Đề xuất sửa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá với nhiều quy định 'siết' thuốc lá mới

Theo dự thảo tờ trình gửi Chính phủ, Bộ Y tế cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá xây dựng trên quan điểm thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng vào pháp luật, trong đó ưu tiên vấn đề bảo vệ sức khỏe lên trên các lợi ích về kinh tế, chú trọng đến công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; bám sát chủ trương tại Nghị quyết số 20/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tăng cường chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị ban hành về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Rà soát bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; bảo đảm hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống tác hại thuốc lá trên cơ sở thực hiện đầy đủ các giải pháp giảm nhu cầu sử dụng, giảm cung cấp, giảm khả năng tiếp cận, giảm tính hấp dẫn của các sản phẩm thuốc lá và thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá mà Việt Nam là thành viên.

Dựa trên bằng chứng khoa học để xây dựng chính sách phù hợp với thực tiễn của Việt Nam, phù hợp chuẩn mực quốc tế, chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, trong đó ưu tiên bảo vệ phụ nữ, trẻ em, hướng tới một môi trường sống không khói thuốc và phát triển bền vững.

Việc sửa Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và phù hợp thực tiễn.

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; giảm tỷ lệ tử vong, giảm gánh nặng bệnh tật, góp phần giảm chi phí y tế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Luật quy định về cấm chứa chấp, vận chuyển, tàng trữ, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá tại điểm bán lẻ; mở rộng một số địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn; tăng diện tích in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá và trách nhiệm các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong phòng, chống tác hại thuốc lá.

Bộ Y tế cho biết, theo điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại 34 tỉnh, thành phố năm 2020: Tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở người trưởng thành (15 tuổi trở lên) tăng 18 lần (từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% năm 2020), trong đó tỷ lệ sử dụng cao nhất tập trung ở nhóm tuổi 15-24 với tỉ lệ là 7,3% sau đó là các nhóm tuổi 25 - 44 tuổi (3,2%), 45 - 64 tuổi (1,4%)...

Nội dung sửa đổi, hoàn thiện:

Sửa đổi, bổ sung hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 4 Điều 1 dự thảo Luật, cụ thể: cấm "Quảng cáo, khuyến mại, trưng bày thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác; tiếp thị thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức";

Sửa đổi, bổ sung trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong công tác thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá, cụ thể: "Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm tổ chức đưa thông tin, tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các biện pháp hạn chế sử dụng thuốc lá vào trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và đời sống gia đình; quy định việc hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu, truyền hình";

Sửa đổi, bổ sung địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà và trong phạm vi khuôn viên và địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà tại khoản 6 Điều 1 dự thảo Luật:

"Điều 11. Địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn

1. Địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà và trong phạm vi khuôn viên bao gồm:

a) Cơ sở y tế;

b) Cơ sở giáo dục;

c) Cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng, vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em;

d) Cơ sở hoặc khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao theo quy định tại Khoản 8 Điều 2 Luật phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

2. Địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà bao gồm:

a) Tất cả các địa điểm trong nhà, trừ địa điểm quy định tại Khoản 1 Điều 12 Luật này;

b) Địa điểm công cộng, trừ các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này và khoản 1 Điều 12 của Luật này.

3. Phương tiện giao thông công cộng bị cấm hút thuốc lá hoàn toàn bao gồm ô tô, tàu bay, tàu điện".

Nội dung bổ sung

Dự thảo bổ sung khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế, thuốc lá mới khác tại khoản 1 Điều 1 dự thảo Luật.

Hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá chưa có quy định cụ thể khái niệm "Thuốc lá điện tử", "Thuốc lá nung nóng" và quy định cấm chứa chất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng đối với 02 sản phẩm này. Trong khi Nghị quyết số 173/2024/QH15 đã cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và Luật đầu tư đã cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Bổ sung trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, địa phương trong phòng, chống tác hại của thuốc lá tại khoản 2 Điều 1 dự thảo Luật, cụ thể trong việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn bản hướng dẫn công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá phải bảo vệ các chính sách kiểm soát thuốc lá khỏi những tác động tiêu cực; phòng, chống tham nhũng, lợi ích nhóm do tác động từ lợi ích thương mại của ngành công nghiệp thuốc lá.

Bổ sung 2 hành vi bị nghiêm cấm: Tàng trữ, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác; Sản xuất, mua bán linh kiện, thiết bị rời để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại khoản 3 Điều 1 dự thảo Luật.

Bổ sung cụm từ "thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng" vào sau cụm từ "thuốc lá" một số quy định về hành vi bị nghiêm cấm; thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá; cai nghiện thuốc lá và hỗ trợ cai nghiện thuốc lá.

Thái Bình