Đề xuất nâng cao mức phạt tù với tội phạm có tính chất gian dối

Tại dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất nâng cao mức phạt tù ở một số tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người, các tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn… nhưng mức hình phạt chưa tương xứng nhằm nâng cao tính răn đe, bảo đảm sự công bằng.

Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội triệt phá ổ nhóm thu thập trái phép thông tin cá nhân của người khác để mở tài khoản ngân hàng bán thu lợi bất chính. Ảnh: Công an Hà Nội

Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, Luật sư Đặng Xuân Cường, Công ty luật Trương Anh Tú (TAT Law Firm), Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội chia sẻ, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đặc biệt là các sản phẩm trí tuệ nhân tạo, có thể nói điều kiện phạm tội đối với một số tội danh liên quan tới xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân, tổ chức trở nên dễ dàng hơn so với trước đây.

Bởi lẽ đó, các tội phạm liên quan tới các hành vi phạm tội xâm phạm tới danh dự, nhân phẩm con người cũng như nhưng hành vi xâm phạm tới quyền sở hữu tài sản cũng có những diễn biến phức tạp, gây bất an cho người dân.

Ở chiều ngược lại, việc quyền con người ngày càng được tôn trọng và bảo vệ thì việc các tội phạm liên quan có chiều hướng gia tăng là điều không thể chấp nhận được. Do vậy, việc nâng cao chế tài xử phạt đối với các tội danh liên quan là cần thiết nhằm xử lý nghiêm các hành vi phạm tội; đồng thời, răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung từ xa. Bên cạnh việc nâng mức chế tài xử phạt cũng cần đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật cho người dân để ngăn ngừa, hạn chế tình trạng tội phạm gia tăng.

Đồng quan điểm trên, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho rằng, việc nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng nâng cao mức hình phạt đối với một số nhóm tội phạm đang có diễn biến phức tạp là phù hợp với yêu cầu thực tiễn hiện nay.

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, thời gian qua, nhiều hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, lừa đảo, gian dối trong hoạt động kinh doanh, quảng cáo sai sự thật, lợi dụng không gian mạng để trục lợi… xảy ra với tính chất ngày càng tinh vi, gây hậu quả lớn cho xã hội nhưng chế tài xử lý trong một số trường hợp vẫn chưa đủ sức răn đe.

Đặc biệt, có những vụ việc mang tính chất trục lợi với số tiền rất lớn, ảnh hưởng đến nhiều người, tuy nhiên mức hình phạt hiện hành chưa thực sự tương xứng với hậu quả gây ra. Vì vậy, việc xem xét điều chỉnh khung hình phạt theo hướng nghiêm khắc hơn là cần thiết nhằm tăng hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và bảo đảm tính công bằng trong áp dụng pháp luật.

Tuy nhiên, theo Luật sư Đặng Văn Cường, việc tăng nặng hình phạt cũng cần được cân nhắc trên cơ sở phân hóa trách nhiệm hình sự rõ ràng, tránh xử lý hình sự dàn trải. Cần xác định cụ thể các tiêu chí như mức độ thiệt hại, yếu tố vụ lợi, số lượng người bị ảnh hưởng, hậu quả thực tế xảy ra… để bảo đảm việc áp dụng pháp luật khách quan, phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của từng hành vi.

Bên cạnh việc hoàn thiện chế tài hình sự, cũng cần đồng bộ các giải pháp về quản lý nhà nước, kiểm soát hoạt động trên không gian mạng, tăng cường thanh tra, kiểm tra và nâng cao nhận thức pháp luật của người dân để đạt hiệu quả phòng ngừa bền vững.