Đề thi lại môn Toán ở Tuyên Quang rõ tính thực tiễn, đánh giá đúng năng lực học sinh

Ảnh minh họa.

Thầy Phạm Thế Mạnh - Giáo viên môn Toán, Trường THPT Yên Hòa, TP. Hà Nội: Hệ thống câu hỏi gắn với thực tiễn, khai thác ở nhiều bối cảnh khác nhau

Đề thi có mức độ phân hoá tốt, nội dung phong phú, cấu trúc tương đối hợp lý và có khả năng đánh giá khá toàn diện năng lực Toán học của học sinh. Các câu hỏi được xây dựng theo nhiều cấp độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng, tạo điều kiện đánh giá được nhiều nhóm đối tượng học sinh.

Ở mức độ cơ bản, đề kiểm tra các kiến thức nền tảng như quan hệ vuông góc trong không gian, vectơ, khảo sát sự biến thiên của hàm số, cấp số nhân, phương trình lượng giác, số liệu ghép nhóm và các tính chất của hàm số. Chẳng hạn, câu hỏi về giá trị nhỏ nhất của hàm số trên đoạn, câu hỏi về cấp số nhân hay giá trị trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm giúp kiểm tra khả năng nắm vững kiến thức và thực hiện các thao tác toán học cơ bản của học sinh.

Ở mức độ vận dụng, đề đã yêu cầu học sinh kết nối và huy động kiến thức để giải quyết những tình huống có nhiều bước suy luận. Tiêu biểu là bài toán thiết bị bơm nước vào bể ở Câu 3 phần II: học sinh phải khai thác đồ thị parabol, xác định hàm số biểu diễn tốc độ bơm, tính lượng nước thông qua tích phân và tiếp tục xử lý các yêu cầu liên quan đến thời điểm tốc độ bơm lớn nhất. Đây là dạng câu hỏi có giá trị đánh giá tốt năng lực mô hình hoá toán học, tư duy và giải quyết vấn đề.

Câu hỏi về trạm phát sóng điện thoại đặt học sinh vào tình huống xác định vùng phủ sóng trong không gian, từ đó vận dụng phương trình mặt cầu, khoảng cách và chuyển động trên mặt phẳng.

Câu hỏi về doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp yêu cầu học sinh sử dụng kiến thức hàm số để giải quyết bài toán tối ưu trong sản xuất kinh doanh.

Thầy Phạm Thế Mạnh.

Bên cạnh đó, bài toán vận tải hàng hoá bằng hai loại xe, với các giới hạn về số lượng hàng hoá và chi phí, thể hiện rõ yêu cầu tư duy tối ưu và ra quyết định trong một tình huống thực tế. Những câu hỏi này không đơn thuần kiểm tra khả năng tính toán mà yêu cầu học sinh đọc hiểu tình huống, lựa chọn mô hình toán học phù hợp, xử lý dữ liệu và đưa ra kết luận.

Đặc biệt, phần III có nhiều câu hỏi có tính phân hoá cao, như bài toán thể tích khối tròn xoay từ miền phẳng giới hạn bởi elip và đường tròn; bài toán sắp xếp quân cờ trên bảng 6×6; bài toán tô màu bảng ô vuông và bài toán hình học không gian về thể tích khối tứ diện. Đây là những câu hỏi đòi hỏi học sinh khá, giỏi phải có khả năng tổng hợp kiến thức, tư duy linh hoạt và lựa chọn chiến lược giải quyết vấn đề, qua đó tạo được sự phân loại tương đối rõ về năng lực.

Nhìn chung, đề thi phù hợp với định hướng Chương trình GDPT 2018, chuyển trọng tâm từ việc kiểm tra ghi nhớ và áp dụng công thức sang đánh giá năng lực tư duy và lập luận toán học, mô hình hoá toán học, giải quyết vấn đề và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Đề có tính thực tiễn rõ nét, mức độ thử thách tăng dần và có khả năng đánh giá đúng năng lực học sinh, đồng thời tạo được sự phân hoá giữa các nhóm học sinh ở những mức độ năng lực khác nhau.

Thầy Đinh Cao Thượng.

Thầy Đinh Cao Thượng, Trường THPT Kim Sơn A, tỉnh Ninh Bình: Một số dạng câu hỏi có sự tương đồng với đề thi môn Toán lần 1

Về nội dung, cấu trúc và mức độ bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề thi được xây dựng phù hợp với định dạng đề thi đã được Bộ GD&ĐT công bố, bảo đảm yêu cầu cần đạt của chương trình và có khả năng phân hóa tốt.

Đề thi có các câu hỏi đáp ứng yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời có những câu hỏi với mức độ yêu cầu cao hơn nhằm phân hóa học sinh khá, giỏi. Một số dạng câu hỏi có sự tương đồng với đề thi môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra vào tháng 6 vừa qua, qua đó góp phần đánh giá và phân loại tốt học sinh, đặc biệt là những học sinh có năng lực nổi trội.

Nhìn chung, đề thi bám sát chương trình, các câu hỏi ở mức độ nhận biết, thông hiểu được thiết kế rõ ràng, không mang tính đánh đố. Bên cạnh đó, khoảng 30% số câu hỏi đòi hỏi học sinh phải có tư duy linh hoạt, khả năng mô hình hóa toán học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đây là những yêu cầu cần thiết để tạo sự phân hóa giữa học sinh khá và giỏi.

Đặt trong yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 và mục tiêu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT, so với đề thi môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thì đề thi lần này có sự tương đồng về cấu trúc, phạm vi kiến thức và mức độ khó - dễ.

Các câu hỏi thuộc ba mạch kiến thức gồm Đại số và Giải tích; Hình học và Đo lường; Xác suất và Thống kê của hai đề có sự tương đồng về nội dung và yêu cầu đánh giá.

Tuy nhiên, ở các câu hỏi có mức độ phân hóa cao, đặc biệt là những câu hỏi đòi hỏi học sinh vận dụng linh hoạt và kết nối các kiến thức, học sinh cần có năng lực tốt mới có thể hoàn thành chính xác yêu cầu. Chẳng hạn, câu hỏi về Xác suất ở phần trả lời ngắn đòi hỏi học sinh phải vận dụng linh hoạt kiến thức để giải quyết vấn đề, do đó, việc đạt điểm tối đa ở đề thi lần này không dễ.

Thầy giáo Trần Nam Dũng, Trường THPT Năng Khiếu - TP HCM: Cấu trúc tương đồng với đề thi lần đầu

Đề thi lần này có cấu trúc, độ khó gần như tương đồng hoàn toàn với đề thi môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra vào tháng 6/2026.

Riêng phần cuối, theo đánh giá của tôi, đề thi lần này có chút khó hơn. Hai bài toán tổ hợp có nét của đề thi chuyên Toán, do đó học sinh không có nền tảng Toán chuyên có thể gặp khó khăn khi giải quyết.

Ở phần hình học không gian, bài toán tính thể tích tứ diện gần đều cũng có thể là câu hỏi khó nếu học sinh không biết công thức hoặc không nhận ra cách dựng cấu hình hình hộp. Ngược lại, với những học sinh nắm được công thức hoặc nhận diện được cấu hình phù hợp, bài toán sẽ trở nên thuận lợi hơn.

Về cơ bản, đề thi có cấu trúc tương đồng với đề thi lần đầu. Mức độ khó của đề lần này nhìn chung từ tương đương đến cao hơn, không dễ hơn đề thi lần đầu.

Thầy Bùi Thái Nam, Trường THPT Tân Yên số 1, tỉnh Bắc Ninh: Mức độ phân hoá tương đương với đề thi lần 1

Đề thi lại môn Toán bám sát Chương trình GDPT 2018, có mức độ yêu cầu tương đối phù hợp, với một số câu hỏi có cách tiếp cận gần gũi đối với học sinh.

Về mức độ phân hóa, đề thi lần này tương đương với đề thi lần 1. Học sinh có năng lực còn hạn chế vẫn có cơ hội đạt mức điểm phù hợp với yêu cầu; trong khi các câu hỏi có mức độ phân hóa cao, phục vụ việc phân loại học sinh đạt mức điểm 9, 10, có yêu cầu tương đương với đề thi lần 1.