Đề xuất mới về tuyển sinh đại học: Giảm phương thức, tăng công bằng

Bộ GD&ĐT vừa tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều các thông tư của Bộ GD&ĐT quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học (ĐH).

Tăng cạnh tranh công bằng

Phát biểu tại Tọa đàm, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT) Nguyễn Tiến Thảo cho biết, việc sửa đổi các quy định được thực hiện trong bối cảnh giáo dục ĐH đang có nhiều yêu cầu mới về hoàn thiện thể chế, quản trị, chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Vì vậy, quá trình xây dựng chính sách cũng cần được đẩy nhanh, kịp thời điều chỉnh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Đây là những quy định tác động trực tiếp tới nhiều cơ sở đào tạo, người học và thí sinh nên cần được trao đổi kỹ lưỡng, tạo sự thống nhất trong nhận thức và thuận lợi khi tổ chức thực hiện.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH - Nguyễn Tiến Thảo phát biểu tại tọa đàm.

Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, những điều chỉnh lần này không chỉ nhằm xử lý các vấn đề kỹ thuật của văn bản mà thể hiện sự chuyển đổi trong tư duy quản trị giáo dục ĐH, từ quản lý nặng về thủ tục hành chính sang quản trị dựa trên chất lượng và dữ liệu.

Nguyên tắc xuyên suốt của bốn văn bản cũng như tất cả các văn bản là chất lượng phải được cải thiện và được nâng lên. Tiêu chuẩn của chất lượng trong bất kỳ trường hợp nào cũng không giảm, không hạ xuống mà chỉ có nâng lên.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là đề xuất tinh gọn phương thức tuyển sinh. Theo Dự thảo, năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh và từ năm 2028 còn 1 phương thức, không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển.

Làm rõ nội dung này, ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết, việc hướng tới một phương thức tuyển sinh không đồng nghĩa Bộ GD&ĐT quy định một phương thức chung bắt buộc cho tất cả các trường. Cơ sở đào tạo vẫn thực hiện quyền tự chủ trong lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của ngành, chương trình đào tạo.

Không cộng điểm, không có nghĩa bỏ chứng chỉ, thành tích

Một nội dung khác được Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo phân tích kỹ là đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ và thành tích học sinh giỏi. Đồng thời lưu ý, không cộng điểm không có nghĩa là không sử dụng các chứng chỉ, thành tích này trong tuyển sinh.

Theo đó, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng để quy đổi thay thế điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Các thành tích học sinh giỏi Quốc gia vẫn được sử dụng trong xét tuyển thẳng theo đối tượng và điều kiện quy định. Nếu ngoại ngữ là năng lực cần thiết đối với đầu vào của một chương trình đào tạo, cơ sở đào tạo có thể đưa yêu cầu ngoại ngữ vào tiêu chí tuyển sinh.

Cùng với tuyển sinh, Dự thảo cũng làm rõ nguồn tuyển, ngưỡng đầu vào và giảm thủ tục cho thí sinh.

Ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết, đề xuất này được đưa ra trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh. Thực tế có trường hợp thí sinh đã sử dụng ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, sau đó tiếp tục được cộng thêm điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ.

Khi chuyển sang quản trị dựa trên dữ liệu, những thông tin đã có trên hệ thống không nên yêu cầu người học khai báo hoặc nộp lại. Việc kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu chuyên ngành giáo dục đại học với các cơ sở dữ liệu Quốc gia sẽ giúp giảm giấy tờ, thời gian và nguồn lực cho cả thí sinh và cơ sở đào tạo.

Đối với xác định số lượng tuyển sinh và đào tạo sau ĐH, tinh thần của dự thảo là gắn quy mô tuyển sinh với năng lực đào tạo thực tế của cơ sở giáo dục ĐH, tăng cường quản trị dựa trên năng lực và chất lượng đào tạo.

Dự thảo quy định số lượng tuyển sinh thạc sĩ, tiến sĩ không vượt quá năng lực đào tạo của nhóm ngành. Ngoài ra, mở thêm không gian phát triển đào tạo sau ĐH gắn với nghiên cứu khoa học đối với các cơ sở giáo dục ĐH trọng điểm và cơ sở thực hiện các đề án của Thủ tướng Chính phủ.

Ông Nguyễn Tiến Thảo mong muốn các cơ sở giáo dục ĐH tiếp tục nghiên cứu, đóng góp ý kiến để văn bản khi ban hành vừa bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước, vừa phù hợp với thực tiễn và tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.