Đề xuất bãi bỏ một số thủ tục cấp phép trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy

Quốc hội họp phiên sáng 26/10. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sáng 26/10, theo chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật.

Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an cho biết, việc ban hành luật nhằm tiếp tục thực hiện các chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ về đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Về cơ sở thực tiễn, Chính phủ cho rằng cần tiếp tục phân quyền, đơn giản hóa một số thủ tục về thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, cấp giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ, kinh doanh tiền chất thuốc nổ, qua đó giảm thời gian, chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.

Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, việc thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy còn làm phát sinh thời gian, chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy về bản chất là kiểm soát chất lượng sản phẩm, cũng cần được điều chỉnh thống nhất với việc quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật có liên quan.

Chính phủ xác định mục đích ban hành luật nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Dự thảo Luật gồm 3 điều, không sửa đổi, bổ sung nội dung về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng mà chỉ sửa đổi, bổ sung một số nội dung về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh quy định tại hai luật hiện hành.

Cụ thể, dự thảo sửa đổi, bổ sung 14 điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Trong đó, dự thảo phân cấp thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ trong phạm vi quản lý của Bộ Công an cho cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Công an quy định. Theo đó, nội dung này sẽ được quy định tại Thông tư của Bộ trưởng Công an; trong đó, phân cấp cho Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thực hiện toàn diện nội dung này.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Dự thảo cũng bãi bỏ thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ; bãi bỏ nội dung quy định tại điểm b khoản 2 Điều 9 và quy định về văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy tại điểm d khoản 1 Điều 39 để phù hợp với dự thảo Luật.

Đồng thời, bỏ thực hiện quy định về điều kiện chỉ được kinh doanh công cụ hỗ trợ theo giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ cấp cho tổ chức, doanh nghiệp; đơn giản hóa thành phần hồ sơ thủ tục trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao, công cụ hỗ trợ.

Dự thảo cũng quy định cụ thể, rõ ràng hơn về hồ sơ thủ tục cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp; cắt giảm thời gian cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh giấy phép kinh doanh tiền chất thuốc nổ và giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ.

Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, dự thảo sửa đổi, bổ sung 12 điều.

Trong đó, bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông.

Dự thảo cũng bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy; chuyển sang quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điểm về mặt kỹ thuật để bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan.

Theo Chính phủ, việc thi hành Luật được thực hiện trên cơ sở nguồn lực, điều kiện hiện có, không làm phát sinh nhân lực hoặc tổ chức bộ máy mới. Kinh phí triển khai xây dựng các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật, tuyên truyền, phổ biến Luật sau khi được Quốc hội thông qua được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Chính phủ đề xuất Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ hai.

Làm rõ cơ chế hậu kiểm, trách nhiệm của các chủ thể

Trình bày Thẩm tra dự án Luật, Thượng tướng Lê Tấn Tới, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cho biết, Ủy ban nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật nhằm thể chế kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Cơ quan thẩm tra đánh giá nội dung dự thảo Luật phù hợp với Hiến pháp năm 2013, cơ bản bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát để bổ sung các quy định cho phép nộp hồ sơ, tiếp nhận và giải quyết trực tuyến đối với một số thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Ủy ban cơ bản nhất trí với các quy định tại Điều 1 dự thảo Luật.

Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát việc lược bỏ trường hợp cơ quan có thẩm quyền đã thu hồi giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ và các trường hợp bãi bỏ giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ để bảo đảm tính thống nhất giữa các nội dung sửa đổi.

Thượng tướng Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật.

Đồng thời, đề nghị quy định thống nhất về phương thức nộp văn bản đề nghị trang bị vũ khí quân dụng đối với đối tượng không thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng; làm rõ căn cứ và phương thức để cơ quan Công an xác thực nội dung đã được lãnh đạo bộ, ngành, cơ quan có thẩm quyền đồng ý trang bị khi người đề nghị không phải nộp văn bản chứng minh trong thủ tục trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao.

Đối với quy định rút thời hạn cấp giấy phép kinh doanh tiền chất thuốc nổ và giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ từ 5 ngày làm việc xuống 3 ngày làm việc, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ điều kiện thực hiện để bảo đảm tính khả thi.

Đối với quy định bãi bỏ thủ tục cấp giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ và sửa đổi điều kiện kinh doanh, cần xác định rõ điều kiện, trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp và cơ chế kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời bổ sung quy định chuyển tiếp để giải quyết đối với các trường hợp giấy phép đã được cấp trước đây.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị nghiên cứu bảo đảm quy định nộp hồ sơ thủ tục hành chính thông qua hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của bộ, ngành phù hợp với Luật Chuyển đổi số năm 2025; bổ sung việc sửa đổi quy định về súng săn theo hướng bỏ quy định về mục đích của súng săn và thống nhất khái niệm súng săn là súng kíp và đạn sử dụng cho súng này.

Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Ủy ban cơ bản tán thành với quy định tại Điều 2 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 12 điều của luật hiện hành nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, về nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, một số ý kiến đề nghị quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông; trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình, chủ phương tiện giao thông trong việc chấp hành đúng nội dung thẩm định thiết kế ban đầu và duy trì các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện đã được đưa vào sử dụng so với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã áp dụng.

Đồng thời, xác định rõ chủ thể quyết định đưa phương tiện giao thông vào sử dụng, trách nhiệm pháp lý của chủ thể này và tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị tư vấn nghiệm thu độc lập để tránh rủi ro phát sinh mất an toàn cháy, nổ.

Cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các tỉnh, thành phố sau sáp nhập để thuận lợi triển khai quy định tại khoản 5 Điều 55 của luật hiện hành về các cơ sở hiện hữu không bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy đã được đưa vào sử dụng.

Đồng thời, cho phép các cơ sở quy định tại khoản 5 Điều 55 được áp dụng các giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn phòng cháy, chữa cháy quy định tại khoản 6 Điều 55 của luật hiện hành.

Đáng chú ý, đối với các quy định chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định về cơ chế hậu kiểm, chia sẻ dữ liệu điện tử và quản lý theo mức độ rủi ro.

Trong đó, cần quy định kiểm soát rủi ro, hậu kiểm và phân loại công trình theo mức độ nguy cơ cháy, nổ cao; tăng cường hoạt động kiểm tra định kỳ, đột xuất sau khi công trình, phương tiện được đưa vào sử dụng.

Ủy ban cũng đề nghị quy định rõ quy trình một cửa liên thông điện tử; rà soát kỹ lưỡng nội dung chuyển tiếp về các thủ tục hành chính tại dự thảo Luật để bảo đảm không tạo ra khoảng trống pháp lý trong quá trình tổ chức thực hiện.

Cơ quan thẩm tra đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính khả thi; phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; các nội dung sửa đổi, bổ sung của hai luật và điều khoản chuyển tiếp.