, vai trò ấy càng cần được phát huy. Đất nước đang triển khai nhiều chủ trương lớn về đổi mới hệ thống chính trị, sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Những chuyển động ấy rất lớn, tác động trực tiếp đến cơ sở. Muốn chủ trương đi vào cuộc sống, cần sự đồng thuận của nhân dân. Muốn có đồng thuận, cần những lực lượng có uy tín để tuyên truyền, vận động, giải thích, phản ánh, kết nối. Cựu chiến binh chính là một lực lượng như vậy.

Ở nhiều địa phương, cán bộ, hội viên cựu chiến binh là những người rất gần dân, hiểu dân, nắm chắc địa bàn. Họ biết gia đình nào còn khó khăn, thanh niên nào cần được định hướng, mâu thuẫn nào cần hòa giải, việc gì ở cơ sở đang gây băn khoăn. Nếu tổ chức Hội hoạt động thực chất, tiếng nói của cựu chiến binh sẽ trở thành một kênh rất quan trọng để cấp ủy, chính quyền nắm bắt tình hình nhân dân, xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh, không để những mâu thuẫn nhỏ trở thành điểm nóng xã hội.

Vì vậy, yêu cầu xây dựng tổ chức Hội tinh gọn, thống nhất, thông suốt, hướng mạnh về cơ sở có ý nghĩa rất thiết thực. Một tổ chức mạnh không phải là tổ chức có nhiều tầng nấc, nhiều cuộc họp, nhiều báo cáo, mà là tổ chức nắm chắc hội viên, hiểu đúng nhiệm vụ, hành động có trọng tâm, trọng điểm, tạo được chuyển biến cụ thể. Hoạt động Hội cần tránh hình thức, tránh dàn trải, tránh chạy theo thành tích. Mỗi phong trào cần trả lời được câu hỏi: Mang lại lợi ích gì cho hội viên, cho nhân dân, cho địa phương, cho đất nước? Mỗi mô hình cần có kết quả đo lường được. Mỗi cán bộ Hội cần được đánh giá bằng hiệu quả phục vụ hội viên và cơ sở.

Đây cũng là yêu cầu đổi mới đội ngũ cán bộ Hội. Cán bộ Hội trong giai đoạn mới phải giữ được phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín của người cựu chiến binh, nhưng đồng thời phải có năng lực mới: Năng lực tổ chức phong trào, năng lực vận động quần chúng, năng lực xử lý thông tin, năng lực sử dụng công nghệ, năng lực đối thoại với hội viên và nhân dân. Không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ để giải quyết những vấn đề mới. Không thể chỉ bằng nhiệt tình mà thay thế được phương pháp. Người cán bộ Hội hôm nay càng phải gương mẫu học tập, tự đổi mới, tự nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.

Bộ đội nỗ lực dọn bùn đất ra khỏi đường làng, khu dân cư. Ảnh: qdnd.vn

Một thông điệp rất đáng chú ý là chuyển đổi số trong hoạt động Hội. Với Hội Cựu chiến binh, chuyển đổi số không phải là điều xa lạ hay nằm ngoài khả năng. Chuyển đổi số trước hết là để quản lý hội viên tốt hơn, nắm tình hình nhanh hơn, kết nối các cấp Hội thông suốt hơn, tuyên truyền kịp thời hơn, nhân rộng các mô hình hay hiệu quả hơn. Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội lan truyền rất nhanh, nếu tổ chức Hội chậm đổi mới phương thức tuyên truyền, chậm hiện diện trên không gian số, chậm cung cấp thông tin chính xác, thì sẽ khó phát huy đầy đủ vai trò định hướng của mình.

Cựu chiến binh bước vào không gian số không phải để chạy theo trào lưu, mà để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ chính trị bằng phương thức mới. Một câu chuyện chiến trường được kể bằng video ngắn, một mô hình cựu chiến binh làm kinh tế giỏi được lan tỏa trên mạng xã hội, một bài viết phản bác thông tin sai trái được trình bày thuyết phục, một nhóm kết nối hội viên để hỗ trợ nhau lúc khó khăn - tất cả đều có thể trở thành những hình thức hoạt động Hội phù hợp với thời đại. Khi bản lĩnh người lính gặp công nghệ số, chúng ta có thêm một sức mạnh mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng, giáo dục truyền thống và củng cố niềm tin xã hội.

Bên cạnh xây dựng tổ chức, Hội cần tiếp tục làm tốt hơn nhiệm vụ chăm lo hội viên. Đó là trách nhiệm chính trị, đạo lý xã hội và tình nghĩa đồng đội. Nhiều cựu chiến binh đã đi qua chiến tranh, tuổi cao, sức khỏe giảm sút, đời sống còn khó khăn. Chăm lo cho họ là sự tri ân cần thiết của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Nhưng chăm lo không chỉ là hỗ trợ vật chất khi khó khăn, mà còn là bảo vệ quyền lợi chính đáng, tạo điều kiện để cựu chiến binh tiếp tục tham gia đời sống xã hội, phát huy kinh nghiệm, trí tuệ, uy tín và bản lĩnh của mình.

Đặc biệt, cần nhìn cựu chiến binh như một nguồn lực phát triển. Nhiều cựu chiến binh đã và đang là những tấm gương sáng trong phong trào phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, tham gia hợp tác xã, doanh nghiệp, khởi nghiệp, tạo việc làm cho đồng đội và con em địa phương. Người lính năm xưa không ngại gian khổ trên chiến trường; người cựu chiến binh hôm nay cũng không ngại khó trong lao động, sản xuất, đổi mới cách làm ăn, đóng góp cho cộng đồng. Đó là sự tiếp nối rất đẹp của tinh thần “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua”.

Một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng khác là giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Mỗi cựu chiến binh là một nhân chứng lịch sử, một “địa chỉ đỏ” sống động. Nhưng để lịch sử đến được với người trẻ, cách truyền tải phải gần gũi, sinh động, thuyết phục. Không thể chỉ nói về chiến tranh bằng những con số và sự kiện khô cứng. Cần kể bằng những câu chuyện người thật, việc thật; bằng ký ức đồng đội; bằng những bài học về lòng yêu nước, ý chí vượt khó, tinh thần kỷ luật, tình nghĩa quân dân. Cần kết nối Hội Cựu chiến binh với nhà trường, đoàn thanh niên, đơn vị Quân đội, bảo tàng, di tích lịch sử, nền tảng số để truyền thống không chỉ được “học”, mà còn được cảm nhận, được tự hào và được chuyển hóa thành trách nhiệm.

Bộ đội giúp dân khắc phục hậu quả thiên tai. Ảnh: qdnd.vn

Một đất nước muốn phát triển bền vững, không thể để thế hệ trẻ lớn lên trong sự mơ hồ về lịch sử dân tộc. Nhưng giáo dục truyền thống cũng không thể khô cứng, áp đặt. Cựu chiến binh có ưu thế đặc biệt vì họ có trải nghiệm thật, cảm xúc thật, nhân cách thật. Khi họ kể về chiến tranh, người trẻ không chỉ nghe một câu chuyện của quá khứ, mà còn gặp một con người đã sống vì Tổ quốc. Đó là sức mạnh giáo dục không dễ gì thay thế.

Từ yêu cầu thực tiễn ấy, việc nghiên cứu xây dựng Luật Cựu chiến binh phù hợp với tình hình mới là một gợi mở chính sách đáng quan tâm. Luật không chỉ để ghi nhận địa vị pháp lý của cựu chiến binh và tổ chức Hội, mà còn để hoàn thiện cơ chế chăm lo, bảo vệ quyền lợi chính đáng, phát huy vai trò cựu chiến binh trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khi đất nước đổi mới mạnh mẽ, chính sách đối với cựu chiến binh cũng cần được hoàn thiện đồng bộ, nhân văn, thiết thực và khả thi hơn.

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII là sự kết hợp hài hòa giữa tri ân và giao nhiệm vụ, giữa khẳng định truyền thống và yêu cầu đổi mới, giữa chăm lo hội viên và phát huy nguồn lực cựu chiến binh trong kỷ nguyên mới. Đó là lời nhắc nhở sâu sắc rằng: Người lính Cụ Hồ không chỉ thuộc về những trang sử hào hùng, mà còn đang hiện diện trong từng công việc bình dị hôm nay; không chỉ là biểu tượng của chiến thắng trong quá khứ, mà còn là lực lượng góp phần giữ vững niềm tin, kỷ cương, đoàn kết và khát vọng phát triển của đất nước.

Hội Cựu chiến binh Việt Nam bước vào nhiệm kỳ mới với niềm tự hào lớn, nhưng cũng với trách nhiệm rất lớn. Trách nhiệm ấy là tiếp tục giữ vững bản lĩnh chính trị, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, xây dựng tổ chức Hội trong sạch, vững mạnh, sát cơ sở, hoạt động thiết thực; chăm lo tốt hơn cho hội viên; giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ; tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Những người đã từng cầm súng vì độc lập, tự do của dân tộc hôm nay tiếp tục cầm ngọn lửa niềm tin, ngọn lửa trách nhiệm, ngọn lửa nghĩa tình để truyền lại cho các thế hệ mai sau. Và chính từ ngọn lửa ấy, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” sẽ tiếp tục tỏa sáng, không chỉ trong ký ức lịch sử, mà trong từng bước đi của đất nước trên con đường xây dựng Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, vững vàng trong kỷ nguyên mới.