Điểm chuẩn đại học 2026 phân hóa mạnh theo từng tổ hợp, khối B tăng cao nhất

ThS Phùng Quán, chuyên gia tư vấn tuyển sinh đang công tác tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TPHCM, cho rằng mùa tuyển sinh đại học năm nay sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ rệt về điểm chuẩn giữa các tổ hợp xét tuyển, thay vì xu hướng tăng đồng loạt.

Theo ông Quán, phổ điểm năm nay phản ánh bức tranh khá đặc biệt khi các môn thi biến động theo nhiều chiều khác nhau. Trong khi Toán và Hóa học có mặt bằng điểm tăng, Vật lý và Tiếng Anh lại giảm đáng kể, còn Sinh học gần như giữ được sự ổn định. Chính sự dịch chuyển không đồng đều này sẽ tác động trực tiếp đến điểm chuẩn của từng tổ hợp xét tuyển.

Toán tăng mạnh, ảnh hưởng đến hầu hết các tổ hợp xét tuyển

Toán tiếp tục là môn có tác động lớn nhất đến tuyển sinh đại học bởi xuất hiện trong phần lớn các tổ hợp truyền thống. Phổ điểm năm nay dịch chuyển rõ sang phía điểm cao khi điểm trung bình tăng từ 4,78 lên 5,65; tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên tăng từ 12,2% lên gần 29,5%; số bài thi đạt điểm 10 tăng hơn tám lần so với năm trước.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Nguyễn Huy

Theo ông Quán, mặt bằng điểm tăng giúp nhiều thí sinh có lợi thế hơn khi xét tuyển. Tuy nhiên, việc phổ điểm tập trung dày ở vùng 8-9 khiến khả năng phân loại giảm, buộc các trường phải sử dụng thêm điểm các môn khác hoặc tiêu chí phụ.

Vật lý giảm điểm nhưng tăng khả năng phân loại

Trái ngược với Toán, Vật lý là môn có mức giảm rõ rệt. Điểm trung bình giảm từ 6,99 xuống còn 5,56; tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên giảm gần một nửa; số bài thi đạt điểm 10 giảm hơn 95%, từ 3.929 xuống còn 189.

Theo chuyên gia, phổ điểm này cho thấy đề thi Vật lý năm nay đã quay trở lại đúng mục tiêu đánh giá năng lực thay vì tạo nhiều điểm cao như năm trước. Độ phân tán của phổ điểm lớn hơn cũng giúp các trường đại học thuận lợi hơn trong việc phân loại thí sinh.

Hóa học có phổ điểm cân bằng nhất

Trong các môn khoa học tự nhiên, Hóa học được đánh giá có phổ điểm "đẹp" nhất. Điểm trung bình tăng từ 6,06 lên 6,28; gần 40% thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên; tỷ lệ dưới trung bình giảm mạnh. Dù vậy, số điểm 10 lại giảm từ 625 xuống còn 412, cho thấy đề thi vẫn giữ được độ khó cần thiết để nhận diện nhóm học sinh xuất sắc.

Theo ông Quán, đây là phổ điểm vừa nâng được mặt bằng chung, vừa bảo đảm khả năng phân loại - điều mà các trường đại học luôn mong muốn khi sử dụng kết quả thi để tuyển sinh.

Sinh học tiếp tục giữ vai trò "môn quyết định" của khối B

Sinh học gần như không có biến động so với năm trước. Điểm trung bình chỉ tăng nhẹ từ 5,78 lên 5,84; trung vị giữ nguyên ở mức 5,75; tỷ lệ đạt từ 7 điểm trở lên chỉ nhích nhẹ, trong khi số điểm 10 vẫn rất thấp với 129 bài.

Việc không xảy ra tình trạng "lạm phát điểm" giúp Sinh học tiếp tục giữ vai trò là môn phân loại quan trọng trong các tổ hợp xét tuyển thuộc khối B.

Tiếng Anh khó hơn với số đông thí sinh

Phổ điểm Tiếng Anh phản ánh xu hướng khá đặc biệt khi điểm trung bình giảm từ 5,38 xuống còn 5,07 và hơn một nửa số thí sinh đạt dưới 5 điểm. Tuy nhiên, số bài thi đạt điểm tuyệt đối lại tăng từ 141 lên 311.

Theo ông Quán, điều này cho thấy đề thi khó hơn đối với mặt bằng chung nhưng vẫn tạo điều kiện để những học sinh có năng lực ngoại ngữ thực sự đạt kết quả xuất sắc.

Khối B biến động mạnh nhất mùa tuyển sinh

Từ diễn biến của từng môn thi, ông Phùng Quán cho rằng các tổ hợp xét tuyển sẽ có mức biến động rất khác nhau.

Với tổ hợp A00, dù Toán và Hóa học tăng điểm nhưng mức giảm của Vật lý gần như bù trừ hoàn toàn. Điểm trung bình của tổ hợp chỉ tăng rất nhẹ, từ 19,37 lên 19,41. Đáng chú ý, số thí sinh đạt điểm tuyệt đối 30 giảm từ 8 xuống còn 1, cho thấy khả năng phân loại nhóm thí sinh xuất sắc được cải thiện.

Phổ điểm khối B00 thi tốt nghiệp THPT. Nguồn: Bộ GD-ĐT

Trong khi đó, tổ hợp A01 (Toán - Vật lý - Tiếng Anh) chịu tác động kép khi cả Vật lý và Tiếng Anh đều giảm điểm. Điểm trung bình giảm từ 18,87 xuống còn 18,41; trung vị cũng giảm nhẹ. Đây được dự báo là tổ hợp có điểm chuẩn ổn định hoặc giảm nhẹ ở nhiều ngành.

Đáng chú ý nhất là tổ hợp B00 (Toán - Hóa học - Sinh học). Điểm trung bình tăng từ 18,29 lên 19,69, tức tăng tới 1,4 điểm; trung vị tăng gần 2 điểm, từ 18 lên 19,95. Phổ điểm dịch chuyển rõ sang vùng 20-23 điểm, trong khi số thí sinh đạt điểm tuyệt đối tăng từ 1 lên 4.

"Đây sẽ là tổ hợp có mức cạnh tranh lớn nhất mùa tuyển sinh năm nay. Các ngành như Y khoa, Răng Hàm Mặt, Dược học, Công nghệ sinh học và nhóm ngành khoa học sức khỏe nhiều khả năng sẽ có điểm chuẩn tăng rõ rệt", ông Quán nhận định.

Điểm chuẩn sẽ không còn tăng đồng loạt

Theo ông Quán, từ phổ điểm các môn và các tổ hợp xét tuyển có thể thấy mùa tuyển sinh đại học năm 2026 sẽ không diễn ra theo kịch bản điểm chuẩn cùng tăng như nhiều năm trước.

A00 nhiều khả năng chỉ biến động nhẹ do tác động bù trừ giữa ba môn. A01 có xu hướng ổn định hoặc giảm nhẹ vì chịu ảnh hưởng từ Vật lý và Tiếng Anh. Ngược lại, B00 được dự báo tăng mạnh nhất nhờ sự cộng hưởng của Toán và Hóa học, trong khi Sinh học vẫn giữ được mặt bằng ổn định.

"Điểm chuẩn năm 2026 sẽ phân hóa rõ theo từng tổ hợp xét tuyển thay vì cùng tăng hoặc cùng giảm. Điều này phản ánh sự thay đổi của cấu trúc đề thi, đồng thời cho thấy kỳ thi năm nay có khả năng phân loại tốt hơn, giúp các trường tuyển chọn thí sinh sát với năng lực thực chất", ông Quán nhận định.