Đề xuất hơn 45.000 tỷ đồng cho cuộc chiến phòng chống ma tuý và tội phạm

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Quan tâm đến mục tiêu, chỉ tiêu bảo vệ nhóm yếu thế và đấu tranh tội phạm trên không gian mạng, đại biểu Trần Thị Thanh Lam (Vĩnh Long) nêu rõ:  dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình mới đề cập đến người bị hại và trợ giúp pháp lý, chưa có nhiệm vụ hay chỉ tiêu trực tiếp về phòng, chống tội phạm xâm hại phụ nữ, trẻ em, mua bán người, các hành vi lừa đảo, xâm hại người chưa thành niên, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế khác.

Đại biểu đề nghị chỉnh lý dự thảo Nghị quyết quy định theo hướng làm tốt công tác điều tra, xử lý tội phạm, nhất là tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm và vi phạm pháp luật trên không gian mạng, tội phạm về ma túy, tội phạm mua bán người, tội phạm xâm hại phụ nữ, trẻ em, các hành vi lừa đảo, xâm hại, lợi dụng người chưa thành niên, người cao tuổi, người khuyết tật, tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm để đảm bảo thống nhất với chỉ tiêu, mục tiêu, nhóm đối tượng thụ hưởng.

Đồng thời, bổ sung chỉ tiêu về tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố về xâm hại trẻ em đạt trên 95% tổng số thụ lý, bảo đảm thống nhất với Nghị quyết 34 của Quốc hội khóa XVI về công tác phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Về chỉ tiêu kéo giảm số vụ xâm hại trẻ em và bạo lực học đường, số vụ ghi nhận phụ thuộc vào mức độ phát hiện, tiếp nhận, xử lý, đại biểu cho rằng, việc số vụ ghi nhận giảm chưa chắc bản chất tình trạng thực tế giảm; chỉ tiêu đặt quá cao có thể tạo thành áp lực thành tích dẫn đến bỏ lọt tố giác.

Do đó, đại biểu đề nghị, trong quá trình tổ chức thực hiện, cần quan tâm hoàn thiện hệ thống báo cáo thống kê, cơ sở dữ liệu và cơ chế phối hợp liên ngành, bảo đảm mọi vụ việc được xác minh, xử lý kịp thời, trẻ em bị xâm hại được bảo vệ, hỗ trợ. Trên cơ sở đó, xác định chỉ tiêu cụ thể, xác đáng, kế thừa các mục tiêu phù hợp với Nghị quyết 121 của Quốc hội về tiếp tục tăng cường hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em.

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) tán thành cao sự cần thiết đầu tư Chương trình và tán thành việc nghị quyết được Quốc hội thông qua để đảm bảo công tác phòng, chống ma túy và tội phạm sớm được triển khai trong điều kiện thực tế. Về tổng mức vốn thực hiện Chương trình tại khoản 3, Điều 1 dự thảo nghị quyết, đại biểu đồng tình với đề xuất của Chính phủ với tổng nguồn lực giai đoạn 2026 - 2030 là hơn 45.301 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương là hơn 39.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo báo cáo thẩm định, phương án nguồn ngân sách Trung ương do Bộ Tài chính đề xuất là hơn 29.000 tỷ đồng, thấp hơn nhu cầu của Chính phủ là hơn 10.000 tỷ đồng.

"Báo cáo tiếp thu, giải trình của Bộ Công an đã làm rõ thêm sự cần thiết của nguồn vốn bổ sung nhưng vẫn giữ nguyên phương án đề xuất và dự kiến tiếp tục rà soát, sắp xếp tương tự như cân đối ưu tiên nguồn lực trong quá trình thực hiện. Tôi cho rằng, nguồn lực thì phải đủ để thực hiện đảm bảo tính khả thi và hiệu quả", đại biểu nêu ý kiến thảo luận.

Về việc bảo vệ người dân trước lừa đảo công nghệ cao và hỗ trợ người bị hại, đại biểu Trần Thị Thanh Lam (Vĩnh Long) đề nghị, bổ sung vào khoản 1, Điều 3 giao Chính phủ hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan Công an, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, doanh nghiệp viễn thông trên cơ sở Trung tâm điều hành liên ngành về cảnh báo sớm, xác minh, ngăn chặn dòng tiền có dấu hiệu lừa đảo; đồng thời xác định rõ trách nhiệm, thời hạn phản hồi, cơ chế chia sẻ thông tin và xử lý yêu cầu khẩn cấp.

"Xây dựng cơ chế bảo vệ đặc thù cho tài khoản ngân hàng của người cao tuổi, ví dụ như cảnh báo đa tầng, hoặc xác lập liên kết với người dân khi phát sinh giao dịch chuyển tiền bất thường ở quy mô lớn, mở rộng quy mô nhân rộng mô hình ứng dụng cảnh báo an ninh mạng tại 100% đơn vị hành chính cấp xã", đại biểu nhấn mạnh.

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) thống nhất việc ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia về phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035, tuy nhiên, đại biểu cho hay, điều quan tâm không chỉ là “việc chương trình đầu tư bao nhiêu, triển khai bao nhiêu dự án mà quan trọng hơn là sau 5 năm, 10 năm, người dân được thụ hưởng những kết quả cụ thể gì, và mức độ an toàn của xã hội cải thiện như thế nào”.

Góp ý vào dự thảo luật, đại biểu đề nghị chú trọng đánh giá sự thực chất và bền vững của kết quả, đặc biệt là mục tiêu hằng năm giảm 10% số vụ tội phạm về trật tự xã hội, đến năm 2030 có trên 50% xã, phường đạt tiêu chí không có ma túy. Cần chuyển mạnh từ chỉ tiêu tuyên truyền sang hiệu quả thay đổi nhận thức và hành vi, nhất là đối với thanh thiếu niên. Đặc biệt quan tâm đến kết quả tái hòa nhập cộng đồng sau cai nghiện ma tuý...

Thay mặt Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an đã giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm. Theo Bộ trưởng, Chương trình sau tích hợp cơ bản kế thừa và giữ nguyên mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết 163, tiếp tục tổ chức thực hiện, bảo đảm liên tục, không gián đoạn các nhiệm vụ phòng, chống ma túy. Chương trình được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của các cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra tương ứng.

Về phân định nhiệm vụ, tránh trùng lặp và cơ cấu các dự án, Bộ trưởng khẳng định, Chương trình được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của các cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra tương ứng. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát theo từng nội dung chi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm và nguồn kinh phí, ưu tiên dùng chung hạ tầng, dữ liệu và cơ chế phối hợp, không bố trí hoặc thanh toán hai lần cho cùng một nhiệm vụ.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng cho biết, các mục tiêu, chỉ tiêu về phòng, chống ma túy đến năm 2030 được kế thừa theo Nghị quyết 163 đã được Quốc hội phê duyệt. Đối với giai đoạn 2031 - 2035, trên cơ sở tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2026 - 2030, diễn biến tình hình ma túy và khả năng cân đối nguồn lực, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền, bảo đảm kế thừa, thực hiện đầy đủ các mục tiêu được Quốc hội quyết định, tính thực tiễn, khả thi và phù hợp với yêu cầu công tác phòng, chống ma túy trong giai đoạn tiếp theo.

"Về kinh phí thực hiện Chương trình, tổng nguồn lực thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 là ngân sách Trung ương, địa phương và nguồn huy động hợp pháp khác. Giai đoạn 2031 - 2035, kinh phí nêu trong hồ sơ là mức dự kiến định hướng cho các nhiệm vụ phòng, chống tội phạm. Sau khi đánh giá, tổng kết giai đoạn 2030, sẽ rà soát, đánh giá và báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền", Bộ trưởng thông tin.

Về phân bổ vốn, Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị tiếp tục ưu tiên địa bàn trọng điểm, phức tạp, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách. Việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao dịch vượt quá định mức vốn đối ứng.

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội, báo cáo Chính phủ chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo, trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp lần này.