Đem chuyên môn phục vụ cộng đồng

Sống có lý tưởng, khát vọng cống hiến

Những ngày đầu năm, TPHCM rộn ràng sắc màu bởi các hoạt động kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam (9-1-1950 - 9-1-2026). Khu vực Phố đi bộ Nguyễn Huệ (phường Sài Gòn) chiều 7-1 thêm sôi động khi 2.000 sinh viên tham gia chương trình đồng diễn “Khát vọng vươn mình”. Bên cạnh đó là các buổi gặp gỡ với nhân chứng phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn - Gia Định, cùng nhiều cuộc thi tìm hiểu truyền thống được phát động, mở rộng cách tiếp cận lịch sử bằng hình thức gần gũi hơn.

2.000 sinh viên TPHCM tham gia đồng diễn “Khát vọng vươn mình”, chiều 7-1. ẢNH: CẨM TUYẾT

Chúng tôi gặp ông Hoàng Đôn Nhật Tân, nguyên Trưởng Ban Tuyên huấn Thành đoàn, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Truyền thống Thành đoàn TPHCM, khi ông đến dự chương trình giao lưu truyền thống do Hội Sinh viên Việt Nam Học viện Cán bộ TPHCM tổ chức. Người đàn ông tóc đã bạc, khoác chiếc áo Đoàn thanh niên, vẫn giữ nhiệt huyết của một thế hệ hào hùng. Theo ông Hoàng Đôn Nhật Tân, thế hệ trẻ hôm nay sẽ là lực lượng tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ, đi đầu trong chuyển đổi số và trang bị kỹ năng hội nhập quốc tế sâu rộng. Đặc biệt, thế hệ trẻ cần có ý chí tự học, tự rèn luyện bản thân để bắt nhịp phát triển của thời đại và đất nước.

Quả thực, thế hệ trẻ hôm nay luôn thấm nhuần tinh thần của phong trào học sinh, sinh viên thời hoa lửa ấy. Với Nguyễn Lưu Ngọc Danh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam Đại học Y Dược TPHCM, hành trình đến với công tác Đoàn - Hội là sự tiếp nối truyền thống của gia đình. Ba mẹ Danh từng tham gia Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Sự nhiệt huyết của ba mẹ trong màu áo xanh đã truyền cảm hứng, sớm gieo vào lòng Danh hạt mầm về lý tưởng sống cống hiến. Tinh thần ấy tiếp tục được bồi đắp ở Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, nơi Danh đoạt ngôi quán quân “Thủ lĩnh học sinh TPHCM 2019” và được kết nạp Đảng ở tuổi 18.

Lên đại học, Danh tham gia nhiều chiến dịch tình nguyện lớn của trường. Đi nhiều, làm nhiều, chàng sinh viên trẻ nhận thức rằng, một thầy thuốc không chỉ cần “sáng y đức, sâu y lý” mà phải có trái tim biết rung cảm trước cộng đồng. Với Danh, nhắc đến Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là nhắc đến nền tảng quan trọng trong hành trình trưởng thành. Danh kể rằng, mỗi khi đứng trước tượng đài anh hùng Trần Văn Ơn, bản thân anh thường suy ngẫm về trách nhiệm của thế hệ trẻ. “Mỗi bài báo khoa học, mỗi ca lâm sàng, hay mỗi chuyến đi tình nguyện đến vùng sâu vùng xa đều là một “viên gạch” góp phần dựng xây và bảo vệ Tổ quốc. Tiếp nối tinh thần anh hùng Trần Văn Ơn trong bối cảnh mới chính là sống có lý tưởng, học có mục đích và hành động vì cộng đồng. Đó là con đường bền vững nhất để tuổi trẻ chúng mình tri ân quá khứ và khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ tri thức thế giới”, Danh chia sẻ.

Tiên phong hòa mình vào công nghệ, sáng tạo

Ngay sau khi TPHCM chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hội Sinh viên Việt Nam Trường Đại học Khoa học tự nhiên (ĐHQG-HCM) đã nghiên cứu và bàn giao mô hình chatbot hỗ trợ thủ tục hành chính cho Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Sài Gòn. Mô hình do sinh viên và giảng viên trẻ của Khoa Công nghệ thông tin cùng phát triển.

Mô hình hoạt động theo cơ chế chatbot, trả lời câu hỏi của người dùng. Người dân cần làm thủ tục gì chỉ cần nhập câu hỏi và được hệ thống hướng dẫn từng bước. Nhóm sinh viên đã khảo sát và tự động hóa hơn 10 quy trình thủ tục, huấn luyện bộ dữ liệu hỏi - đáp thực tế, tích hợp trên nền tảng web và di động, có kèm minh họa và hỗ trợ giọng nói để người lớn tuổi thao tác dễ hơn. Sau thời gian triển khai thử nghiệm, phường Sài Gòn cho biết chatbot giúp giảm tải câu hỏi lặp lại ở quầy; còn người dân đánh giá cao vì được hướng dẫn rõ ràng, ít phải vòng lại nhiều lần để hỏi cùng một nội dung.

Hay cuối năm 2025, nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Công Trứ (phường Thông Tây Hội) đã thiết kế dự án “Tường thành vững chắc” - website học lịch sử tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được thiết kế theo dòng thời gian kiến thức lớp 12, giúp người học dễ hình dung tiến trình lịch sử thay vì đọc rời rạc từng bài. Các em sử dụng AI để tìm kiếm tư liệu và tóm tắt nội dung. Không dừng lại ở đó, nhận thấy AI đôi lúc đưa ra thông tin thiếu chính xác, nhóm đã chủ động chọn lọc, kiểm chứng và hiệu chỉnh lại nội dung trước khi đưa lên trang, nhằm đảm bảo kiến thức đúng chuẩn và phù hợp học thuật.

76 năm nhìn lại, TPHCM đang chứng kiến một thế hệ học sinh, sinh viên biết tự hào nhưng không ngủ quên trong tự hào. Như lời khẳng định của Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam TPHCM Nguyễn Đăng Khoa: thế hệ trẻ hôm nay phải nhận thức sâu sắc về vai trò, sứ mệnh của mình đóng góp vào những bước phát triển đột phá của thành phố.

CẨM TUYẾT - CẨM NƯƠNG