Đếm ngược đến thời điểm nhà máy điện hạt nhân 'nghỉ hưu' vĩnh viễn ở tuổi 50

Vào những ngày đầu năm mới, khi thế giới đang hướng tới các nguồn năng lượng sạch hơn, một biểu tượng của ngành công nghiệp hạt nhân Vương quốc Anh chính thức bước vào giai đoạn "nghỉ hưu" vĩnh viễn.

Nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point B, nằm tại Somerset, đã đạt cột mốc 50 năm kể từ khi hòa lưới điện quốc gia lần đầu tiên vào tháng 2/1976.

Sau gần nửa thế kỷ hoạt động, nhà máy này không chỉ cung cấp hơn 311 terawatt-giờ điện năng – đủ để thắp sáng hàng triệu ngôi nhà – mà còn đánh dấu một chương quan trọng trong ngành năng lượng hạt nhân của "xứ sở sương mù".

Không gì là mãi mãi. Hiện nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point B sắp hoàn tất quá trình "nghỉ hưu". Tuy nhiên, đây không phải là một kết thúc đột ngột, mà là một quá trình đếm ngược cẩn trọng, an toàn, kéo dài từ năm 2022 đến nay.

Hinkley Point B bao gồm 2 lò phản ứng khí làm mát tiên tiến (AGR), được xây dựng để đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng của Vương quốc Anh. Từ năm 1976 đến tháng 8/2022, nhà máy đã hoạt động liên tục trong 46 năm, vượt qua nhiều thách thức kỹ thuật và an toàn.

Việc ngừng sản xuất điện vào năm 2022 không phải do sự cố, mà là quyết định chiến lược của EDF – công ty vận hành – nhằm chuyển dịch sang các nguồn năng lượng mới hơn, như Hinkley Point C đang xây dựng gần đó.

Hiện nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point B sắp hoàn tất quá trình “nghỉ hưu” sau 50 năm tận tụy phục vụ. Ảnh: ONR

Lúc này, "đồng hồ đếm ngược" thực sự bắt đầu, với quá trình loại bỏ nhiên liệu hạt nhân (defuelling) – một bước quan trọng để đảm bảo an toàn trước khi nhà máy ngừng hoạt động hoàn toàn.

Quá trình loại bỏ nhiên liệu hạt nhân được khởi động ngay sau khi tắt máy, vào tháng 9/2022 cho lò phản ứng số 4, và tháng 8/2024 cho lò số 3.

Trong hơn 3 năm, đội ngũ kỹ sư đã loại bỏ hơn 4.900 phần tử nhiên liệu hạt nhân, tương đương 616 chuỗi nhiên liệu. Mỗi phần tử được đóng gói cẩn thận vào các bình chứa chuyên dụng, chịu được va chạm và phóng xạ, sau đó vận chuyển bằng đường sắt đến Sellafield ở Cumbria để lưu trữ an toàn.

Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa EDF, Cơ quan Giải trừ Hạt nhân (NDA), và Dịch vụ Vận chuyển Hạt nhân (NTS).

"Đây là khoảnh khắc lớn lao đối với đội ngũ Hinkley Point B. Chúng tôi đã dành 46 năm đầu tiên để sản xuất điện cho quốc gia, và nay chuyển sang loại bỏ nhiên liệu. Nhờ sự nỗ lực xuất sắc của nhân viên, chúng tôi đã hoàn thành công việc đúng thời hạn và dự chi", ông Des Uminski, giám đốc nhà máy, cho biết vào đầu tuần trước.

Văn phòng Quản lý Hạt nhân (ONR) Vương quốc Anh vào ngày 12/1 đã chính thức cấp chứng nhận "Fuel Free Verification", xác nhận Hinkley Point B không còn nhiên liệu hạt nhân. Đây là mốc quan trọng, đánh dấu sự chuyển giao từ vận hành sang tháo dỡ.

"Đây là nỗ lực hợp tác tuyệt vời giữa EDF và NDA. Việc hoàn thành quá trình loại bỏ nhiên liệu hạt nhân cho 2 lò AGR đầu tiên chứng tỏ chúng tôi có khả năng xử lý an toàn", ông David Peattie, CEO của NDA, nhấn mạnh.

Với tuổi thọ 50 năm tròn, Hinkley Point B giờ đây bước vào giai đoạn đếm ngược cuối cùng: tháo dỡ hoàn toàn. Công việc sẽ do Cơ quan Phục hồi Hạt nhân (NRS) thực hiện, bao gồm tháo dỡ lò phản ứng, các tòa nhà, và khôi phục địa điểm, trước khi chuyển giao lại cho NDA.

Theo thỏa thuận giữa chính phủ Anh và EDF vào năm 2021, quá trình này được rút ngắn để giảm rủi ro và chi phí.

Hành trình "nghỉ hưu" của Hinkley Point B không chỉ là kết thúc một kỷ nguyên, mà còn là bài học về quản lý năng lượng bền vững.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, năng lượng hạt nhân vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng cần được thay thế an toàn. Sự kết thúc vòng đời của một nhà máy điện hạt nhân như Hinkley Point B sẽ là khởi đầu mới cho tương lai năng lượng sạch hơn.

Minh Đức (Theo WNN, WSFP)