Những sai lầm thường gặp khi ăn dưa hành-củ kiệu

Ảnh minh họa.

Bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3 cho biết, trong mâm cơm ngày Tết ở miền bắc, dưa hành được sử dụng ăn kèm với bánh chưng hoặc những món ăn có mỡ để đỡ ngấy. Ở miền nam thường là món củ kiệu muối và dưa món, đều là những món ăn kèm chống ngán trong mâm cỗ Tết.

Dưa hành và củ kiệu không chỉ là món ăn kèm cho đỡ ngán, mà còn được xem như một cách thức giúp cân bằng các món nhiều đạm, nhiều mỡ. Nhất là trong dịp Tết. Tuy nhiên, cũng giống nhiều thực phẩm lên men khác, lợi hay hại phụ thuộc rất nhiều vào cách ăn và liều lượng.

Dưa hành và củ kiệu là thực phẩm lên men tự nhiên, có vị chua nhẹ, cay và mùi đặc trưng. Khi ăn với lượng vừa phải, các acid hữu cơ hình thành trong quá trình lên men giúp kích thích tiết dịch tiêu hóa, tăng cảm giác thèm ăn và giảm đầy bụng sau bữa ăn nhiều thịt, bánh chưng, xôi.

Bên cạnh đó, vị cay nhẹ của hành và kiệu có tác dụng làm ấm đường tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột, giúp bữa ăn ngày Tết ngon miệng hơn, dễ tiêu hơn, đặc biệt với những người dễ bị nặng bụng khi ăn đồ nếp và đồ béo.

Khi ăn quá nhiều, mặt trái bắt đầu xuất hiện. Dưa hành và củ kiệu chứa lượng muối cao để bảo quản, ăn nhiều dễ gây khát nước, giữ nước, làm tăng huyết áp, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh tim mạch, thận.

Tính cay và chua của các món này cũng có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm nặng thêm các triệu chứng viêm dạ dày, trào ngược, ợ nóng. Ở một số người, ăn nhiều còn gây nóng rát vùng thượng vị, đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa.

Dưa hành chứa nhiều acid, có vị chua, khi ăn sẽ kích thích dạ dày tiết ra nhiều acid hơn, gây đau rát, ợ chua và làm trầm trọng thêm các bệnh lý về dạ dày như viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản. Những người có tiền sử mắc chứng đau dạ dày không nên ăn dưa hành muối để tránh bệnh càng thêm nặng.

Trong dưa hành có chứa hàm lượng muối lớn gây khó khăn trong việc đào thải muối thừa, sẽ làm tăng gánh nặng cho thận và khiến huyết áp tăng cao, gây phù nề cơ thể. Bệnh nhân ung thư thường được khuyên không nên ăn dưa hành muối. Do chất nitrat có trong dưa hành khi kết hợp với chất đạm trong thực phẩm sẽ tạo thành nitrosamine gây ung thư và hình thành các khối u trong cơ thể.

Dưa hành muối có thể gây rối loạn tiêu hóa, đặc biệt ở những người bị viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích. Việc ăn quá nhiều dưa hành muối có thể gây táo bón hoặc tiêu chảy tùy thuộc vào cơ địa mỗi người.

Bác sĩ khuyến cáo, trong một bữa ăn ngày Tết, chỉ nên dùng dưa hành hoặc củ kiệu với vai trò món ăn kèm, không phải món chính. Lượng phù hợp thường chỉ vài củ kiệu hoặc vài lát dưa hành, đủ để tạo vị và hỗ trợ tiêu hóa. Không nên ăn dưa hành, củ kiệu liên tục trong nhiều bữa liền hoặc dùng thay rau xanh.

"Dưa hành và củ kiệu là món ăn kèm có lợi nếu dùng đúng vai trò và liều lượng. Nhưng nếu ăn liên tục, dùng dưa hành, củ kiệu như món chính trong bữa ăn thì sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Một số người ăn khi bụng đói, dễ gây xót dạ dày. Cũng có trường hợp ăn dưa hành, củ kiệu quá mặn, chưa đủ độ lên men an toàn, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa", bác sĩ Dung khuyến cáo.

TRẦN LAM