Đề xuất lắp camera phòng thi học sinh giỏi quốc gia, chấm bài trên máy tính

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia. Dự thảo cơ bản giữ ổn định kỳ thi như năm 2026, đồng thời đề xuất một số điều chỉnh về tuyển chọn thí sinh, tổ chức, chấm thi và ứng dụng công nghệ.

Việc sửa đổi được đặt trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi trong các lĩnh vực STEM, trí tuệ nhân tạo (AI). Các quy định về an ninh, an toàn và chuyển đổi số trong công tác khảo thí cũng được đề xuất cụ thể hóa.

Phòng thi lắp camera, thí sinh được dò kim loại

Một loạt giải pháp kỹ thuật được đề xuất trong Dự thảo nhằm tăng cường an ninh, an toàn và giám sát trong quá trình tổ chức kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Theo đó, trước khi thí sinh vào phòng thi, các vật dụng, thiết bị điện tử mang theo sẽ được kiểm tra, rà soát bằng thiết bị dò kim loại.

Camera giám sát được đề xuất bố trí tại phòng thi, khu vực hành lang, phòng bảo quản đề thi và phòng chứa bài thi. Hệ thống phải hoạt động ghi hình liên tục trong suốt quá trình tổ chức thi. Để bảo đảm an ninh và bảo mật dữ liệu, hệ thống camera chỉ được kết nối có dây trong mạng cục bộ, không sử dụng kết nối không dây hoặc kết nối Internet.

Sau khi kết thúc buổi thi cuối cùng, thiết bị lưu trữ dữ liệu camera được niêm phong và bảo quản tối thiểu 9 tháng. Theo đề xuất, dữ liệu camera có thể được sử dụng làm một trong những căn cứ phục vụ kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm quy chế thi. Trường hợp thí sinh có hành vi vi phạm được phát hiện qua quá trình kiểm tra dữ liệu camera, kết quả thi có thể bị hủy theo quy định.

Việc bổ sung các giải pháp này nhằm tăng khả năng phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, qua đó bảo đảm kỳ thi được tổ chức nghiêm túc, an toàn.

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo về quy chế thi học sinh giỏi quốc gia, trong đó đề xuất lắp camera trong phòng thi, chấm bài trực tiếp trên máy tính. (Ảnh minh họa)

Số hóa bài thi, giám khảo chấm trên máy tính

Một thay đổi đáng chú ý khác là đề xuất số hóa bài thi và tổ chức chấm trực tiếp trên hệ thống phần mềm. Theo phương án được đưa ra, bài thi giấy sau khi thu sẽ được quét để tạo bản số hóa. Phần mềm sau đó tự động sinh phách cho từng bài và phân công ngẫu nhiên bài thi theo mã phách điện tử cho các giám khảo chấm độc lập.

Giám khảo chỉ được truy cập những bài thi được hệ thống phân công, không biết thông tin của thí sinh cũng như kết quả chấm của giám khảo khác. Sau khi các giám khảo hoàn thành việc chấm, hệ thống tự động đối sánh kết quả theo từng câu hỏi, ý hỏi hoặc tiêu chí chấm. Nếu có sự khác nhau, các giám khảo phải rà soát và thống nhất kết quả.

Trường hợp không thống nhất được, dự thảo cho phép tổ chức chấm lần thứ ba hoặc chấm chung. Lịch sử chấm và các thao tác trên hệ thống được lưu lại để phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, thanh tra và phúc khảo.

Theo Bộ GD&ĐT, việc chuyển sang chấm trên máy tính nhằm nâng cao tính chính xác, khách quan, minh bạch và hiệu quả; đồng thời giảm thời gian, nhân lực, hạn chế sai sót và tăng tính thống nhất trong quá trình chấm thi.

Đề xuất thêm kỳ thi chọn đội tuyển Olympic Trí tuệ nhân tạo

Một trong những điểm mới của dự thảo là đề xuất bổ sung kỳ thi chọn đội tuyển Olympic Trí tuệ nhân tạo trên cơ sở các thí sinh đăng ký môn Tin học tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia. Theo Bộ GD&ĐT, việc bổ sung kỳ thi nhằm đáp ứng yêu cầu phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh có năng lực trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Dự thảo đồng thời điều chỉnh quy mô đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia theo số lượng học sinh THPT của từng địa phương. Cụ thể, mỗi sở GD&ĐT được đăng ký tối đa 10-30 thí sinh cho đội tuyển mỗi môn, tùy theo quy mô học sinh THPT. Mỗi đại học quốc gia được đăng ký tối đa 15 thí sinh/môn, trong khi các đơn vị dự thi khác được đăng ký tối đa 10 thí sinh/môn.

Đáng chú ý, nhằm khuyến khích đầu tư, phát triển và bồi dưỡng học sinh giỏi, đặc biệt ở các môn thuộc lĩnh vực STEM, dự thảo đề xuất cho phép đội tuyển của môn thi có học sinh đoạt huy chương tại Olympic quốc tế, khu vực do Bộ GD&ĐT thành lập đoàn được đăng ký tăng tối đa 2 thí sinh tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia của năm liền kề tiếp theo.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất rút ngắn thời hạn gửi đề nghị phúc khảo xuống còn 5 ngày kể từ ngày công bố kết quả. Giấy chứng nhận kết quả Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia cũng được đề xuất cấp một lần dưới dạng bản điện tử, phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong công tác cấp văn bằng, chứng chỉ.