Đề xuất nâng tiền cọc đấu giá đất lên 50%, cấm người bỏ cọc tham gia

Sáng 19/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình Quốc hội dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Nội dung cơ bản của dự án luật tập trung vào quy định về tiêu chuẩn đấu giá viên; doanh nghiệp đấu giá tài sản; trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá; trình tự, thủ tục đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá.

Bên cạnh đó, dự án luật cũng có quy định về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá trong một số trường hợp.

Nâng tiền cọc đấu giá đất từ 20% lên 50%

Đáng chú ý, về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá, dự thảo luật chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản. Tuy nhiên, dự thảo luật đã đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm trong đấu giá đất ở trên cơ sở luật hóa quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai.

Đồng thời, bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: Quochoi.vn.

Dự thảo cũng quy định thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh; bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với một số loại tài sản; sửa đổi, bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá trong một số trường hợp đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật liên quan.

Ngoài ra, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, quyền, nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, xem tài sản, địa điểm đấu giá, sử dụng tài khoản định danh khi tham gia đấu giá, sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 khi tham gia đấu giá trực tuyến, đấu giá không thành, quyền, nghĩa vụ của người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá.

Về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá trong một số trường hợp, dự thảo luật đã bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc”, góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản. Đồng thời, bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị huỷ thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị hủy.

Cơ quan thẩm tra yêu cầu làm rõ cơ sở nâng tiền cọc lên 50%

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết cơ quan thẩm tra nhận thấy dự án luật cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm sự thống nhất giữa tờ trình, báo cáo tiếp thu, giải trình, dự thảo luật và các dự thảo văn bản quy định chi tiết; đồng thời bổ sung, làm rõ cơ sở thực tiễn và đánh giá tác động đối với các quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân.

Về đăng ký tham gia đấu giá, xác định người trúng đấu giá trong trường hợp không có giá trả hợp lệ, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát các quy định để bảo đảm đồng bộ, thống nhất; phân định rõ các giai đoạn đăng ký tham gia, tham dự phiên đấu giá và thực hiện hành vi trả giá; đồng thời làm rõ hậu quả pháp lý và xử lý tiền đặt trước trong từng trường hợp. Trường hợp tiếp tục duy trì cơ chế bốc thăm, cần quy định rõ điều kiện, phạm vi, trình tự, phương thức thực hiện và trường hợp tất cả người tham dự phiên đấu giá không chấp nhận bốc thăm.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: Quochoi.vn.

Về tiền đặt trước và xử lý tiền đặt trước, Ủy ban cho rằng mức đặt trước tối đa 50% giá khởi điểm là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá, chi phí vốn và mức độ cạnh tranh. Đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước; đồng thời làm rõ căn cứ lựa chọn mức tăng từ 20% đến 50% và tiêu chí để lựa chọn mức cụ thể trong khoảng này, bảo đảm tương xứng giữa yêu cầu phòng ngừa vi phạm và cạnh tranh trong đấu giá tài sản.

Về hủy kết quả đấu giá, hậu quả pháp lý và bảo vệ người mua được tài sản đấu giá, cơ quan thẩm tra đề nghị cân xác định rõ phạm vi bảo vệ người mua ngay tình trong trường hợp đã thanh toán đầy đủ, nhận tài sản hoặc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng nhưng sau đó kết quả đấu giá bị hủy; cơ chế xử lý tài sản, tiền đã thanh toán, chi phí hợp lý, trách nhiệm bồi thường và quyền lợi của bên thứ ba ngay tình.

Đồng thời, cần bổ sung hậu quả pháp lý tương ứng đối với trường hợp người có tài sản đấu giá hủy giao kết, hủy bỏ hợp đồng mua bán, không phê duyệt hoặc hủy quyết định phê duyệt kết quả trúng đấu giá; rà soát sự thống nhất về thời hạn, thời hiệu khiếu nại, khởi kiện và yêu cầu hủy kết quả đấu giá với pháp luật về dân sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính và pháp luật có liên quan.