Đề xuất mới về trần học phí đại học công lập

Ảnh minh họa. Ảnh: Duy Linh

Ngày 4/11, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 238/2025/NĐ-CP ngày 03/9/2025 của Chính phủ quy định về chính sách học phí, miễn, giảm, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập và giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Hồ sơ do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì soạn thảo.

 VƯỚNG MẮC VỀ PHẠM VI ĐỐI TƯỢNG THỤ HƯỞNG, MỨC HỖ TRỢ

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, số liệu báo cáo từ các địa phương cho thấy chính sách miễn học phí có quy mô khoảng hơn 17,6 triệu lượt người học với tổng kinh phí thực hiện khoảng 13.420,7 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, khoảng hơn 1,4 triệu lượt người học được hỗ trợ học phí với tổng kinh phí khoảng 900,2 tỷ đồng. Trong đó, tiểu học là cấp có số lượng người học thụ hưởng lớn nhất với khoảng hơn 6,8 triệu học sinh và kinh phí hơn 4.816 tỷ đồng.

Đối với cơ sở giáo dục đại học, qua khảo sát cho thấy mức thu học phí của các cơ sở giáo dục đại học công lập có sự khác biệt giữa các nhóm ngành đào tạo và giữa các cơ sở có mức độ tự chủ khác nhau.

Nhìn chung, phần lớn cơ sở giáo dục đại học đang áp dụng mức học phí thấp hơn hoặc tiệm cận mức trần tại Nghị định số 238/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, mức thu thực tế còn chịu tác động của nhiều yếu tố gồm khả năng chi trả của người học, tình hình tuyển sinh, đặc điểm thị trường lao động…

Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, theo kết quả khảo sát, phần lớn cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa sử dụng hết dư địa học phí theo quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá Nghị định số 238/2025/NĐ-CP đã góp phần giảm gánh nặng tài chính và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục cho người học thuộc diện chính sách. Tuy nhiên, thực tế phát sinh vướng mắc về phạm vi đối tượng thụ hưởng, mức hỗ trợ, nguồn kinh phí cấp bù và thủ tục hành chính.

Do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 238/2025/NĐ-CP.

BỔ SUNG ĐỐI TƯỢNG ĐƯỢC GIẢM 70% HỌC PHÍ

Theo dự thảo Nghị định, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến hợp nhất mức trần học phí của cơ sở giáo dục đại học công lập tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, cơ sở giáo dục đại học công lập tự đảm bảo chi thường xuyên thành một nhóm. Mức trần không quá 2,5 lần so với cơ sở giáo dục chưa tự đảm bảo chi thường xuyên.

Cũng theo dự thảo, từ năm học 2027 - 2028 trở đi, mức trần học phí được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng hằng năm do Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố nhưng tối đa không vượt quá 5%.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung thêm đối tượng miễn, giảm, hỗ trợ học phí; rà soát, tinh giản thủ tục hành chính, giấy tờ cho người học thông qua áp dụng môi trường điện tử đối với các quy trình, giấy tờ thực hiện qua VNeID… Bổ sung quy định để làm rõ hơn trách nhim của người học đối với phần học phí còn thiếu sau khi được nhà nước hỗ trợ.

Theo đó, sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 và khoản 2 Điều 16, các đối tượng được giảm 70% học phí gồm: học sinh, sinh viên học một số ngành, nghề học nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trình độ trung cấp, cao đẳng theo danh mục các ngành, nghề học nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định…

Còn tại điều 15, dự thảo bổ sung đối tượng được miễn học phí gồm người học để cấp văn bằng các trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp các nhóm ngành, nghề nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, xây dựng, mỹ thuật, nghệ thuật trình diễn, thể dục thể thao theo danh mục thống kê ngành, nghề đào tạo giáo dục đại học và và giáo dục nghề nghiệp do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.  

Ngoài ra, còn có người học các ngành, nghề đào tạo khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu; các ngành, nghề đặc thù; một số ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. 

Theo dự thảo, học viên sau đại học của chương trình đào tạo cấp văn bằng thạc sĩ, tiến sĩ các ngành y học dự phòng, dịch tễ học, dịch tễ học thực địa tại cơ giáo dục thuộc khối ngành sức khỏe cũng thuộc đối tượng được miễn học phí...