Đề xuất phân cấp mạnh hơn trong quản lý đất đai

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa chủ trì Hội nghị lấy ý kiến các tỉnh, thành phố phía bắc về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). (Ảnh: TRƯỜNG GIANG)

Hai phương án phân cấp thẩm quyền quản lý đất đai

Ngày 11/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa chủ trì Hội nghị lấy ý kiến các tỉnh, thành phố phía bắc về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa cho biết dự thảo Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương; đồng thời kế thừa, phát triển và khắc phục những điểm nghẽn của hệ thống pháp luật hiện hành.

Dự thảo được xây dựng theo hướng Luật chỉ quy định những vấn đề khung, có tính nguyên tắc; những nội dung thường xuyên biến động được giao Chính phủ, bộ, ngành và địa phương quy định, bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp thực tiễn.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa đề nghị các địa phương tập trung góp ý về mức độ thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW; những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật... (Ảnh: TRƯỜNG GIANG)

Thứ trưởng đề nghị các địa phương tập trung góp ý về mức độ thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW; những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật và việc phân cấp thẩm quyền quản lý Nhà nước về đất đai.

Đối với nội dung phân cấp thẩm quyền, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xin ý kiến về hai phương án tại Điều 19 dự thảo Luật.

Theo phương án 1, luật hóa quy định của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, giao đất, cho thuê đất và cho phép phân cấp, ủy quyền trong quản lý đất đai.

Phương án 2 quy định trực tiếp trong Luật theo hướng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định đối với tổ chức; Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đối với cá nhân, cộng đồng dân cư. Căn cứ tình hình thực tế, cấp tỉnh được tiếp tục phân cấp cho cấp xã một số thẩm quyền, trách nhiệm.

Địa phương kiến nghị tăng tính chủ động cho cơ sở

Các địa phương tham dự hội nghị cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Nội dung được nhiều địa phương quan tâm là phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đấu giá quyền sử dụng đất; cho thuê đất trả tiền hằng năm; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp còn tồn tại, vướng mắc lịch sử; chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số và cơ chế xác định, điều chỉnh giá đất.

Các đại biểu góp ý vào Dự thảo Luật đất đai sửa đổi. (Ảnh: TRƯỜNG GIANG)

Nhiều ý kiến cho rằng, phân định rõ thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã sẽ tạo sự chủ động, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Một số địa phương đề nghị những nội dung đặc thù, thường xuyên phát sinh cần được quy định đủ rõ trong Luật hoặc các nghị định hướng dẫn để bảo đảm thống nhất khi thực hiện.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị lựa chọn phương án 2 về phân cấp, phân quyền, qua đó tạo thuận lợi và tăng tính chủ động cho địa phương. Hà Nội đồng thời đề nghị sớm xây dựng các nghị định, văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn để địa phương có căn cứ triển khai ngay khi Luật có hiệu lực.

Từ thực tiễn địa phương, Quảng Ninh đề nghị khống chế thời gian thỏa thuận với người dân đối với các dự án không quá một năm; đồng thời ủng hộ phương án giao cấp tỉnh phân cấp trong quản lý đất đai.

Ninh Bình đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết về nhóm đất, do trong lịch sử tồn tại nhiều loại đất được ghi trên giấy tờ cũ, gây khó khăn trong xử lý. Địa phương cũng đề xuất giao thẩm quyền quyết định hệ số điều chỉnh giá đất cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Tại Bắc Ninh, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị nghiên cứu giao địa phương căn cứ điều kiện thực tiễn để xử lý việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp đất dịch vụ, đất giao trái thẩm quyền.

Thái Nguyên đề nghị các nội dung về bồi thường, hỗ trợ cần được cụ thể hóa trong nghị định, không nên giao quá nhiều cho địa phương. Địa phương cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế phù hợp khi giá đất tại khu tái định cư cao hơn khả năng tài chính của người dân.

Tuyên Quang đề nghị quy định cụ thể hơn về quỹ đất dành cho đồng bào dân tộc thiểu số, tạo cơ sở để địa phương tổ chức thực hiện.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa đề nghị các địa phương tiếp tục nghiên cứu, góp ý thẳng thắn, trách nhiệm đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chất lượng, tính khả thi và phù hợp thực tiễn.

Theo kế hoạch, hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi) đang được khẩn trương hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.