Diễn đàn Tổng Biên tập bàn về Báo chí cách mạng Việt Nam trong không gian phát triển mới

Chiều 25/9, tại Quảng Ninh, Hội Nhà báo Việt Nam giao Báo Nhà báo và Công luận tổ chức Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 với chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Diễn đàn có sự tham gia của lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nhà báo Việt Nam, Thành ủy, UBND thành phố Quảng Ninh cùng hơn 100 đại biểu là Tổng Biên tập, Phó Tổng Biên tập các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương; đại diện các sở, ngành, doanh nghiệp và phóng viên báo chí.

Diễn đàn do ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Nguyễn Đức Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam; ông Vũ Quyết Tiến - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh chủ trì.

Nhận diện đúng cơ hội trong không gian phát triển mới

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định báo chí Việt Nam đang bước vào một không gian phát triển mới, với nhiều cơ hội nhưng đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với các tòa soạn.

Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu khai mạc Diễn đàn Tổng Biên tập 2026.

Theo ông Nguyễn Đức Lợi, công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội đang làm thay đổi sâu sắc cách con người tiếp nhận thông tin cũng như cách thông tin được tạo ra. Những thay đổi này mở ra cơ hội để các cơ quan báo chí đổi mới mô hình tổ chức, phương thức sản xuất và phân phối nội dung, qua đó tiếp cận công chúng nhanh hơn, rộng hơn và đa dạng hơn.

Một trong những nền tảng quan trọng của không gian phát triển mới là Luật Báo chí số 126/2025/QH15 được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật mới có nhiều điểm đáng chú ý, góp phần mở rộng không gian phát triển cho báo chí, định hình hoạt động thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số và không gian mạng phát triển mạnh mẽ; đồng thời định hướng các cơ quan báo chí phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn, có trách nhiệm và bền vững.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Lợi, vấn đề đặt ra không chỉ là nhận diện những cơ hội mới, mà quan trọng hơn là làm thế nào để các tòa soạn nắm bắt nhanh, trúng và vận dụng thành công những cơ hội ấy vào thực tiễn hoạt động. Đây cũng là những câu hỏi cốt lõi được đặt ra tại Diễn đàn Tổng Biên tập năm 2026.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh Vũ Quyết Tiến phát biểu chào mừng sự kiện.

Từ góc độ quản lý và thực tiễn địa phương, ông Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh cho rằng Diễn đàn là dịp để những người đứng đầu các cơ quan báo chí, nhà quản lý, chuyên gia cùng trao đổi về những vấn đề lớn đặt ra đối với báo chí Cách mạng Việt Nam. Với Quảng Ninh, đây cũng là cơ hội để địa phương lắng nghe những góc nhìn, kinh nghiệm và chia sẻ thực tiễn từ các đại biểu, qua đó phục vụ quá trình lãnh đạo, quản lý và phát triển.

Theo ông Vũ Quyết Tiến, trong quá trình phát triển, Quảng Ninh luôn nhận được sự đồng hành của các cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo cả nước. Báo chí không chỉ góp phần lan tỏa hình ảnh, thành tựu và những cách làm mới của địa phương, mà còn giúp chính quyền nhìn nhận thực tiễn đầy đủ hơn.

TS. Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương (bên phải) tham dự diễn đàn.

“Những chủ trương, chính sách được truyền tải tới người dân, doanh nghiệp; tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, những bất cập, điểm nghẽn và vấn đề phát sinh từ cơ sở được phản ánh đến cấp ủy, chính quyền, trở thành nguồn thông tin quan trọng trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành”, ông Vũ Quyết Tiến nói.

Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết Trương Thành Trung dự sự kiện.

Từ thực tiễn đó, lãnh đạo TP Quảng Ninh khẳng định địa phương xác định rõ trách nhiệm trong việc chủ động cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, minh bạch; tăng cường trao đổi, lắng nghe và tạo điều kiện để báo chí tiếp cận thực tiễn, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, qua đó hạn chế khoảng trống thông tin và thông tin thiếu kiểm chứng.

Đổi mới để trở thành trung tâm dữ liệu và tri thức

Một nội dung xuyên suốt được đặt ra tại Diễn đàn là yêu cầu các cơ quan báo chí không chỉ thích ứng với sự thay đổi của môi trường truyền thông, mà phải chủ động đổi mới để tạo ra năng lực phát triển mới.

Theo ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, mục tiêu hướng tới là những tòa soạn có khả năng thích ứng với môi trường truyền thông mới, từng bước trở thành các tòa soạn số hiện đại, đồng thời là trung tâm dữ liệu và tri thức, giữ vai trò là địa chỉ thông tin tin cậy của công chúng.

Quang cảnh Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 với chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Đây cũng là một trong những yêu cầu đặc biệt quan trọng khi bối cảnh tốc độ sản xuất và lan truyền thông tin ngày càng nhanh. Công nghệ và phương thức truyền tải có thể thay đổi, nhưng sự chân thật, tính chính xác, chiều sâu và trách nhiệm xã hội vẫn là những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của báo chí với công chúng.

Cùng với yêu cầu đổi mới mô hình hoạt động, vai trò của người làm báo cũng đứng trước những đòi hỏi mới. Dẫn lại định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về yêu cầu đối với đội ngũ báo chí trong môi trường số, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh nhà báo cần tiếp tục là những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và thông tin số, đồng thời có bản lĩnh, đạo đức, tinh thần nhân văn và năng lực công nghệ.

Ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nêu quan điểm về những thách thức của báo chí trong thời đại AI.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 được tổ chức với hai phiên thảo luận. Phiên thứ nhất có chủ đề “Nhận diện không gian phát triển mới; Nhận diện cơ hội phát triển trong không gian mới của các cơ quan báo chí Việt Nam”, tập trung làm rõ những thay đổi của môi trường truyền thông và các cơ hội đặt ra đối với báo chí.

Phiên thứ hai với chủ đề “Kinh nghiệm thực tế của các tòa soạn từ việc khai mở các cơ hội trong không gian phát triển mới”, tập trung chia sẻ những mô hình, cách làm và kinh nghiệm thực tiễn từ các tòa soạn.

Chia sẻ tại diễn đàn, Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết Trương Thành Trung cho rằng, khi thông tin ngày càng dồi dào, lợi thế của báo chí nằm ở khả năng xác minh, lý giải và giúp công chúng hiểu đúng vấn đề. Khoảng cách giữa “có thông tin” và “hiểu thông tin” mở ra không gian mới để báo chí khẳng định giá trị.

Từ đó, báo chí cần chủ động nhận diện những vấn đề đang hình thành, theo sát chính sách từ quá trình xây dựng đến khi đi vào cuộc sống; góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với Nhân dân, củng cố niềm tin và tạo đồng thuận xã hội.

Theo ông Trương Thành Trung, công nghệ có thể hỗ trợ sản xuất, phân phối thông tin, nhưng trách nhiệm đối với thông tin vẫn thuộc về cơ quan báo chí. Những giá trị cốt lõi như thông tin gốc, kiểm chứng, điều tra, chuyên môn và năng lực lý giải ngày càng quan trọng.

"Không gian thông tin mới đang đòi hỏi báo chí dịch chuyển từ vị thế của người đưa tin sang năng lực kiến tạo sự hiểu biết. Báo chí phải nhìn thấy những vấn đề còn đang hình thành, đi sâu vào bản chất của chính sách và theo sát hành trình từ quyết sách đến đời sống. Đó là cách báo chí giữ vai trò định hướng trong một môi trường thông tin ngày càng đa chiều, phức tạp", Tổng Biên tập Trương Thành Trung nhấn mạnh.

Qua các phiên thảo luận, những ý kiến tâm huyết, thẳng thắn và giàu tính thực tiễn của các đại biểu sẽ góp phần làm rõ những yêu cầu mới, mở rộng tư duy và tìm kiếm những hướng đi phù hợp cho báo chí Cách mạng Việt Nam trong không gian phát triển mới.

Báo Nhà báo và Công luận tổ chức thường niên từ năm 2019, Diễn đàn Tổng Biên tập đã trở thành một sự kiện chuyên môn đáng chú ý của giới báo chí, với các chủ đề gắn với những chuyển động lớn của đời sống báo chí qua từng năm.