Điểm mù xe đầu kéo: Một lần thiếu quan sát, trả giá bằng sinh mạng con người

Một cú đánh lái, một sinh mạng bị cướp đi

Khoảng 17h ngày 7/8/2025, Đoàn Văn H. điều khiển xe ô tô đầu kéo kéo theo rơ-moóc lưu thông trên đường Lê Thái Tổ, tỉnh Bắc Ninh. Khi chuẩn bị rẽ phải sang đường Nguyễn Trãi, do đặc điểm kích thước dài, cồng kềnh của phương tiện, H. điều khiển xe chếch sang trái để lấy cua trước khi chuyển hướng.

Đáng chú ý, trước đó, người điều khiển xe đầu kéo đã nhìn thấy bà Nguyễn Thị Ch. đang đi xe đạp cùng chiều ở làn trong cùng. Tuy nhiên, khi thực hiện thao tác chuyển hướng, H. không quan sát gương chiếu hậu bên phải mà chỉ chú ý nhìn phía trước.

Trong quá trình xe chuyển hướng, phần cản trước ô tô va chạm với xe đạp, khiến bà Ch. ngã xuống và bị cuốn vào gầm xe. Nạn nhân tử vong tại chỗ.

Vụ việc không chỉ để lại nỗi đau cho gia đình người bị nạn mà còn cho thấy hậu quả đặc biệt nghiêm trọng có thể xảy ra từ một thao tác tưởng chừng quen thuộc đối với tài xế chuyên nghiệp: chuyển hướng phương tiện.

Theo thông tin được công bố về Bản án số 49/2025/HS-ST của TAND Khu vực 6, tỉnh Bắc Ninh, hành vi của Đoàn Văn H. bị xác định là vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo 20 tháng tù về tội danh này theo điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự.

Điều đáng lên án và xót xa hơn cả là bị cáo đã từng bị đưa ra xét xử vì gây tai nạn giao thông gây hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể vào năm 2015, Đoàn Văn H. đã bị TAND thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa (cũ) xử phạt 01 năm tù cho hưởng án treo cũng về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ”.

Một người lái xe chuyên nghiệp, đã từng gây tai nạn, từng đứng trước bục khai báo và được pháp luật khoan hồng cho hưởng án treo để sửa sai, đáng lẽ ra phải khắc cốt ghi tâm bài học xương máu đó.

Đúng ra, mỗi lần ngồi sau vô lăng, bị cáo phải cẩn trọng hơn gấp trăm, gấp ngàn lần để bảo vệ tính mạng của những người dân. Nhưng không, sự chủ quan và thói quen cẩu thả đã một lần nữa trỗi dậy, biến bị cáo thành kẻ tái phạm, tiếp tục gieo rắc nỗi đau thương tang tóc cho một gia đình khác.

Cái giá mà bị cáo phải trả không chỉ là 20 tháng tù giam, cách ly khỏi xã hội, mà là bản án lương tâm dai dẳng suốt cuộc đời. Dù gia đình bị cáo đã nỗ lực bồi thường và được đại diện bị hại xin giảm nhẹ hình phạt, thì sự bù đắp đó cũng không thể làm sống lại một con người, không thể bù đắp được khoảng trống vô hạn mà người quá cố để lại cho con cháu.

Không thể biện minh cho sự thiếu trách nhiệm

Xe đầu kéo, xe tải và xe container có kích thước lớn, chiều dài phương tiện và kết cấu cabin khiến tầm quan sát của người lái bị hạn chế ở nhiều vị trí. Những khu vực người điều khiển không thể quan sát trực tiếp hoặc khó quan sát qua hệ thống gương chiếu hậu được gọi là điểm mù.

Điểm mù thường xuất hiện ở phía trước đầu xe, hai bên thân xe và phía sau phương tiện.(Đồ hoạ: Tuấn Dũng).

Điểm mù thường xuất hiện ở phía trước đầu xe, hai bên thân xe và phía sau phương tiện. Với xe đầu kéo kéo theo rơ-moóc, vùng khuất tầm nhìn còn có thể thay đổi theo góc đánh lái, vị trí của rơ-moóc và hướng chuyển động của xe.

Đặc biệt, khi xe lớn rẽ phải, phần thân xe và rơ-moóc có thể quét qua một khoảng không gian rộng. Người đi xe đạp, xe máy hoặc người đi bộ di chuyển sát bên phải phương tiện rất dễ rơi vào vùng khuất tầm nhìn. Nếu tài xế không kiểm tra kỹ gương chiếu hậu và không bảo đảm khoảng trống an toàn trước khi đánh lái, nguy cơ va chạm là rất lớn.

Trong vụ án trên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở đặc điểm điểm mù của xe đầu kéo mà còn ở việc người điều khiển đã nhìn thấy người đi xe đạp cùng chiều nhưng không tiếp tục quan sát gương chiếu hậu bên phải khi chuyển hướng.

Đây là tình tiết cho thấy yêu cầu quan sát phải được thực hiện liên tục trong suốt quá trình điều khiển phương tiện, chứ không thể chỉ quan sát một lần rồi chủ quan cho rằng đường đã an toàn.

Vụ án cho thấy nguy cơ tai nạn khi người điều khiển xe lớn thiếu quan sát trong quá trình chuyển hướng, nhất là tại những khu vực có thể xuất hiện điểm mù.”

Chuyển hướng phải bảo đảm an toàn theo quy định pháp luật

Khoản 2 Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định, trước khi chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ; đồng thời chỉ được chuyển hướng khi bảo đảm an toàn, không gây trở ngại cho người và phương tiện khác.

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 15 quy định khi chuyển hướng, người lái xe phải nhường đường cho người đi bộ, xe thô sơ, xe đi ngược chiều và chỉ thực hiện thao tác chuyển hướng khi không gây trở ngại hoặc nguy hiểm cho người, phương tiện khác.

Như vậy, việc bật đèn tín hiệu xin rẽ không đồng nghĩa với việc người điều khiển phương tiện đương nhiên được chuyển hướng. Quan sát, kiểm tra các khu vực khuất tầm nhìn và bảo đảm an toàn cho những người đang lưu thông xung quanh vẫn là yêu cầu bắt buộc.

Đối với xe đầu kéo, xe tải trọng lớn, yêu cầu này càng cần được thực hiện nghiêm túc. Trước khi chuyển hướng, tài xế phải giảm tốc độ phù hợp, quan sát các gương chiếu hậu, kiểm tra khu vực hai bên thân xe và phía trước, đồng thời chú ý đến những phương tiện nhỏ có thể đang di chuyển sát bên hông xe.

Nếu tầm nhìn bị hạn chế hoặc chưa chắc chắn về khoảng trống an toàn, người điều khiển cần dừng lại ở vị trí phù hợp để kiểm tra, tuyệt đối không đánh lái theo phán đoán chủ quan.

Hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ gây hậu quả chết người có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự. Trong vụ án này, Đoàn Văn H. bị xét xử theo điểm a khoản 1 Điều 260 và phải chịu mức án 20 tháng tù.

Bản án là lời nhắc nhở rằng, đối với người điều khiển phương tiện, nhất là tài xế xe kinh doanh vận tải, việc tuân thủ quy tắc giao thông không chỉ là yêu cầu nghề nghiệp mà còn là trách nhiệm pháp lý gắn liền với tính mạng, sức khỏe của người khác.

Đừng đi vào vùng điểm mù của xe lớn

Không chỉ người lái xe đầu kéo, mỗi người tham gia giao thông cũng cần chủ động nhận diện nguy cơ từ điểm mù của các phương tiện có kích thước lớn.

Người đi xe máy, xe đạp cần hạn chế di chuyển sát hai bên thân xe tải, xe đầu kéo; không cố vượt ở phía bên phải khi phương tiện phía trước có dấu hiệu giảm tốc độ hoặc chuyển hướng. Không nên chạy song song trong thời gian dài, đặc biệt tại các nút giao, đoạn đường hẹp, khúc cua hoặc nơi phương tiện lớn chuẩn bị rẽ.

Một nguyên tắc quan trọng là nếu người điều khiển xe máy hoặc xe đạp không nhìn thấy tài xế xe lớn qua gương chiếu hậu thì rất có thể tài xế cũng không nhìn thấy mình. Khi nhận thấy xe lớn bật tín hiệu chuyển hướng, giảm tốc độ hoặc di chuyển lệch làn để lấy cua, người đi đường cần chủ động giảm tốc độ, giữ khoảng cách và nhường không gian cho phương tiện thực hiện thao tác.

Với tài xế xe tải, xe đầu kéo, việc kiểm tra gương chiếu hậu cần trở thành thói quen trước và trong khi chuyển hướng, lùi xe, quay đầu hoặc đi qua khu vực đông người. Đặc biệt, khi đã phát hiện có người đi xe đạp, xe máy ở gần bên phải, người lái phải tiếp tục theo dõi vị trí của họ cho đến khi hoàn tất thao tác chuyển hướng an toàn.

Một vụ tai nạn có thể bắt đầu từ vài giây chủ quan, nhưng hậu quả để lại là mất mát không gì bù đắp được. Bản án dành cho tài xế xe đầu kéo trong vụ việc tại Bắc Ninh thêm một lần nhấn mạnh rằng, phía sau mỗi thao tác điều khiển phương tiện là trách nhiệm đối với cộng đồng.

Không có chuyến hàng nào, không có sự vội vàng nào đáng để đánh đổi bằng tính mạng con người. Làm chủ tay lái, nhận diện điểm mù, quan sát đầy đủ và tuân thủ quy định khi chuyển hướng chính là cách thiết thực nhất để phòng ngừa những tai nạn thương tâm trên đường.