Đề xuất bổ sung phương tiện bay không người lái vào danh mục cứu hộ

Mở rộng cơ chế phối hợp liên ngành

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng không dân dụng, thay thế Quyết định số 33/2012/QĐ-TTg ngày 6/8/2012.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là dự thảo đề xuất bổ sung phương tiện bay không người lái vào danh mục phương tiện có thể huy động tham gia tìm kiếm, cứu nạn hàng không dân dụng. Danh mục lực lượng, phương tiện phục vụ hoạt động này cũng được cập nhật theo Luật Phòng thủ dân sự.

Không chỉ bổ sung phương tiện tham gia ứng cứu, dự thảo còn mở rộng cơ chế phối hợp liên ngành, dân sự - quân sự và quốc tế; bổ sung các quy định về huấn luyện, diễn tập và bảo đảm hoạt động tìm kiếm, cứu nạn.

Đáng chú ý, phạm vi điều chỉnh được chuyển từ phối hợp tìm kiếm, cứu nạn tàu bay dân dụng sang tàu bay thực hiện hoạt động hàng không dân dụng. Phạm vi không gian cũng được xác định theo vùng tìm kiếm, cứu nạn hàng không do Việt Nam đảm nhiệm, thay cho vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý như quy định hiện hành.

Đề xuất bổ sung thiết bị bay không người lái vào danh mục cứu hộ cứu nạn (ảnh minh hoạ AI)

Nội dung này nhằm bảo đảm phù hợp với Nghị định số 222/2026/NĐ-CP, đồng thời làm rõ mối quan hệ với Quy chế phối hợp tìm kiếm, cứu nạn trên biển và các hoạt động khẩn nguy sân bay, an ninh hàng không, điều tra tai nạn.

Một điểm quan trọng là mỗi tình huống chỉ có một cơ quan chủ trì chung tại một thời điểm. Việc chuyển giao trách nhiệm chủ trì phải được xác nhận, bảo đảm hoạt động tìm kiếm, cứu nạn không bị gián đoạn. Cơ chế phối hợp cũng không làm thay đổi thẩm quyền quản lý nhà nước, cấp phép bay và chỉ huy lực lượng của các cơ quan liên quan.

Không được trì hoãn cứu hộ liên quan chi phí

Dự thảo nhấn mạnh, các hành động ban đầu nhằm cứu người không phải chờ hoàn tất thủ tục. Việc trợ giúp người bị nạn được thực hiện không phân biệt quốc tịch; thông tin phục vụ tìm kiếm, cứu nạn phải được cung cấp thống nhất, phù hợp với điều ước quốc tế và tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).

Để tránh chồng chéo trách nhiệm khi xảy ra sự cố, dự thảo phân định bốn loại khu vực: cảng hàng không và khu vực lân cận; khu vực trên biển; khu quân sự; khu vực đất liền, hải đảo còn lại.

Theo đó, Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng không chủ trì tìm kiếm, xác định vị trí tàu bay. Doanh nghiệp cảng hàng không chủ trì hoạt động tìm kiếm, cứu nạn tại cảng hàng không và khu vực lân cận.

Đối với khu vực trên biển, cơ quan chủ trì được xác định theo Quy chế phối hợp tìm kiếm, cứu nạn trên biển. Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự cấp tỉnh chủ trì cứu nạn trên đất liền, trong khi Bộ Quốc phòng chủ trì tại khu quân sự.

Dự thảo cũng quy định cụ thể nội dung, trình tự và thời điểm hoàn thành việc chuyển giao trách nhiệm chủ trì. Các tình huống chưa xác định được cơ quan chủ trì, tàu bay lâm nạn tại khu vực giáp ranh giữa hai tỉnh hoặc giáp ranh với vùng tìm kiếm, cứu nạn của quốc gia kế cận đều được đưa vào quy định xử lý.

Về huy động tàu bay, phương tiện, dự thảo cập nhật thẩm quyền điều động theo Luật Phòng thủ dân sự. Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia thực hiện điều phối khi tình huống vượt quá khả năng của cơ quan chủ trì.

Đáng chú ý, dự thảo khẳng định người chỉ huy tàu bay, phương tiện có quyền quyết định cuối cùng về an toàn đối với phương tiện do mình chỉ huy. Đồng thời, quy định việc hoàn trả, bồi thường tài sản được huy động.

Đối với hoạt động tìm kiếm, cứu nạn theo địa bàn và tại hiện trường, trách nhiệm phối hợp tại cảng hàng không, khu vực lân cận, trên biển và trên đất liền được cụ thể hóa.

Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo quy định việc chưa có thỏa thuận trước về chi phí không được trở thành lý do trì hoãn hoặc từ chối cứu người; không thu chi phí tìm kiếm, cứu nạn đối với người được cứu.

Cơ chế xác định nguồn kinh phí cũng được hoàn thiện nhằm tránh trùng lặp khi có nhiều cơ quan cùng tham gia xử lý một tình huống.