Để sách giáo khoa được dùng nhiều lần

TPHCM chuẩn bị việc cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh đầu cấp.

Cách đây ít ngày, thông tin về việc cho học sinh mượn SGK trong năm học 2026 – 2027 đã mang đến niềm vui cho nhiều phụ huynh. Dù chi phí mua sách không quá lớn, nhưng cùng với chính sách miễn học phí được triển khai trước đó, những chính sách nhân văn trong giáo dục đang tạo hiệu ứng tích cực, góp phần giảm gánh nặng chi tiêu cho các gia đình, đặc biệt là công nhân, người lao động và người nhập cư.

Anh Nguyễn Văn Thắng, 39 tuổi, ngụ ở xã Tân Vĩnh Lộc (TPHCM) cho biết, anh đã nghe thông tin về việc cho học sinh mượn SGK nhưng chưa nhận được thông báo từ nhà trường. “Năm nay, hai con tôi vào lớp 1 và lớp 6 nên tôi rất quan tâm đến chính sách này. Hiện các con đã được xếp trường, xếp lớp. Tôi cũng dự định mua SGK, nhưng nếu nhà trường cho mượn thì sẽ không mua nữa. Một bộ SGK lớp 1 hiện khoảng 200.000 đồng, còn lớp 6 khoảng 300.000 đồng. Dù không phải khoản chi quá lớn, việc cho mượn SGK vẫn giúp phụ huynh giảm bớt chi phí. Quan trọng hơn, đây còn là bài học để các con biết trân trọng, giữ gìn sách và hiểu rằng SGK là tài liệu phục vụ việc học, không nhất thiết phải sở hữu” - anh Thắng chia sẻ.

Ghi nhận ý kiến của nhiều phụ huynh tại TPHCM cho thấy, hầu hết đều ủng hộ chủ trương cho học sinh mượn SGK. Theo các phụ huynh, chính sách này không chỉ giúp giảm chi phí mua sách mà còn nâng cao hiệu quả tái sử dụng SGK, góp phần giáo dục học sinh ý thức giữ gìn, trân trọng sách. Tuy nhiên, ngoài SGK, phụ huynh vẫn phải mua sách bài tập đi kèm vì học sinh phải viết trực tiếp vào để làm bài. Do đó, các loại sách này không thuộc diện tái sử dụng hoặc cho mượn.

Theo thầy Đỗ Đình Đảo - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu), việc miễn phí SGK không những mang lợi ích thiết thực cho học sinh, phụ huynh, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới trong công tác quản trị. Việc miễn phí thông qua hình thức cho mượn SGK, tức lựa chọn phương thức mượn - trả sách thông qua thư viện nhà trường thay vì cấp phát để học sinh sở hữu như trước đây. Cách làm này vừa bảo đảm học sinh có đủ sách để học tập, vừa sử dụng hiệu quả ngân sách Nhà nước, hạn chế lãng phí, góp phần ý thức bảo vệ tài sản công.

Trong khi đó, một số ý kiến giáo viên khác cho rằng, bên cạnh việc chuẩn bị số lượng SGK để cấp miễn phí cho học sinh thì cần xây dựng hệ thống thư viện nhà trường đồng bộ, số hóa. Các cuốn sách cần có thông tin cụ thể, số hóa để lưu giữ cho các lớp sau cũng như quản lý hiệu quả hơn. Hiện nay, thư viện trong từng trường học thực tế chưa đồng bộ, chưa liên kết cũng chưa thể đáp ứng ngay việc lưu trữ cấp đổi trả lượng lớn SGK như vậy.

Theo ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TPHCM, thành phố dự kiến triển khai cấp miễn phí SGK (thông qua hình thức cho mượn, không cho hẳn) với nhóm học sinh đầu cấp (lớp 1, 6 và 10) từ năm 2026 - 2027. Riêng học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số và học sinh khuyết tật sẽ được cấp miễn phí SGK ở tất cả các khối lớp. Dự kiến, kinh phí thực hiện chính sách khoảng 150 tỷ đồng, bao gồm kinh phí mua SGK, đầu tư hệ thống thư viện, kho lưu trữ và bảo quản sách…

Năm học 2026 - 2027 là năm học đầu tiên sau hợp nhất, TPHCM có quy mô lên đến hơn 2,52 triệu học sinh. Số học sinh tăng gần 100.000 so với năm học trước và bên cạnh việc xây dựng trường lớp, giảm sĩ số thì chính sách cho mượn SGK được nhiều người kỳ vọng. Trước đó là miễn học phí và cả miễn phí xe buýt cũng giảm đáng kể áp lực, mang tới lợi ích thiết thực dành cho học sinh, phụ huynh. Đặc biệt, việc cho mượn SGK cũng giúp TPHCM đánh giá nhu cầu thực tế, cơ sở hạ tầng để từng bước chuẩn bị cho việc miễn phí SGK với toàn bộ học sinh vào năm học 2029-2030.