Địa phương đề xuất bài toán chiến lược: Chủ yếu là UAV, AI, blockchain, công nghệ sinh học

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: MST.

Ngày 26/8, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Tổ trưởng Tổ công tác về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược, chủ trì cuộc họp chuyên đề về tiến độ triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.

Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, đến nay, những vướng mắc trong triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược cơ bản đã được tháo gỡ.

Thời gian qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tập trung hoàn thiện các hướng dẫn, cơ chế tài chính và phương thức quản lý nhiệm vụ. 

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, nhiệm vụ công nghệ chiến lược có quy mô lớn, tính chất đặc thù và yêu cầu cao về khả năng ứng dụng. Vì vậy, việc tổ chức thực hiện cần theo cách tiếp cận mới, lấy sản phẩm cuối cùng và hiệu quả sử dụng nguồn lực làm trọng tâm.

“Đến nay, nguồn lực tài chính, thủ tục và hành lang pháp lý cơ bản đã được bảo đảm. Vấn đề quan trọng là các cơ quan phải chủ động, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ đã được giao”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, qua rà soát, điều chỉnh và chuẩn hóa hồ sơ, hiện có 28 đề xuất nhiệm vụ công nghệ chiến lược của 8/10 bộ, cơ quan, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 5.300 tỷ đồng. Đến ngày 24/8, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức thẩm định 27/28 hồ sơ.

Trong đó, 9 nhiệm vụ của Bộ Y tế, Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ đã hoàn thành thẩm định, được kết luận đủ điều kiện phê duyệt và đang hoàn thiện hồ sơ. Hội đồng thẩm định đã cho ý kiến đối với 13 nhiệm vụ; 5 nhiệm vụ chưa đủ điều kiện phê duyệt. Nhiệm vụ còn lại dự kiến được thẩm định chậm nhất ngày 28/8.

Các nhiệm vụ được đề xuất hiện tập trung giải quyết 11/20 bài toán lớn được giao tại Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ. 

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng. Ảnh: MST.

Đối với các địa phương, đến ngày 20/8, Bộ Khoa học và Công  đã nhận được 85 ý tưởng đề xuất bài toán, nhiệm vụ công nghệ chiến lược của 15 địa phương. Các đề xuất tập trung chủ yếu vào UAV, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, blockchain, công nghệ tế bào, y học cá thể hóa, công nghệ gen và công nghệ sinh học.

Theo đánh giá của Bộ Khoa học và Công nghệ, tiến độ phê duyệt nhiệm vụ còn chậm, làm kéo dài các bước lựa chọn tổ chức chủ trì, xét tài trợ hoặc đặt hàng, ký hợp đồng và bố trí kinh phí, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai nhiệm vụ trong năm 2026.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, hành lang pháp lý, khuôn khổ triển khai và kinh phí cơ bản đã có. Vì vậy, những khó khăn đã được nhận diện phải được xử lý dứt điểm, không để kéo dài.

Bên cạnh đó, chất lượng hồ sơ chưa đồng đều, do đây là loại hình nhiệm vụ mới, một số hồ sơ chưa đảm bảo tiêu chí của nhiệm vụ công nghệ chiến lược về sản phẩm đầu ra, công nghệ lõi cần làm chủ, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, việc hình thành bài toán, nhiệm vụ công nghệ chiến lược tại địa phương còn ở giai đoạn đầu, phần lớn 85 đề xuất hiện tại của các địa phương mới ở mức ý tưởng hoặc nhu cầu ứng dụng, chưa hình thành hồ sơ nhiệm vụ hoàn chỉnh.

Đối với 9 nhiệm vụ đã đủ điều kiện, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ khẩn trương rà soát, phê duyệt trước ngày 28/8. Với 13 nhiệm vụ đã được Hội đồng thẩm định cho ý kiến, Bộ Khoa học và Công nghệ phải hoàn thành báo cáo thẩm định trong ngày 28/8, phấn đấu hoàn tất phê duyệt trước ngày 5/9 để sớm chuyển sang giai đoạn triển khai.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hoàn thiện, ban hành thông tư còn lại trong tháng 8; tiếp tục hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng nhiệm vụ mới và rà soát những bài toán lớn chưa có phương án triển khai.

Đối với 85 ý tưởng, đề xuất nhiệm vụ công nghệ chiến lược do 15 địa phương gửi về, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tổng hợp, phân loại nhằm tránh trùng lặp, phân tán nguồn lực; xác định những công nghệ có thể dùng chung và các mô hình Trung ương có thể phát triển để nhân rộng tại địa phương.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan liên quan triển khai ngay nhiệm vụ được giao; đồng thời tiếp tục mở rộng các nhiệm vụ công nghệ chiến lược cho những năm tiếp theo, phấn đấu từ nay đến cuối năm 2026 có một số sản phẩm cụ thể.