Điện Biên: Khi người trẻ hóa thân thành 'cầu nối' đưa công nghệ số chạm đến từng người dân

Những "người thầy" áo xanh nơi bản làng

Quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Điện Biên đang chứng kiến sự hiện diện ngày càng rõ nét của công nghệ số. Hàng loạt tiện ích từ chăm sóc sức khỏe, định danh điện tử đến thanh toán không dùng tiền mặt đã được đưa lên môi trường mạng.

Tuổi trẻ tỉnh Điện Biên đưa tiện ích công nghệ đến gần hơn với người dân - Ảnh: ĐB.

Tuy nhiên, một thực tế đặt ra là việc xây dựng nền tảng công nghệ mới chỉ là bước đầu, làm sao để người dân biết và thành thạo sử dụng những tiện ích ấy lại là một thách thức không nhỏ, đặc biệt là với người cao tuổi hoặc những người ít có điều kiện tiếp cận thiết bị thông minh.

Chính tại khoảng trống này, lực lượng đoàn viên, thanh niên Điện Biên đã tiên phong lấp đầy bằng sức trẻ và sự nhiệt huyết. Theo số liệu từ Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Điện Biên, toàn tỉnh hiện đang duy trì hiệu quả 68 đội hình mang tên "Bình dân học vụ số". Với sự tham gia của 6.265 lượt đoàn viên, thanh niên, các đội hình này đã trực tiếp hỗ trợ cho hơn 18.150 lượt người dân và thanh thiếu nhi nâng cao năng lực số.

Không quản ngại khó khăn, các bạn trẻ đã áp dụng phương pháp "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn người dân từ những thao tác cơ bản nhất trên điện thoại thông minh cho đến việc cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, tích hợp giấy tờ, hay thực hiện nộp thuế và thanh toán điện tử.

Với người lớn tuổi, một cú chạm trên màn hình đôi khi cũng là rào cản lớn. Sự kiên nhẫn đồng hành của các đoàn viên không chỉ giúp bà con giải quyết xong một thủ tục hành chính trước mắt, mà quan trọng hơn là từng bước hình thành sự tự tin, khả năng tự chủ khi sử dụng công nghệ trong tương lai.

Bứt phá hạ tầng và ấn tượng từ Đề án 06

Sự nhiệt thành của tuổi trẻ Điện Biên đang được đặt trong một bức tranh chuyển đổi số vô cùng sôi động của toàn tỉnh. Theo báo cáo từ UBND tỉnh Điện Biên, tính đến 6 tháng đầu năm 2026, ứng dụng công dân số Điện Biên Smart đã thu hút hơn 92.500 tài khoản đăng ký sử dụng thực tế.

Mạng lưới hạ tầng viễn thông tiếp tục được phủ sóng rộng khắp với 1.239 trạm BTS và 242 trạm 5G hiện đại. Nhờ đó, riêng lĩnh vực viễn thông và công nghệ số trong quý I/2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu đầy ấn tượng, đạt gần 108%.

Đặc biệt, trong việc thực hiện Đề án 06, Điện Biên nổi lên như một điểm sáng của cả nước. Tỉnh đã mạnh dạn chuyển sang sử dụng duy nhất tài khoản VNeID trong giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời chủ động đóng cổng dịch vụ công của tỉnh để đồng bộ hoàn toàn với hệ thống quốc gia.

Nhờ những bước đi quyết liệt này, tỷ lệ cấp phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID đạt tới 98,12%. Đáng tự hào hơn, tỷ lệ người dân sở hữu Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID đã đạt 64,36%, đưa Điện Biên vươn lên dẫn đầu toàn quốc tại thời điểm báo cáo.

Đến giữa tháng 3/2026, sự minh bạch và tiện lợi tiếp tục được khẳng định khi toàn tỉnh công khai 2.105 thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trong đó, toàn bộ 100% thủ tục liên quan đến doanh nghiệp đã được cung cấp trực tuyến, tạo môi trường thuận lợi tối đa cho người dân và các đơn vị kinh doanh.

Từ trung tâm hành chính đến thói quen số toàn dân

Hạ tầng sẵn sàng, nền tảng hoàn thiện, nhưng giá trị cốt lõi vẫn nằm ở người sử dụng. Hiểu rõ điều này, lực lượng thanh niên đã tỏa đi khắp các mặt trận. Tại các trung tâm phục vụ hành chính công, màu áo xanh tình nguyện liên tục túc trực để hỗ trợ nhập liệu, số hóa hồ sơ, phân luồng công dân và hướng dẫn các thủ tục phát sinh.

Chia sẻ về công việc của mình, đoàn viên Trần Hải Nam, người đang hỗ trợ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Điện Biên Phủ, tâm sự rằng tuổi trẻ có lợi thế về sức khỏe và khả năng tiếp thu công nghệ nhanh, do đó việc mang kiến thức ấy ra giúp đỡ bà con là trách nhiệm tất yếu. Mỗi khi hướng dẫn thành công cho một người dân, anh đều cảm nhận sâu sắc ý nghĩa từ công việc tình nguyện của mình.

Không chỉ cắm chốt tại các điểm cố định, những bước chân tình nguyện còn đi sâu vào từng khu dân cư, len lỏi đến tận các bản làng, tổ dân phố xa xôi. Phong trào "Bình dân học vụ số" sau một năm triển khai đã tạo ra những quả ngọt thiết thực. 100% học sinh phổ thông (hơn 208.300 em) đã được tiếp cận các kiến thức về an toàn thông tin và kỹ năng số.

Cùng với đó, khoảng 75% người trưởng thành tại Điện Biên đã trang bị được kỹ năng số cơ bản, và gần 190.000 người được hệ thống VNeID xác nhận đạt phổ cập tri thức chuyển đổi số. Đáng chú ý, các lớp tập huấn về trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đã phủ sóng 100% xã, phường, trang bị kiến thức cho hơn 3.000 cán bộ cơ sở và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng.

Công cuộc chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi người dân có thể chạm tay vào và hưởng lợi từ công nghệ. Đối với một tỉnh miền núi có địa bàn chia cắt, dân cư phân tán như Điện Biên, việc thu hẹp khoảng cách số không chỉ phụ thuộc vào những trụ phát sóng hay các ứng dụng trên mạng, mà phụ thuộc rất lớn vào những con người bằng xương bằng thịt, kiên trì hướng dẫn người dân mỗi ngày.

Từ một ứng dụng được cài đặt, một hồ sơ trực tuyến được nộp thành công, những người trẻ Điện Biên đang biến một khái niệm vĩ mô như "chuyển đổi số" thành những giá trị hiện hữu trong từng nếp nhà. Và chỉ khi mỗi người dân đều có thể tự mình làm chủ công nghệ, chuyển đổi số mới thực sự hoàn thành sứ mệnh bước từ hạ tầng lạnh lẽo vào nhịp sống ấm áp của con người.