Đề xuất Nhà nước đầu tư trước hạng mục thiết yếu tại trạm dừng nghỉ cao tốc

Tách phần thiết yếu và phần thương mại

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực đường bộ, trong đó đề xuất cơ chế mới nhằm tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư trạm dừng nghỉ trên các tuyến cao tốc.

Trạm dừng nghỉ trên cao tốc Mai Sơn - quốc lộ 45 thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã đưa vào khai thác.

Đây là một trong những nội dung chính được đưa vào dự thảo Nghị định, cùng với các quy định về cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục liên quan đến đào tạo thẩm tra an toàn giao thông và một số vấn đề về quản lý đường bộ.

Theo Bộ Xây dựng, thực tiễn triển khai đầu tư các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông cho thấy tiến độ một số dự án chưa đáp ứng yêu cầu, ảnh hưởng đến việc khai thác đồng bộ với tuyến cao tốc. Một số trạm đã hoàn thành các công trình dịch vụ thiết yếu, trong khi một số trạm đã hoàn thành toàn bộ và đưa vào khai thác.

Bộ Xây dựng cho biết, một trong những nguyên nhân là thủ tục đầu tư trạm dừng nghỉ phải thực hiện như một dự án độc lập. Ngoài giải phóng mặt bằng, các thủ tục về đánh giá tác động môi trường, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, xác định nguồn cung cấp vật liệu xây dựng... cũng phải thực hiện, làm kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư.

Trong khi đó, việc lựa chọn nhà đầu tư xây dựng toàn bộ trạm dừng nghỉ cũng cần nhiều thời gian và phụ thuộc khả năng thu hút đầu tư tại từng vị trí. Trường hợp không lựa chọn được nhà đầu tư, cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện lại các thủ tục để chuyển sang đầu tư công, từ điều chỉnh hình thức đầu tư, bố trí vốn đến lựa chọn nhà thầu.

Theo Bộ Xây dựng, đối với các tuyến thuộc trường hợp quy định tại Nghị định số 130/2024, việc hoàn thành các công trình dịch vụ công tại trạm dừng nghỉ là một trong những điều kiện để triển khai thu phí. 

Vì vậy, nếu các hạng mục thiết yếu phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ lựa chọn và triển khai dự án của nhà đầu tư, việc không thu hút được nhà đầu tư hoặc việc thi công kéo dài có thể khiến tuyến cao tốc đã hoàn thành, đưa vào khai thác nhưng chưa đủ điều kiện thu phí.

Nếu Nhà nước chủ động đầu tư toàn bộ trạm dừng nghỉ theo hình thức đầu tư công thì phải bố trí vốn cho cả các hạng mục kinh doanh thương mại có khả năng thu hồi vốn. Điều này làm tăng nhu cầu sử dụng vốn đầu tư công và chưa phát huy đầy đủ nguồn lực xã hội.

Từ thực tế trên, Bộ Xây dựng đề xuất hoàn thiện chính sách theo hướng: trường hợp cần thiết, cơ quan chủ quản có thể xem xét, quyết định đầu tư, xây dựng trước một số hạng mục thiết yếu của trạm dừng nghỉ trong dự án đường cao tốc.

Theo nội dung Tờ trình, các hạng mục được xác định gồm đường ra, đường vào, bãi đỗ xe, khu vệ sinh và không gian nghỉ ngơi. Việc đầu tư trước nhằm bảo đảm điều kiện khai thác đồng bộ khi dự án cao tốc đưa vào sử dụng và đáp ứng điều kiện triển khai thu phí nộp ngân sách Nhà nước.

Các hạng mục còn lại của trạm dừng nghỉ sẽ được thực hiện sau khi lựa chọn được nhà đầu tư xây dựng, khai thác trạm dừng nghỉ. 

Không chỉ tháo gỡ trạm dừng nghỉ

Dự thảo Nghị định được Bộ Xây dựng xây dựng để sửa đổi, bổ sung các Nghị định số 119/2024 về thanh toán điện tử giao thông đường bộ; Nghị định số 161/2024 về hàng hóa nguy hiểm; Nghị định số 165/2024/NĐ-CP về Luật Đường bộ và Nghị định số 94/2026 về đào tạo, sát hạch lái xe. 

Đối với thanh toán điện tử giao thông đường bộ, dự thảo chủ yếu rà soát tên gọi, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước sau khi tổ chức bộ máy được sắp xếp.

Đối với vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, dự thảo đề xuất phân cấp việc cấp phép cho UBND cấp tỉnh; đồng thời sửa đổi hồ sơ, trình tự, thủ tục theo hướng tăng cường thực hiện trực tuyến, trả kết quả điện tử trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và VNeID, đồng thời giảm thời gian thực hiện một số thủ tục.

Đáng chú ý, dự thảo cũng bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính liên quan đến dịch vụ đào tạo thẩm tra an toàn giao thông; đồng thời thay đổi một số quy định về tiêu chuẩn, trách nhiệm của cá nhân thực hiện công việc tư vấn thẩm tra an toàn giao thông.

Với lĩnh vực đào tạo lái xe, Bộ Xây dựng đề xuất giảm thời gian thực hiện một số thủ tục, sửa đổi thành phần hồ sơ của giáo viên dạy thực hành lái xe và bổ sung mã định danh của tổ chức vào các biểu mẫu liên quan đến giấy phép đào tạo lái xe.