Đề xuấ giáo viên dạy nghề phải giỏi thực hành, không chỉ bằng cấp

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn người dạy nghề trên Cổng thông tin điện tử để lấy ý kiến góp ý.

Học sinh Trường dạy nghề Thanh Xuân (Hà Nội) thực hành tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Thông tư nhằm cụ thể hóa Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) năm 2025, đồng thời thúc đẩy đổi mới đào tạo theo hướng tăng liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, thu hút nhân lực tay nghề cao, chuyên gia tham gia giảng dạy.

Dự thảo chuyển cách tiếp cận từ quản lý chủ yếu dựa vào văn bằng, chứng chỉ sang đánh giá năng lực thực tế của người dạy nghề, gồm năng lực thực hành và năng lực sư phạm, gắn với yêu cầu giảng dạy cụ thể.

Về tiêu chuẩn đạo đức, người dạy nghề phải có phẩm chất tốt, ý thức trách nhiệm, tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp; tôn trọng, đối xử công bằng, đánh giá khách quan với người học; chấp hành quy định pháp luật và nội quy cơ sở đào tạo. Đồng thời, phải bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và tuân thủ quy định về bảo mật công nghệ, quy trình sản xuất, bí mật kinh doanh trong quá trình giảng dạy.

Với trình độ đào tạo và năng lực nghề, giáo viên dạy lý thuyết phải đạt chuẩn theo quy định. Người hướng dẫn thực hành cần có bằng cấp, chứng chỉ phù hợp hoặc năng lực nghề tương ứng với trình độ giảng dạy.

Ở bậc cao đẳng, người dạy phải thành thạo các quy trình kỹ thuật phức tạp, có khả năng phân tích, xử lý tình huống và cập nhật công nghệ mới; đồng thời hướng dẫn, giám sát quá trình thực hành. Bậc trung cấp yêu cầu thực hiện tốt các công việc chính, xử lý tình huống thông thường và bảo đảm an toàn lao động khi hướng dẫn người học.

Với chương trình trung học nghề, người dạy cần thực hiện được các công việc cơ bản và một số công việc có yêu cầu kỹ thuật, đồng thời hướng dẫn đúng quy trình. Trình độ sơ cấp tập trung vào các thao tác đơn giản, bảo đảm an toàn trong quá trình thực hành.

Về năng lực sư phạm, người dạy nghề phải có văn bằng, chứng chỉ theo quy định hoặc năng lực tương ứng.

Ở bậc cao đẳng, cần có khả năng thiết kế, tổ chức và quản lý quá trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực; xây dựng kế hoạch giảng dạy; đánh giá theo chuẩn đầu ra; ứng dụng công nghệ và tham gia phát triển chương trình, tài liệu.

Ở bậc trung cấp, giáo viên cần tổ chức dạy học tích hợp, hướng dẫn người học giải quyết tình huống nghề nghiệp và đánh giá kết quả học tập. Với trung học nghề và sơ cấp, yêu cầu tập trung vào tổ chức hoạt động dạy học, hướng dẫn thực hành và đánh giá kỹ năng cơ bản của người học.

Dự thảo cũng quy định việc đánh giá, công nhận năng lực thực hành nghề và năng lực sư phạm thông qua hội đồng do các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thành lập. Các cơ sở này chịu trách nhiệm về kết quả đánh giá, đồng thời xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, nâng cao năng lực đội ngũ; công khai danh sách người dạy đủ điều kiện; quản lý, lưu trữ hồ sơ và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dạy nghề.

Phượng Nguyễn