Đề xuất bổ sung mức phạt với vi phạm liên quan đến khí N2O

Lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý các vụ việc kinh doanh "khí cười" N2O

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về cấm đầu tư, kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác.

Qua tổng hợp báo cáo về tình hình quản lý sử dụng khí N2O của các Bộ, Bộ Y tế cho biết tại Bộ Công an, lực lượng kỹ thuật hình sự đang sử dụng khí N2O trong phòng thí nghiệm với mục đích làm chất chuẩn (khí chuẩn) để giám định các vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến khí N2O.

Đồng thời, sử dụng làm khí đốt trong hỗn hợp N2:C2H2 được sử dụng trong thiết bị quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) khi phân tích một số kim loại. Khí N2O được mua qua đấu thầu công khai, độ tinh khiết từ 99% đến 99,9999%, đựng trong bình khí nén dung tích 20 - 50 lít, áp suất 100 - 150 Bar.

Tại Bộ Khoa học và Công nghệ, sử dụng khí N2O trong lĩnh vực thử nghiệm xăng, dầu, khí; hóa chất và môi trường; thử nghiệm các phép thử xác định hàm lượng kim loại trong các loại mẫu thực phẩm.

Tại Bộ Nội vụ, đối với chai, bình chứa khí N₂O, trường hợp thuộc danh mục máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động thì việc quản lý an toàn và kiểm định kỹ thuật an toàn được thực hiện theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.

Bộ Nội vụ không quy định tiêu chí kỹ thuật đối với khí N₂O phục vụ đấu thầu, mua sắm hoặc sử dụng khí.

Trong khi đó, Bộ Tài chính nêu một số khó khăn trong quản lý như nguy cơ sử dụng sai mục đích sau thông quan. Khí N₂O là mặt hàng lưỡng dụng.

Tổ chức, cá nhân có thể lợi dụng việc nhập khẩu hợp pháp với mục đích “sản xuất công nghiệp” hoặc “chế biến thực phẩm”, nhưng sau khi thông quan lại sang chiết, phân phối trái phép phục vụ giải trí (bóng cười), gây tổn hại đến sức khỏe con người và trật tự an toàn xã hội...

Từ thực tiễn nêu trên, Bộ Y tế xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết về kinh doanh khí N2O để sử dụng cho mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Theo Bộ Y tế, Nghị định tập trung giải thích rõ hoạt động kinh doanh khí N2O để sử dụng mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm. Kinh doanh khí N2O gồm hoạt động mua, bán, trao đổi, cho thuê, xuất khẩu, nhập khẩu khí N2O để cung ứng trên thị trường nhằm mục đích sinh lời. Cơ sở sản xuất, kinh doanh khí N2O bao gồm: thương nhân sản xuất, mua, bán, trao đổi, cho thuê, xuất khẩu, nhập khẩu khí N2O.

Dự thảo cũng quy định việc quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh khí N2O để sử dụng cho mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học được thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành, và quy định tại Nghị định số 26.

Đồng thời, bảo đảm chất lượng phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, hoặc hướng dẫn chuyên môn do Bộ Y tế ban hành, hoặc tiêu chuẩn công bố áp dụng theo mục đích sử dụng khí N2O.

Bên cạnh đó, bổ sung 1 Điều vào Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế liên quan đến vi phạm quy định kinh doanh khí N2O để sử dụng cho mục đích y tế.

Theo đó, vi phạm quy định về kinh doanh và sử dụng khí N2O để sử dụng cho mục đích y tế sẽ bị phạt tiền từ 3 – 5 triệu đồng đối với hành vi không cung cấp thông tin chính xác, khoa học và cách thức sử dụng đúng khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp dùng cho mục đích y tế.

Phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hành vi kinh doanh và sử dụng khí N2O không đúng mục đích y tế.

Theo kế hoạch, Bộ Y tế dự kiến trình Chính phủ xem xét, ban hành Nghị định trong tháng 12/2026, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2027.