Đề xuất mở rộng đối tượng định danh điện tử

Lãnh đạo Quốc hội chủ trì, điều hành phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật quy định về đối tượng định danh điện tử, gồm: Cơ quan, tổ chức, cá nhân; sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và đối tượng vật chất khác; cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và các dịch vụ số; quyền sở hữu trí tuệ và quyền tài sản khác; tài sản số; di sản văn hóa phi vật thể, đối tượng phi vật chất khác; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian.

Việc xác định các nhóm đối tượng tại Luật nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc định danh trên môi trường điện tử, không đồng nghĩa với việc tất cả các đối tượng đều phải thực hiện định danh ngay khi Luật có hiệu lực; đối với các đối tượng thực hiện định danh điện tử theo mô hình Nhà nước thực hiện, Chính phủ quy định danh mục và lộ trình thực hiện phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong từng giai đoạn.

Dự thảo quy định 2 mô hình thực hiện hoạt động định danh điện tử, gồm mô hình do Nhà nước đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng để trực tiếp thực hiện hoạt động định danh điện tử; mô hình do tổ chức đủ điều kiện tự đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng và cơ sở hạ tầng để thực hiện hoạt động định danh điện tử.

Dự thảo quy định điều kiện đối với tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử về tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, hệ thống kỹ thuật, hạ tầng công nghệ thông tin, nhân sự chuyên trách, quy trình nghiệp vụ, bảo vệ dữ liệu người dùng, an ninh mạng, kết nối kỹ thuật với Hệ thống và bảo hiểm trách nhiệm.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Báo cáo thẩm tra dự án Luật của Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cho biết, có ý kiến cho rằng, phạm vi đối tượng định danh điện tử quá rộng, nên đề nghị thu hẹp hoặc phân định rõ danh mục bắt buộc và danh mục khuyến khích; cân nhắc tính khả thi khi định danh các đối tượng phi vật chất phức tạp (tệp dữ liệu, ứng dụng, sự kiện, hành vi); đánh giá kỹ nguy cơ lộ lọt thông tin đối với đối tượng định danh thuộc bí mật nhà nước và áp lực lên hạ tầng xử lý dữ liệu lớn.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng việc giao cơ quan chuyên ngành hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ tự quyết định các trường thông tin thu thập dễ dẫn đến lạm dụng, xâm phạm quyền riêng tư. Đề nghị bổ sung quy định khung về các trường thông tin được phép thu thập; giao Chính phủ quy định giới hạn tối đa, ban hành Khung tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc và quán triệt nguyên tắc thu thập tối thiểu, bảo vệ quyền của chủ thể dữ liệu.

Ý kiến Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại cũng đề nghị luật hóa cụ thể thẩm quyền, căn cứ tạm dừng, hủy bỏ ngay trong Luật; quy định rõ thời hạn tối đa tạm dừng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu xử lý sai; bổ sung cơ chế tạm dừng khẩn cấp khi có nguy cơ lừa đảo, giả mạo sinh trắc học đe dọa trực tiếp đến an toàn hệ thống hoặc khi có cảnh báo khẩn cấp từ Hệ thống giám sát an toàn thông tin mạng quốc gia, Hệ thống phòng, chống gian lận tài chính; quy định quyền của chủ thể được yêu cầu xóa, hủy dữ liệu danh tính tự chủ khi không còn nhu cầu.

Về thời hạn lưu trữ (vĩnh viễn hoặc tối thiểu 5 năm), Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại đề nghị rà soát lại để bảo đảm tương thích với Luật Lưu trữ và Bộ luật Dân sự, tránh gây áp lực không cần thiết lên hệ thống lưu trữ.