Đề xuất phạt nặng xe ghép, xe tiện chuyến vận chuyển hành khách trá hình

Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP đưa loại hình xe ghép, xe tiện chuyến vào diện điều chỉnh. Ảnh chụp màn hình

Chủ tịch UBND cấp xã có thể phạt tới 37,5 triệu đồng

Bộ Công an đang lấy ý kiến Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Dự kiến Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7, trừ quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 17 của Dự thảo Nghị định.

So với quy định hiện hành, Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã đề xuất tăng thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã. Cụ thể như sau:

Điều 42, Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền: phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 5 triệu đồng; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính có giá trị vượt quá 10 triệu đồng; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, điểm b khoản 3 Điều 3 của Nghị định này.

Dự thảo Nghị định quy định, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền: phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 37,5 triệu đồng; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 3 của Nghị định này.

Như vậy, nếu Dự thảo Nghị định được thông qua và có hiệu lực thi hành thì Chủ tịch UBND cấp xã được quyền phạt tiền tới 37,5 triệu đồng, tăng gấp 7,5b lần so với quy định hiện hành. Đồng thời, Chủ tịch UBND cấp xã được trao thêm thẩm quyền là tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.

Siết chặt quản lý xe ghép, xe tiện chuyến

Theo quy định hiện hành, Nghị định 168/2024/NĐ-CP không quy định chi tiết về hành vi và biện pháp xử phạt đối với xe ghép, xe tiện chuyến vận chuyển hành khách thì nay, Dự thảo Nghị định đã bổ sung thêm “Phạt tiền từ 12 triệu đồng đến 14 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe”. Người thực hiện hành vi vi phạm này sẽ bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.

Trong những năm gần đây, loại hình xe ghép, xe tiện chuyến đã trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người, đặc biệt trên các tuyến liên tỉnh. Chỉ cần một tin nhắn hoặc cuộc gọi qua mạng xã hội, hành khách có thể dễ dàng tìm được xe ghép, xe tiện chuyến đi cùng tuyến, được đón tận nơi, trả tận điểm với mức chi phí chênh lệch so với loại hình xe khách truyền thống không quá cao.

Sự tiện lợi, linh hoạt theo nhu cầu cá nhân chính là lý do khiến loại hình này phát triển mạnh mẽ. Nhiều người sẵn sàng bỏ qua xe khách truyền thống hay taxi để chọn xe ghép, xe tiện chuyến vì có thể chủ động và tiết kiệm thời gian.

Tuy nhiên, loại hình này tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn giao thông nói chung và rủi ro cho hành khách nói riêng. Nhiều tài xế vừa lái xe vừa nghe điện thoại để nhận khách và điều phối chuyến đi diễn ra khá phổ biến. Thậm chí, không ít trường hợp phóng nhanh, vượt ẩu để kịp giờ đón trả khách, tiềm ẩn mất an toàn giao thông.

Đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP theo hướng xử phạt hành vi chở khách có thu tiền nhưng không đăng ký kinh doanh vận tải đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Đây được coi là động thái siết chặt đối với loại hình xe ghép, xe tiện chuyến đang phát triển nhanh nhưng nằm ngoài khuôn khổ pháp lý.

Luật sư Đinh Thị Nguyên, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đánh giá, trong khi doanh nghiệp vận tải hành khách phải đáp ứng hàng loạt điều kiện, từ đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế đến quy định về an toàn giao thông thì loại hình xe ghép, xe tiện chuyến lại hoạt động ít bị ràng buộc về pháp lý, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh.

Bản chất hoạt động của xe ghép, xe tiện chuyến là việc chở khách có thu tiền diễn ra thường xuyên, có tổ chức, có nhận đặt chỗ hoặc thỏa thuận trước về hành trình, thì đã mang đầy đủ dấu hiệu của hoạt động kinh doanh vận tải hành khách. Chính vì vậy, loại hình xe ghép, xe tiện chuyến cần được pháp luật điều chỉnh như một loại hình kinh doanh vận tải hành khách.

Chuyên gia pháp lý cho rằng, pháp luật cần quy định rõ các tiêu chí đối với hoạt động của loại hình này để việc xử lý vi phạm hành chính diễn ra thuận lợi, tránh phát sinh tranh chấp. Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP đưa loại hình xe ghép, xe tiện chuyến vào diện điều chỉnh là rất cần thiết nhưng cũng cần có các tiêu chí nhận diện rõ ràng để đảm bảo tính khả thi trong quá trình thực hiện. Nếu không có tiêu chí cụ thể, nguy cơ xảy ra tình trạng áp dụng không thống nhất hoặc xử lý thiếu thuyết phục là điều có thể xảy ra.