Đi qua những ngày gian khó và sự trở lại của một 'thế hệ vàng'

Nhưng khác với bóng đá hiện đại, nơi một mùa giải thất bại có thể kéo theo những cuộc chia tay, thay đổi nhân sự hay những sức ép rất lớn, câu chuyện của Công an Hà Nội khi ấy lại mang một sắc thái khác. “Lãnh đạo thời ấy tâm lý lắm, xuống hạng họ không khiển trách đâu, vì thời ấy chưa chuyên nghiệp, cái tình nhiều hơn” - cựu cầu thủ Đặng Văn Thông chia sẻ. Có lẽ chính chữ “tình” ấy phần nào lý giải cách Công an Hà Nội đi qua giai đoạn khó khăn. Đội bóng không tan rã sau cú xuống hạng. Những người cũ vẫn ở lại, trong khi một thế hệ mới bắt đầu được trao cơ hội. Và từ những ngày tháng tưởng như thấp nhất ấy, Công an Hà Nội từng bước tạo dựng lại lực lượng, để rồi trở lại sân chơi cao nhất và hình thành một thế hệ cầu thủ được người hâm mộ Thủ đô nhớ mãi!

“Cú rơi” từ đỉnh vinh quang

Công an Hà Nội từng là một trong những đội bóng giàu truyền thống nhất của bóng đá Thủ đô. Ngược thời gian về năm 1984 thế kỷ trước, khi đội giành chức vô địch quốc gia. Sau đó, dù không phải lúc nào cũng duy trì được vị trí dẫn đầu, Công an Hà Nội vẫn luôn là một cái tên có trọng lượng trong các giải đấu quốc nội.

Bước sang đầu thập niên 1990, đội bóng bắt đầu gặp những vấn đề của quá trình chuyển giao. Thành tích đi xuống dần. Năm 1991, Công an Hà Nội chỉ đứng thứ 4 bảng B; đến năm 1992, đội đứng thứ 8 bảng B và phải xuống thi đấu ở hạng A1. Đó không đơn thuần là sự thay đổi một vị trí trên bảng xếp hạng. Công an Hà Nội khi ấy phải đối diện với bài toán mà nhiều đội bóng lớn từng trải qua - một thế hệ đã đi qua thời kỳ đỉnh cao, trong khi thế hệ kế tiếp chưa đủ trưởng thành để lập tức thay thế. Tuy nhiên, điều đáng nhớ là cú xuống hạng ấy không tạo ra một cuộc khủng hoảng theo nghĩa hiện đại. Không có những cuộc “thanh lọc” ồn ào. Không có sự hoảng loạn. Đội bóng tiếp tục tồn tại, kiên trì thi đấu và bắt đầu tìm cách gây dựng lại lực lượng. Trong hoàn cảnh ấy, sự kiên nhẫn trở thành một phần quan trọng của quá trình tái thiết.

Cựu cầu thủ Công an Hà Nội Vũ Minh Hiếu (bên trái) (Nguồn: Quang Minh)

Quá trình “hồi sinh” thầm lặng

Mùa giải 1993 - 1994 trở thành bước ngoặt. Cựu danh thủ Nguyễn Văn Nhã, người từng ghi bàn quyết định giúp Công an Hà Nội đánh bại Thể Công trong trận chung kết năm 1984 bước vào vai trò huấn luyện đội bóng. Cùng thời điểm ấy, một số cầu thủ trẻ bắt đầu được đôn lên và trao cơ hội. Nguyễn Tuấn Thành, Đỗ Thành Tôn, Nguyễn Bật Hưng, Hoàng Trung Phong, Vũ Minh Hiếu... dần xuất hiện trong đội hình. Theo các tư liệu hồi cố, Nguyễn Văn Nhã là người mạnh dạn sử dụng lớp cầu thủ này, thay vì chỉ dựa vào những cái tên giàu kinh nghiệm - đó là một quá trình thay đổi không quá ồn ào nhưng có ý nghĩa lâu dài. Công an Hà Nội không chỉ tìm cách trở lại hạng cao hơn; họ đồng thời tạo ra một bộ khung mới - đó là kết quả của một quá trình tổ chức lại đội bóng, trong đó ban huấn luyện đóng vai trò quan trọng và lớp cầu thủ trẻ trở thành nền móng cho tương lai.

Nguyễn Tuấn Thành là một ví dụ tiêu biểu. Ông gia nhập Công an Hà Nội năm 1993 khi mới 18 tuổi và chỉ 1 năm sau đã cùng đội giành quyền thăng hạng. Đến năm 1995, ông trở thành Vua phá lưới Cúp Quốc gia. Câu chuyện của Nguyễn Tuấn Thành cũng phản ánh khá rõ cách Công an Hà Nội hồi sinh - đội bóng không chỉ tìm những cầu thủ đã thành danh, mà xây dựng lực lượng từ chính những gương mặt trẻ.

Một thế hệ mới được hình thành

Nếu năm 1992 là điểm thấp của một thế hệ, thì những năm 1993 - 1995 lại là giai đoạn đặt nền móng cho thế hệ kế tiếp. Năm 1995, Công an Hà Nội lọt vào chung kết Cúp Quốc gia gặp Công an Hải Phòng trên sân Hàng Đẫy. Trận đấu ngày 24-9 kết thúc với chiến thắng 1-0 cho Công an Hải Phòng, nhưng việc Công an Hà Nội góp mặt trong trận đấu cuối cùng của giải cho thấy đội bóng đã nhanh chóng lấy lại sức cạnh tranh. Đáng chú ý hơn, trong đội hình ấy đã xuất hiện nhiều gương mặt sau này trở thành những cái tên quen thuộc của bóng đá Việt Nam cuối thập niên 1990. Vũ Minh Hiếu, Nguyễn Tuấn Thành, Nguyễn Bật Hưng, Hoàng Trung Phong, Nguyễn Chí Công... từng bước tạo thành một tập thể có bản sắc riêng. Họ không phải thế hệ đã làm nên chức vô địch năm 1984, nhưng lại là những người đưa Công an Hà Nội bước vào một chương mới. Vì thế, cuộc trở lại của đội bóng không đơn giản là câu chuyện “xuống hạng rồi lên hạng”. Quan trọng hơn, Công an Hà Nội đã thay đổi chính mình trong khoảng thời gian ấy. “Cú rơi” năm 1992 từ đỉnh vinh quang buộc đội bóng phải nhìn lại lực lượng, và từ đó, một thế hệ mới được hình thành....

Chiến thắng 5-0 ngày trở lại

Năm 1996, Công an Hà Nội chính thức trở lại Giải vô địch quốc gia. Ngay trận khai mạc trên sân nhà, đội đã tạo ra một trong những màn trở lại ấn tượng khi đánh bại Câu lạc bộ Quân đội với tỷ số 5-0. Vũ Minh Hiếu ghi tới 3 bàn trong trận đấu ấy. Đó là một chiến thắng mang nhiều ý nghĩa hơn con số 5-0.

Sau những năm tháng ở A1, Công an Hà Nội trở lại với sân chơi cao nhất bằng một màn trình diễn khiến khán giả Thủ đô có thêm niềm tin. Đội đã chơi chủ động, liên tục gây sức ép và giành thế trận trước Câu lạc bộ Quân đội. Sau 3 trận đầu tiên trên sân nhà, Công an Hà Nội ghi 6 bàn và chưa thủng lưới. Cựu cầu thủ Phạm Trọng Khanh nhớ về thời điểm ấy: “Đến năm 1996, đội thi đấu ở giải hạng cao nhất và ngay trận đầu tiên đã thắng 5-0. Sau một giai đoạn khó khăn, Công an Hà Nội đã trở lại”. Và sự trở lại ấy có gương mặt rất biểu tượng - Vũ Minh Hiếu với 3 bàn thắng trong trận khai mạc biến anh thành tâm điểm của buổi chiều Hàng Đẫy. Nhưng phía sau một trận đấu là cả một quá trình. Những cầu thủ trẻ từng được trao cơ hội trong giai đoạn khó khăn giờ đã đủ trưởng thành để khoác lên mình vai trò của những người dẫn đường.

Nếu thế hệ năm 1984 đưa đội bóng lên đỉnh cao đầu tiên, thì thế hệ được hình thành sau cú xuống hạng năm 1992 lại tạo nên một Công an Hà Nội rất khác - trẻ hơn, giàu sức sống hơn và đủ khả năng cạnh tranh với những đội bóng hàng đầu của bóng đá Việt Nam trong những năm cuối thế kỷ XX. Bởi vậy, khi nhắc đến hành trình của Công an Hà Nội, năm 1992 không chỉ nên được nhớ như năm đội bóng xuống hạng, đó còn là năm mở đầu cho một cuộc trở lại.

Một sự trở lại được xây dựng bằng sự kiên nhẫn, bằng niềm tin vào những cầu thủ trẻ và bằng chữ “tình” mà cựu cầu thủ Đặng Văn Thông nhắc đến khi nhớ về bóng đá của một thời chưa chuyên nghiệp. Và có lẽ, chính từ những ngày khó khăn ấy, một thế hệ Công an Hà Nội khác đã lớn lên!