Đề xuất hỗ trợ gia đình có 2 con gái góp phần giảm định kiến trọng nam?

Mất cân bằng giới tính, nhiều địa phương đối diện với nguy cơ thừa nam thiếu nữ

Băn khoăn về tính công bằng

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2021/TT-BYT hướng dẫn một số nội dung để địa phương ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số.

Dự thảo đề xuất các địa phương ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi. Đề xuất này đang nhận nhiều ý kiến, từ kỳ vọng thay đổi tâm lý chuộng con trai đến băn khoăn về phạm vi hỗ trợ.

Theo các chuyên gia, tâm lý mong muốn có con trai đã giảm nhưng chưa mất đi. Ngày nay quan niệm này không phải lúc nào cũng được thể hiện trực tiếp mà có xu hướng tồn tại dưới những hình thức kín đáo hơn.

Khi tâm lý ưa thích con trai đi cùng khả năng tiếp cận công nghệ xác định giới tính trước sinh và xu hướng gia đình ngày càng ít con, khoảng cách từ mong muốn đến hành vi có thể bị thu hẹp.

Chia sẻ về nội dung này, anh Nguyễn Xuân Hòa (Hoàng Quốc Việt, Hà Nội) cho hay, khi được hỏi, nhiều người sẽ khẳng định con trai hay con gái đều quý như nhau. Tuy nhiên, khi đứng trước quyết định sinh con của chính mình, các cặp vợ chồng lại chịu tác động từ những áp lực như kỳ vọng nối dõi từ ông bà, trách nhiệm với dòng họ hay tâm lý lo âu về chỗ dựa lúc tuổi già.

Việc hỗ trợ các gia đình có con gái có thể mang ý nghĩa động viên, đồng thời góp phần củng cố thông điệp về giá trị bình đẳng giữa trẻ em trai và trẻ em gái.

Đánh giá cao đề xuất khuyến khích các gia đình sinh 2 con gái và có chính sách hỗ trợ trẻ em gái, tuy nhiên chị Hoàng Thùy (Cầu Giấy, Hà Nội) cho rằng chính sách hỗ trợ trẻ em nên được cân nhắc theo hướng bao quát hơn.

Mỗi địa phương có những đặc điểm dân số khác nhau nên không thể áp dụng một mô hình chung. Việc cho phép địa phương quyết định nội dung hỗ trợ sẽ giúp chính sách linh hoạt hơn, sát với nhu cầu thực tế và nâng cao hiệu quả triển khai.

Cùng quan điểm này, có độc giả cho rằng, nếu chính sách tôn vinh, hỗ trợ các gia đình có hai con gái được triển khai thì cần tính đến cảm giác của những gia đình sinh con một bề là con trai nhưng hoàn toàn thuận tự nhiên, không lựa chọn giới tính. Họ có thể cảm thấy mình bị đặt vào thế thiếu công bằng khi cùng sinh và nuôi con rất vất vả nhưng chỉ những gia đình có hai con gái mới được hỗ trợ, tôn vinh.

Làm rõ đối tượng được hỗ trợ

Trao đổi về nội dung này, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế), cho biết chính sách hỗ trợ gia đình sinh con một bề là gái không phải nội dung mới. Chính sách này đã được quy định tại Thông tư 01/2021/TT-BYT, làm cơ sở để các địa phương ban hành nghị quyết và triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.

Điểm mới của dự thảo là xác định cụ thể hơn đối tượng được hỗ trợ. Thay vì quy định gia đình “sinh con một bề là gái”, dự thảo đề cập gia đình có ít nhất 2 con gái dưới 16 tuổi, phù hợp với quy định về độ tuổi trẻ em trong Luật Trẻ em.

“Chính sách này không nhằm khuyến khích các gia đình lựa chọn sinh con gái”, ông Lê Thanh Dũng nói và giải thích, gia đình có 2 con gái không đồng nghĩa với việc không có con trai. Số con trong mỗi gia đình vẫn do gia đình quyết định.

Bên cạnh việc giảm định kiến trọng nam hơn nữ, nâng cao vị thế trẻ em gái và hướng tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, đề xuất này cũng nhằm thực hiện Kết luận số 149-KL/TW ngày 10-4-2025 của Bộ Chính trị, trong đó có yêu cầu nghiên cứu cơ chế, chính sách duy trì mức sinh thay thế, thu hẹp mất cân bằng giới tính khi sinh.

Trước ý kiến cho rằng đề xuất có thể tạo bất bình đẳng với gia đình có con trai, ông Lê Thanh Dũng cho rằng mỗi chính sách hướng đến một nhóm đối tượng cụ thể. Với chính sách này, trọng tâm là giảm tư tưởng trọng nam và nâng cao vị thế trẻ em gái. Chính sách hỗ trợ gia đình sinh con một bề là gái đã được triển khai từ năm 2021, các địa phương cũng đã ban hành nghị quyết thực hiện.

Dự thảo không quy định mức hỗ trợ chung. Mỗi địa phương căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách để quyết định hình thức, mức hỗ trợ phù hợp.