Đêm nay, World Cup lần thứ 23 - 2026 mở màn: Vượt khó và chinh phục

Đa thách thức

Từ World Cup Qatar 4 năm trước đến World Cup lần này trên đất Mỹ, Canada và Mexico là hai thái cực. Từ đất nước nhỏ bé với diện tích khiêm tốn và dân số chỉ gần 3,2 triệu người đến cả lục địa Bắc Mỹ bao la với dân số hơn 600 triệu người. Người ta từng nói Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) liều thật, nhét cả World Cup vào một khoảnh đất nhỏ xíu khi bày tỏ sự lo lắng về World Cup Qatar 2022. Và hôm nay thì lại liều lần nữa, từ 32 đội mở lên 48 đội, trải rộng trên 3 quốc gia, các sân vận động cách nhau hàng nghìn cây số cùng nhiều múi giờ từ Đông sang Tây. Nghĩa là, chỉ việc di chuyển của các đội bóng và thay đổi múi giờ đã hao tổn sức khỏe của cầu thủ chứ chưa nói đến chuyện người hâm mộ sẽ theo chân đội nhà ra sao.

Yamal (bên trái) và Nico Williams được kỳ vọng sẽ giúp hàng công đội tuyển Tây Ban Nha thi đấu bùng nổ ở World Cup 2026. Ảnh: Reuters

Tất nhiên, thách thức với World Cup 2026 không chỉ có thế. Rất nhiều quan chức, cầu thủ và khán giả không thể hoặc rất khó nhập cảnh vào Mỹ bởi những rắc rối chung, riêng về an ninh theo quy định của nước chủ nhà. Đặc biệt, cuộc xung đột chiến sự đang diễn ra giữa Mỹ, Israel với Iran đã gây ra quá nhiều cản trở đối với đội tuyển Iran lúc đầu không muốn đưa đội tham dự. Phía Mỹ không hứa bảo đảm mọi sự. Nhưng cuối cùng FIFA và các bên liên quan đều có cách giải quyết. Đội tuyển Iran đóng quân ở một địa điểm của Mexico, chỉ khi đá mới bay sang Mỹ...

Và nữa, các đội lại tranh tài giữa mùa hè nóng nực. Nhớ lại kỳ World Cup 1994 diễn ra tại Mỹ, người đá và người xem phải la lên rằng sân vận động như thể nhà tắm xông hơi... Nhưng sự phát triển của khoa học, công nghệ, của văn minh nhân loại đã giúp các sân vận động được làm mát. Và nay, 13 trong tổng số 16 sân đấu World Cup 2026 đã lắp đặt hệ thống làm mát cùng mái che bằng các tấm pin năng lượng mặt trời và đạt chuẩn xanh. Cũng may mắn thay, hệ thống giao thông Mỹ, Canada và Mexico, trong đó có hàng không hùng hậu bậc nhất thế giới đủ bảo đảm chuyên chở nhanh, an toàn...

Đa mục tiêu, đa phong cách

Tăng số đội góp mặt là tăng cơ hội cho các nền bóng đá mới phát triển. Nhưng góp mặt để làm gì? Để khẳng định sự khát khao vươn lên; để khẳng định sự tiến bộ. Những đội lần đầu đến được World Cup như Uzbekistan, Curacao, Jordan trong mắt nhiều người có thể chỉ là phận lót đường, song với họ có mặt là đáng tự hào. Vinh quang sau chặng đường rất dài gian nan, phấn đấu. Và chính họ là tấm gương cho bao quốc gia dù giàu hay nghèo, dù đất rộng người đông hay nhỏ bé, ít dân. Trên đất Pháp 28 năm trước, đội tuyển Nhật Bản lần đầu tiên dự World Cup chỉ khát khao ghi được một bàn thắng, nhưng rồi từ đó họ đã liên tiếp có mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, vươn lên đứng đầu châu Á, từng đánh bại Đức, Tây Ban Nha, Brazil, Anh. Mục tiêu của bóng đá xứ mặt trời mọc ở kỳ này không chỉ là kỳ đà cản mũi một đội lớn nào đó mà cao hơn với lần đầu vào tứ kết. Cùng với nhiều đội tầm trung họ sẵn sàng tạo nên bất ngờ.

Đội tuyển Pháp hướng tới mục tiêu vô địch World Cup 2026. Ảnh: EFF

Đối với các nền bóng đá truyền thống có thực lực mạnh hẳn nhiên đều hướng tới mục tiêu cao, tiến sâu và vô địch. Siêu sao Messi đại diện cho đương kim vô địch Argentina đã nói rằng năm nay đội tuyển của anh rất khó bảo vệ ngôi vương bởi nhiều đối thủ đã mạnh lên. Đó là Pháp, Tây Ban Nha, Anh.. Cùng nhận định này, tiền vệ Casemiro của Brazil-đội tuyển sở hữu kỷ lục 5 lần vô địch World Cup, trong đó có chức vô địch trên đất Mỹ năm 1994, cũng cho rằng các đội bóng mạnh châu Âu sẽ là những ứng cử viên hàng đầu. Các danh thủ Nam Mỹ nói vậy có phần để làm nhẹ bớt áp lực cho đội bóng của mình, song quan trọng hơn, danh sách ứng viên vô địch họ nêu thực sự có sức mạnh toàn diện. Dư luận chung cũng tán đồng với đánh giá này.

Thế hệ vàng mới của đội tuyển Pháp sau khi vô địch World Cup 2018 cũng đã vào chung kết World Cup 2022. Trong khi huấn luyện viên lão luyện Deschamps cùng dàn ngự lâm pháo thủ ngày càng được tiếp thêm sinh lực để đội tuyển được nâng cấp, già dặn vừa giàu khát vọng rửa hận sau thất bại đầy tiếc nuối trên chấm đá luân lưu với Argentina 4 năm trước. Đối thủ số 1 của Pháp năm nay không ai khác chính là nhà vô địch châu Âu 2024-đội tuyển Tây Ban Nha. Đội bóng này tràn đầy sức trẻ, là đội bóng chơi tấn công hay nhất, hiệu quả nhất và lại có... truyền nhân của Messi, tiền đạo 18 tuổi Yamal. Chính Tây Ban Nha đã đánh bại Pháp tại bán kết Euro 2024.

Chúng ta sẽ còn nhiều dịp để nói về hai đội bóng trên cùng các ứng cử viên vô địch khác. Ở thời điểm này, điều đã rõ và cần phải kể đến là sự thay đổi và tiến hóa theo các xu hướng khác nhau của các đội tuyển. Vì sao "Cơn lốc màu da cam" Hà Lan làm rung chuyển cả bóng đá thế giới ở những năm 70 của thế kỷ trước, luôn có vị trí hàng đầu trong trái tim người hâm mộ mãi chưa một lần vô địch? Vì tấn công tổng lực giỏi đến tột bậc cũng chỉ về nhì. Bởi thế nên tại World Cup 2010, huấn luyện viên Bert van Marwijk cho quân Hà Lan chơi phòng ngự phản công thực dụng. Và họ đã chơi tốt, danh thủ Van Persie vẫn xuất sắc trong vai mũi nhọn phản công ghi bàn. Nhưng cũng lại về nhì. Mà đánh bại họ lại chính là đội bóng Tây Ban Nha chơi tấn công theo triết lý của tiền bối Hà Lan Johan Cruyff. Năm nay, cựu hậu vệ Koeman cầm quân Hà Lan và ông muốn trở lại với lối chơi thực dụng như World Cup 2010. Có hàng thủ sừng sỏ với Van Dijk thủ lĩnh nhưng hàng công không quá xuất sắc với Gakpo, Depay, Malen nên có lý để “Cơn lốc màu da cam” đá phòng ngự phản công...

Nêu trường hợp Hà Lan để thấy sự tiến hóa ở World Cup đương nhiên vẫn theo hai hướng tấn công áp đặt và phòng ngự phản công. Điều mới hơn là tốc độ, thể lực, là sự gắn kết bài bản, chặt chẽ, pressing chủ động và linh hoạt chiến thuật trong cả thủ lẫn công.

Với người Việt Nam, World Cup xa đấy mà gần đấy, được thưởng thức mà cũng được học hỏi nhiều điều.