Đề xuất bỏ kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, chuyển sang hậu kiểm

Bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình. Ảnh: quochoi.vn

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, việc sửa đổi hai luật nhằm tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự và phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Dự thảo Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, gồm 3 điều: Sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; sửa đổi, bổ sung Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; quy định hiệu lực thi hành.

Đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, dự thảo sửa đổi, bổ sung 14 điều. Trong đó, đề xuất phân cấp thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ liên quan thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an cho cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Theo dự thảo, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội sẽ được phân cấp thực hiện toàn diện các nội dung này.

Dự thảo đồng thời đề xuất bãi bỏ thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ; bỏ điều kiện chỉ được kinh doanh công cụ hỗ trợ theo giấy phép kinh doanh của tổ chức, doanh nghiệp. Thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao và công cụ hỗ trợ cũng được đơn giản hóa.

Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, dự thảo sửa đổi, bổ sung 12 điều, tập trung cắt giảm thủ tục hành chính và điều chỉnh phương thức quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy. Thay vào đó, cơ quan chức năng thực hiện hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông.

Dự thảo cũng đề xuất bỏ thủ tục cấp phép trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy. Việc quản lý các sản phẩm này sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp sáng 26-10. Ảnh: quochoi.vn

Theo Chính phủ, việc thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy hiện làm phát sinh thời gian, chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp. Trong khi đó, thủ tục cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện và vật liệu phòng cháy, chữa cháy cần được điều chỉnh để thống nhất với cơ chế quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Dự thảo được xây dựng theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, chỉ sửa đổi những nội dung liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đã được xác định tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ và phù hợp với thực tiễn.

Việc thi hành Luật dự kiến sử dụng nguồn lực, điều kiện hiện có, không làm phát sinh nhân lực hoặc tổ chức bộ máy mới. Chính phủ đề xuất Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua dự án Luật tại kỳ họp thứ hai.

Đề nghị làm rõ cơ chế hậu kiểm

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: quochoi.vn.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cơ bản tán thành việc sửa đổi, bổ sung hai luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các chủ thể, cơ chế hậu kiểm, quản lý theo mức độ rủi ro và quy định chuyển tiếp, bảo đảm tính khả thi, không tạo khoảng trống pháp lý.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung quy định về nộp hồ sơ, tiếp nhận và giải quyết trực tuyến đối với một số thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; nghiên cứu thêm các giải pháp cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quy định thống nhất phương thức nộp văn bản đề nghị trang bị vũ khí quân dụng đối với đối tượng không thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng; làm rõ căn cứ, phương thức để cơ quan Công an xác thực việc người đề nghị đã được lãnh đạo bộ, ngành hoặc cơ quan có thẩm quyền đồng ý trang bị vũ khí trong trường hợp không phải nộp văn bản chứng minh.

Đối với Điều 2 của dự thảo Luật, sửa đổi, bổ sung Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Ủy ban cơ bản tán thành phương án sửa đổi 12 điều nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Về nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông; trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình và chủ phương tiện trong việc tuân thủ nội dung thẩm định thiết kế ban đầu, duy trì các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện đã đưa vào sử dụng.

Dự thảo cũng cần xác định rõ chủ thể quyết định đưa phương tiện giao thông vào sử dụng, trách nhiệm pháp lý của chủ thể này, tiêu chuẩn năng lực của các đơn vị tư vấn nghiệm thu độc lập nhằm hạn chế nguy cơ mất an toàn cháy, nổ.

Bên cạnh đó, Ủy ban đề nghị bổ sung quy định tháo gỡ vướng mắc cho các tỉnh, thành phố sau sáp nhập trong việc triển khai quy định tại khoản 5 Điều 55 của Luật hiện hành về các cơ sở đã đưa vào sử dụng nhưng chưa bảo đảm yêu cầu phòng cháy, chữa cháy; cho phép các cơ sở thuộc diện này áp dụng giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn phòng cháy, chữa cháy theo khoản 6 Điều 55.

Đối với việc chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung cơ chế hậu kiểm, chia sẻ dữ liệu điện tử và quản lý theo mức độ rủi ro; phân loại công trình theo mức độ nguy cơ cháy, nổ; tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất sau khi công trình, phương tiện được đưa vào sử dụng.

Ủy ban cũng lưu ý cần quy định rõ quy trình một cửa liên thông điện tử, rà soát kỹ các điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm quá trình thực hiện không phát sinh khoảng trống pháp lý. Ngoài các nội dung trên, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị rà soát tổng thể kỹ thuật văn bản, thuật ngữ pháp lý của dự thảo Luật.