Đề xuất thay thế danh mục khoáng sản sẽ điều chỉnh thuế giá trị gia tăng

Bộ Tài chính đề xuất thay thế danh mục khoáng sản sẽ điều chỉnh thuế giá trị gia tăng. Ảnh minh họa: VGP.

Ngày 15/10/2026, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2025 và Nghị định số 144/2026/NĐ-CP ngày 05 tháng 5 năm 2026. Hồ sơ do Bộ Tài chính soạn thảo.

CƠ SỞ THAY THẾ DANH MỤC KHOÁNG SẢN TẠI PHỤ LỤC II

Theo Bộ Tài chính, ngày 01/7/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng. Ngày 05/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, có hiệu lực thi hành từ ngày 20/6/2026.

Tuy nhiên, quá trình triển khai, Bộ Công Thương đề xuất đưa một số sản phẩm đồng, kẽm, thiếc ra khỏi Danh mục sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP.

Theo Bộ Công Thương, cơ sở đưa các sản phẩm này ra khỏi danh mục trên nhằm thực hiện định hướng hạn chế xuất khẩu khoáng sản thô, khuyến khích chế biến sâu và phát triển công nghiệp vật liệu.

Đồng thời, kim loại cũng là mức độ chế biến cao nhất của khoáng sản kim loại trong chuỗi giá trị khoáng sản, các sản phẩm này không thuộc nhóm khoáng sản thô cần hạn chế xuất khẩu.

Trên cơ sở ý kiến của Bộ Công Thương, Bộ Tài chính dự kiến sửa đổi Nghị định số 181/NĐ-CP để hoàn thiện quy định về chính sách thuế giá trị gia tăng; khuyến khích, tạo động lực phát triển cho doanh nghiệp.

Theo điều 1 dự thảo, thay thế Danh mục sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác đã chế biến thành sản phẩm khác tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, tại phụ lục II dự kiến bỏ các sản phẩm nhôm tại các mã hàng: 76.01 - nhôm chưa gia công; 76.02 - phế liệu và mảnh vụn nhôm; 76.03 – Bột và vảy nhôm; 76.04 - nhôm ở dạng thanh, que và hình; 76.05 - dây nhôm; 76.06 - nhôm ở dạng tấm, lá và dải, chiều dày trên 0,2 mm.

Sản phẩm đồng tại các mã hàng: 74.03 – đồng tinh luyện và hợp kim đồng; 74.04 - Phế liệu và mảnh vụn của đồng; 74.05 - Hợp kim đồng chủ; 74.06 - Bột và vảy đồng; 74.07 - đồng ở dạng thanh, que và dạng hình; 74.11 - các loại ống và ống dẫn bằng đồng.

Sản phẩm kẽm tại các mã hàng: 79.01 - kẽm chưa gia công; 79.02 - Phế liệu và mảnh vụn kẽm; 79.03 - Bột, bụi và vảy kẽm; 79.04 - Kẽm ở dạng thanh, que, hình và dây; 79.05 - kẽm ở dạng tấm, lá, dải và lá mỏng.

Sản phẩm thiếc tại các mã hàng: 80.01 - thiếc chưa gia công; 80.02 - Phế liệu và mảnh vụn thiếc; 80.03 - Thiếc ở dạng thanh, que, dạng hình và dây.

ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CHÍNH SÁCH

Theo dự thảo tờ trình, việc đưa các sản phẩm này ra khỏi phụ lục II tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong ngành chủ động mở rộng quy mô sản xuất, tối ưu hóa giá thành, hỗ trợ doanh nghiệp về dòng tiền lưu động khi được áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng 0% và hoàn thuế khi xuất khẩu.

Từ đó, giúp tăng sức cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu trên thị trường quốc tế trong bối cảnh hiện nay, góp phần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào dây chuyền máy móc, công nghệ, tăng cường chế biến sâu sản phẩm.

Ngoài ra, việc sửa đổi, bổ sung này có thể đem lại tác động tích cực đến thị trường nội địa thông qua việc thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng sản xuất, qua đó tạo thêm nhu cầu đối với nguyên liệu, dịch vụ và lao động trong nước...

Đối với ngân sách nhà nước, trong ngắn hạn, việc áp dụng thuế suất giá trị gia tăng 0% và cơ chế hoàn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu có thể làm tăng số thuế giá trị gia tăng được hoàn, tạo áp lực nhất định lên nguồn thu ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, về trung và dài hạn, chính sách có khả năng tạo tác động tích cực thông qua việc thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và đầu tư của doanh nghiệp. Khi quy mô hoạt động của doanh nghiệp tăng, ngân sách nhà nước có thể gia tăng nguồn thu từ các sắc thuế khác.