Đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô, hướng tới thể chế vượt trội cho Hà Nội
Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý vững chắc, đưa thể chế, pháp luật về Thủ đô trở thành lợi thế cạnh tranh...
Ngày 3/2, tiếp tục Phiên họp thứ 54, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe báo cáo bước đầu về chủ trương xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi).
Trình bày Tờ trình đề xuất xây dựng dự án luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, việc sửa đổi Luật Thủ đô nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định và có tầm nhìn dài hạn, tương xứng với vị trí, vai trò và tính chất đặc biệt của Thủ đô Hà Nội – trung tâm đầu não chính trị, hành chính quốc gia; trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý vững chắc, đưa thể chế, pháp luật về Thủ đô trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển, góp phần tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế “hai con số”, không chỉ cho Hà Nội mà còn cho vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Về quan điểm xây dựng luật, dự án nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Nghị quyết số 203/2025/QH15), các cam kết và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Các cơ chế, chính sách phải có tính vượt trội, đúng với vị trí, vai trò của Thủ đô; kế thừa những quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm hiệu quả, đồng thời khắc phục các bất cập, hạn chế của Luật Thủ đô năm 2024.
Dự án luật cũng kế thừa các cơ chế, chính sách đặc thù đang được thí điểm theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội và các mô hình hiệu quả tại một số địa phương trực thuộc Trung ương; tăng cường phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP Hà Nội, gắn với trách nhiệm tự chủ, tự chịu trách nhiệm, đồng thời bảo đảm vai trò kiểm tra, giám sát của Quốc hội và Chính phủ.
Thay mặt cơ quan soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, bổ sung dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) vào Chương trình lập pháp năm 2026, trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất (tháng 4/2026) theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Thảo luận tại Phiên họp, đa số ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Tờ trình của Chính phủ, thống nhất về sự cần thiết phải khẩn trương rà soát, sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất về mặt chủ trương sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô theo quy trình rút gọn, trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Phó Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện báo cáo thẩm tra và dự thảo nghị quyết theo đúng quy định pháp luật.
