'Điểm chạm đầu tiên' và 'Nhà an toàn': Những 'vòng tròn bảo vệ' gìn giữ giá trị gia đình Việt

Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, phát biểu tại Hội thảo

Sáng 6/2, Hội thảo khoa học với chủ đề "Cơ sở khoa học, định hướng và giải pháp thực hiện Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an" và đảm bảo an toàn cho phụ nữ, trẻ em góp phần xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh giai đoạn 2026-2030" do TƯ Hội LHPN Việt Nam tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội và các điểm cầu trực tuyến trên cả nước.

Đây là sự kiện quan trọng nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc nâng cấp cuộc vận động gắn với nội dung "3 an" (An toàn - An tâm - An sinh). Trong đó, việc xây dựng mô hình "Điểm chạm đầu tiên" và "Nhà an toàn" được định vị là những cấu phần trọng yếu của hệ thống hỗ trợ an toàn tại cộng đồng, đảm bảo sự liên thông giữa phòng ngừa, bảo vệ và phục hồi cho mỗi gia đình.

Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Trung ương Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền chủ trì hội thảo

Tầm nhìn chiến lược về một gia đình "An toàn - An tâm - An sinh"

Chia sẻ tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thanh Hòa (Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam) nhấn mạnh, bối cảnh hiện nay rất thuận lợi khi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 đặc biệt đề cập đến việc xây dựng hệ giá trị gia đình và văn hóa ứng xử. Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa cho rằng, để đạt được chữ "An", không chỉ dừng lại ở việc ăn ngon mặc đẹp mà phải chú trọng đến đời sống tinh thần và sự an toàn trong từng nếp nhà.

Theo bà Hòa, "An toàn" cần được hiểu rộng hơn, bao gồm cả an toàn trước các thiết bị điện nước, phòng chống trộm cắp, đặc biệt là an toàn trên không gian mạng - nơi trẻ em có thể sử dụng internet tới 10 tiếng mỗi ngày nhưng cha mẹ lại thiếu kỹ năng quản lý.

Về "An tâm", bà nhấn mạnh vào đời sống tinh thần và khả năng chủ động kinh tế khi về già thông qua bảo hiểm xã hội tự nguyện. Bà lưu ý, an sinh xã hội là nền tảng, nhưng bản thân mỗi gia đình phải tạo ra sự an tâm bằng cách thực hành tiết kiệm, tránh chi tiêu lãng phí quá khả năng.

Ông Nguyễn Văn Chi (Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em) cho rằng, bên cạnh tiêu chí "không có trẻ suy dinh dưỡng", cần bổ sung thêm "không có trẻ béo phì"

Đóng góp ý kiến về nội dung "5 không", ông Nguyễn Văn Chi (Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em) đề xuất một góc nhìn thực tế về sức khỏe trẻ em trong gia đình hiện đại. Ông cho rằng, bên cạnh tiêu chí "không có trẻ suy dinh dưỡng" cần bổ sung thêm "không có trẻ béo phì". Theo ông, tỷ lệ béo phì tại các thành phố lớn đã tăng từ 8,5% (năm 2010) lên 19% (năm 2020), phản ánh chế độ ăn uống và vận động chưa hợp lý trong các gia đình.

Về mặt "An sinh", ông Chi nhấn mạnh việc vận động phụ nữ dân tộc thiểu số và miền núi sinh con tại các cơ sở y tế thay vì tại nhà để giảm tỷ lệ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh. Đồng thời, ông đánh giá cao vai trò của Tổng đài 111 trong việc hỗ trợ khẩn cấp 24/7 cho trẻ em bị bạo hành, coi đây là một "điểm chạm" quan trọng cần kết nối với mạng lưới của Hội Phụ nữ và Công an.

PGS.TS. Trần Thị Minh Thi phát biểu tại Hội thảo

Dưới góc độ nghiên cứu, PGS.TS. Trần Thị Minh Thi (Phó Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học Xã hội) chỉ ra rằng, phụ nữ vẫn là nhóm có nguy cơ bạo lực cao hơn nam giới (28,3% so với 26,6%), đặc biệt ở nhóm trẻ dưới 30 tuổi và cả những người có học vấn cao. Bà Thi phân tích, "Điểm chạm đầu tiên" chính là cửa ngõ tiếp cận sớm, nơi cán bộ Hội cơ sở thực hiện lắng nghe an toàn và đánh giá nhanh rủi ro. Còn "Nhà an toàn" là cấu phần bảo vệ chuyên biệt, cung cấp nơi tạm lánh bảo mật trong giai đoạn nguy cơ cao. Bà Thi khẳng định, "Địa chỉ tin cậy, Điểm chạm đầu tiên và Nhà an toàn" là 3 cấp độ can thiệp khác nhau, tạo thành chuỗi bảo vệ liên tục, không thay thế nhưng bổ trợ chặt chẽ cho nhau.

Thực thi tại cơ sở và sức mạnh của công nghệ số

Bà Trần Thị Minh Nguyệt (Hội LHPN thành phố Hà Nội) phát biểu

Từ thực tiễn tại Hà Nội, bà Trần Thị Minh Nguyệt (Hội LHPN thành phố Hà Nội) cho biết, thành phố Hà Nội hiện có 1.982 "Địa chỉ tin cậy". Tuy nhiên, các vụ việc bạo lực đang diễn biến tinh vi hơn tại các khu chung cư, đô thị mới và đối với lao động nhập cư. Bà Nguyệt đề xuất nên tích hợp mô hình "Điểm chạm đầu tiên" vào mô hình "Nhà an toàn" để đơn giản hóa sơ đồ vận hành, tránh phát sinh nhiều mô hình chồng chéo gây lãng phí nguồn lực.

Chị Nguyễn Khánh Linh (Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng) chia sẻ kinh nghiệm từ "Ngôi nhà Bình yên"

Tiếp nối tinh thần đó, chị Nguyễn Khánh Linh (Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng) chia sẻ kinh nghiệm từ "Ngôi nhà Bình yên" - nơi đã hỗ trợ hơn 1.900 người tạm trú trong 19 năm qua. Chị Linh nhấn mạnh tầm quan trọng của thái độ "không đổ lỗi, không phán xét" của cán bộ hỗ trợ. Đặc biệt, chị giới thiệu giải pháp phần mềm "NNBY điện tử" (E-Peace House) với nút SOS một chạm và AI chatbot tư vấn 24/7. Đây được xem là một "Điểm chạm" hiện đại, giúp nạn nhân vượt qua rào cản im lặng để tìm kiếm sự giúp đỡ.

Hệ thống dịch vụ từ "Điểm chạm đầu tiên" đến "Nhà an toàn" không chỉ là những mô hình hỗ trợ, là cách hiện thực hóa cam kết bảo vệ quyền lợi và hạnh phúc cho phụ nữ, trẻ em. Khi mỗi mắt xích trong mạng lưới này hoạt động hiệu quả, gia đình sẽ thực sự trở thành "pháo đài" an toàn, góp phần vun đắp những giá trị tốt đẹp cho xã hội Việt Nam.

N.Minh