Dịch Ebola: Không thể chủ quan

(Ảnh minh họa)

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi thừa nhận đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đang diễn biến nghiêm trọng, khó có thể khống chế. Theo số liệu cập nhật của CDC châu Phi, số ca mắc Ebola tăng 40% chỉ trong tuần qua, trong đó Cộng hòa Dân chủ Congo ghi nhận 896 ca nhiễm bệnh và 232 trường hợp tử vong, còn Uganda có 19 ca mắc và 2 trường hợp tử vong.

Riêng ở Cộng hòa Dân chủ Congo, tỉnh Ituri (vùng tâm dịch) không những chưa được khoanh vùng khống chế mà còn lan sang các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu. CDC châu Phi cho biết, quy mô đợt bùng phát hiện nay lớn gấp 3 lần so với đợt dịch Ebola tại Uganda năm 2000, số ca mắc không ngừng gia tăng, cho thấy tình trạng lây nhiễm trong cộng đồng chưa được kiểm soát hiệu quả.

Đến nay mới chỉ có hơn 70 bệnh nhân được xác nhận hồi phục, trong khi các phương pháp điều trị thử nghiệm vẫn đang được đội ngũ y tế miệt mài nghiên cứu. Trong 16 đợt dịch Ebola trước đó ở Cộng hòa Dân chủ Congo, tác nhân gây ra là vi-rút Zaire, vốn đã điều chế được vắc-xin đặc trị.

Do đó, các đợt dịch này thường không quá nghiêm trọng và nguy hiểm đối với cộng đồng. Một trở ngại lớn là việc truy vết gặp nhiều khó khăn do tình trạng mất an ninh kéo dài, địa hình hiểm trở, thiếu hụt nhân lực và kinh phí. Trên thực tế, với khoảng 900 ca nhiễm, đáng lẽ số người cần khoanh vùng theo dõi phải từ 17.000 đến 35.000 người, song hiện mới chỉ có khoảng 4.000-6.300 người được giám sát.

Tỉnh Ituri, vốn chiếm hơn 90% số ca bệnh, là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của xung đột kéo dài nhiều năm, khiến gần 1 triệu người phải di dời. Người dân di dời liên tục, cùng điều kiện giao thông khó khăn đã cản trở nỗ lực kiểm soát dịch bệnh.

Liên hợp quốc đã phân bổ thêm 4 triệu USD hỗ trợ Uganda để sử dụng cho các hoạt động y tế, hậu cần, giám sát dịch tễ và kiểm soát dịch bệnh tại 29 địa phương, trong đó có các khu vực tiếp nhận người tị nạn. Các cơ quan thuộc tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cũng đang nhiệt tình hỗ trợ Cộng hòa Dân chủ Congo thông qua việc cung cấp vật tư y tế, thiết lập các điểm kiểm tra y tế tại sân bay quốc tế Kinshasa nhằm ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh lan rộng trong khu vực.

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa thông báo Nam Phi tăng cam kết hỗ trợ lên mức 13,5 triệu USD, kêu gọi tạo điều kiện thuận lợi cho các hành lang an toàn vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy đầu tư sản xuất dược phẩm và cơ chế mua sắm chung tại châu Phi. Tổng thống Zimbabwe Emmerson Mnangagwa cũng tuyên bố nước này sẽ đóng góp 1 triệu USD cho CDC châu Phi nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và CDC châu Phi đã xây dựng kế hoạch chung ứng phó dịch Ebola với dự toán chi phí 518 triệu USD. Tuy nhiên, CDC châu Phi cảnh báo nếu không huy động được nguồn lực cần thiết trong vòng 4 tuần, kinh phí ứng phó có thể tăng lên 1,5 tỷ USD, thậm chí là 7,5 tỷ USD khi dịch bệnh tiếp tục lan rộng. Tổng Giám đốc CDC châu Phi Jean Kaseya nhấn mạnh, các biện pháp y tế công cộng như phát hiện sớm, cách ly kịp thời và tăng cường sự tham gia của cộng đồng vẫn là ưu tiên hàng đầu để kiểm soát dịch bệnh.