Đi thăm hỏi chúc Tết, 7 câu khách sáo này tuyệt đối ĐỪNG nói với trẻ

Vào dịp Tết, những buổi thăm hỏi họ hàng, chúc Tết hay sum họp ăn uống là hoạt động không thể thiếu. Đáng lẽ đây phải là những khoảnh khắc ấm áp khi cả gia đình quây quần, cùng nhìn lại một năm đã qua.

Thế nhưng, không ít trẻ nhỏ lại cảm thấy sợ việc đi thăm họ hàng. Có những bé vừa đến nơi đã trở nên căng thẳng, im lặng, thậm chí khóc lóc phản kháng. Đừng vội mắng con không hiểu chuyện hay kém tự tin. Đôi khi, chính những câu nói xã giao tưởng như vô hại của người lớn lại mang đến sự so sánh, áp lực và cảm giác không được tôn trọng đối với trẻ. Tết là để vui vẻ và đoàn viên, đừng để những lời nói vô tình làm tổn thương lòng tự trọng và cảm giác an toàn của con trẻ.

Dưới đây là 7 câu "khách sáo ngày Tết" phổ biến nhưng dễ gây tổn thương nhất mà người lớn nên cân nhắc trước khi thốt ra.

1. "Đứa trẻ này ngoan thật, nghe lời thật, đúng là đỡ lo"

Đây là lời khen phổ biến nhất mỗi dịp Tết, nhưng nó vô tình đóng khung một tiêu chuẩn rằng "ngoan là phải nghe lời". Nếu nghe quá nhiều, trẻ sẽ tin rằng mình chỉ đáng được yêu thương khi không phản kháng, không bộc lộ cảm xúc và luôn làm theo ý người lớn.

Lâu dần, các em sẽ không dám nói "không", không dám thể hiện suy nghĩ thật vì mải mê làm hài lòng người khác. Thay vì khen "nghe lời", hãy dành sự công nhận cho những phẩm chất như dũng cảm, nỗ lực hay có chính kiến riêng.

Ảnh minh họa: Pinterest

2. "Bé xinh quá, nhưng nếu mập thêm/cao hơn chút nữa thì hoàn hảo"

Người lớn thường nghĩ đây là một lời hỏi han, nhưng nó lại dễ gieo rắc nỗi lo về ngoại hình cho trẻ, đặc biệt là các bạn đang ở tuổi dậy thì. Những câu như "béo thêm chút sẽ đẹp hơn" hay "mặt nhỏ lại mới xinh" khiến trẻ cảm thấy mình chưa đủ tốt, chưa đạt chuẩn mực.

Trẻ em chưa đủ bản lĩnh để nhìn nhận ngoại hình một cách khách quan, nên đây rất dễ trở thành vùng tự trọng nhạy cảm bị tổn thương.

3. "Lại đây chào cô/chú đi, chào rồi cô/chú cho kẹo"

Kiểu "trao đổi" này diễn ra ở hầu hết mọi gia đình vào dịp Tết. Người lớn thường nghĩ là đùa vui, nhưng với trẻ, phép lịch sự lúc này giống như một món hàng để mặc cả. Nếu không chào, bé sẽ bị gắn mác là không ngoan. Sự thúc ép này chỉ khiến trẻ thêm sợ hãi việc giao tiếp xã hội. Hãy tôn trọng nhịp điệu của trẻ và để bé được chào hỏi một cách tự nhiên nhất, không điều kiện.

4. "Đứa trẻ này thông minh thật, sau này chắc chắn đỗ trường chuyên lớp chọn"

Lời chúc nghe thì có vẻ tốt đẹp, nhưng lại vô tình tạo ra áp lực vô hình. Trẻ dễ lầm tưởng rằng "thành tích" là thước đo duy nhất cho giá trị của mình. Khi gặp khó khăn hay kết quả không như ý, các em sẽ rơi vào trạng thái tự nghi ngờ và sợ làm người lớn thất vọng.

Cũng giống như việc người lớn ngại bị hỏi về lương bổng, sự tôn trọng dành cho trẻ đôi khi chỉ đơn giản là đừng đem chuyện điểm số ra để bàn tán ngày Tết.

5. "Không sao đâu, trẻ con mà, cứ để nó chơi thoải mái"

Khi con trẻ vô tình gây rắc rối trong lúc đến nhà người khác chơi, chủ nhà thường nói câu này để tỏ lòng hiếu khách. Tuy nhiên, sự "rộng lượng" thiếu ranh giới này vô tình khiến trẻ hiểu lầm rằng mình có quyền làm mọi thứ mà không cần quy tắc. Cách khách sáo tinh tế hơn là nhẹ nhàng nhắc nhở trẻ về những giới hạn cần thiết, để cả chủ và khách đều cảm thấy thoải mái và trẻ cũng học được cách cư xử đúng mực.

Ảnh minh họa: Pinterest

6. "Bé có phúc thật, sinh ra trong gia đình điều kiện thế này sau này chẳng phải lo gì"

Lời cảm thán này có thể khiến trẻ nảy sinh tư tưởng "không làm mà vẫn có ăn". Trẻ nhỏ chưa phân biệt được đâu là lời xã giao, đâu là thực tế, nên dễ dẫn đến tâm lý ỷ lại và thiếu lòng biết ơn. Thay vì nói về cái "phúc" may mắn, hãy giúp trẻ hiểu được sự lao động và tình yêu thương mà cha mẹ đã dành cho mình để bé biết trân trọng cuộc sống hiện tại hơn.

7. "Bé tí mà chững chạc quá, sau này chắc chắn sẽ làm nên chuyện lớn"

Một lời chúc đầy kỳ vọng nhưng lại vô tình tước đi quyền được hồn nhiên của trẻ. Khi bị gắn mác "chững chạc", trẻ sẽ tự ép mình phải điềm đạm, không được nghịch ngợm hay mắc lỗi. Sự ràng buộc này khiến các em không dám sống thật với lứa tuổi của mình. Lời chúc Tết lý tưởng nhất nên nhẹ nhàng, ấm áp và hướng đến sự bình an, thay vì dựng lên những hình mẫu thành công cứng nhắc.

Kết

Điều ấm áp nhất của ngày Tết không nằm ở sự náo nhiệt hay những câu khách sáo, mà ở sự thấu hiểu giữa các thành viên trong gia đình. Những câu nói tưởng chừng thoáng qua có thể để lại dấu ấn rất sâu đậm trong tâm trí trẻ thơ. Trẻ không cần những lời khen sáo rỗng hay kỳ vọng quá cao, điều các em cần nhất chính là được chấp nhận và được là chính mình.

Năm mới, hy vọng chúng ta có thể "giữ mồm giữ miệng" hơn một chút, bớt đi những câu đánh giá xã giao để thêm vào đó sự đồng hành và thấu hiểu chân thành. Hãy để trẻ được an tâm tận hưởng niềm vui của một đứa trẻ trong những ngày đoàn viên.

THIÊN AN