Điện giờ cao điểm và bài toán thích ứng

Trong nỗ lực tối ưu hóa vận hành hệ thống điện quốc gia, dự thảo mới nhất của Bộ Công Thương về việc điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm theo mùa thay vì cố định quanh năm như hiện nay đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.

Công ty Điện lực Thái Nguyên kiểm tra, xử lý sự cố lưới điện, bảo đảm cấp điện an toàn, liên tục. Ảnh T.L

Công ty Điện lực Thái Nguyên kiểm tra, xử lý sự cố lưới điện, bảo đảm cấp điện an toàn, liên tục. Ảnh T.L

Theo phương án đề xuất, từ tháng 1 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12, giờ cao điểm được xác định từ 14h đến 19h, áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, tổng cộng 5 giờ/ngày.

Trong giai đoạn nắng nóng từ tháng 5 đến tháng 8, giờ cao điểm được chia thành hai khoảng từ 14h30 đến 16h30 và 19h30 đến 22h30, cũng với tổng thời lượng 5 giờ mỗi ngày; Chủ nhật không bố trí giờ cao điểm.

Khung giờ thấp điểm tiếp tục duy trì từ 0h đến 6h tất cả các ngày trong tuần, còn lại là giờ bình thường. Cách phân bổ này cho thấy phụ tải điện đang dịch chuyển mạnh sang buổi chiều và kéo dài sang buổi tối, đặc biệt trong mùa hè.

Theo Bộ Công Thương, việc thiết kế khung giờ theo mùa nhằm tạo tín hiệu giá rõ ràng hơn đối với thị trường điện. Khi giá điện giờ cao điểm tăng cao, người sử dụng sẽ có xu hướng chuyển dịch phụ tải sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường, qua đó góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm căng thẳng.

Tuy nhiên, nhìn từ thực tế đời sống và sản xuất, đề xuất kéo dài giờ cao điểm đến 22h30 trong mùa hè cũng đặt ra không ít băn khoăn. Với các hộ gia đình, gần như toàn bộ thời gian sinh hoạt chính trong ngày sẽ rơi vào khung giờ có giá điện cao nhất.

Điều này khiến khả năng điều chỉnh hành vi sử dụng điện để tiết kiệm chi phí trở nên hạn chế, bởi các nhu cầu thiết yếu khó có thể chuyển sang khung giờ thấp điểm từ 0h đến 6h.

Đối với doanh nghiệp, khi giờ cao điểm rơi vào buổi chiều và kéo dài đến tối, nhiều đơn vị có thể buộc phải tính toán lại phương án tổ chức ca kíp, thậm chí chuyển một phần hoạt động sang ban đêm để tránh chi phí điện tăng cao.

Điều đó đồng nghĩa với việc chi phí lao động và vận hành cũng gia tăng theo. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn hạn chế về nguồn lực và khả năng thích ứng, đây sẽ là áp lực không nhỏ.

Một vấn đề khác cũng cần được tính đến là tác động kỹ thuật khi thay đổi khung giờ sử dụng điện theo mùa với tần suất nhiều lần trong năm. Khi khung giờ thay đổi, ngành Điện phải thực hiện cấu hình lại công tơ thông qua hệ thống từ xa hoặc trực tiếp tại hiện trường. Đây không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn liên quan đến tính đồng bộ và độ chính xác của toàn hệ thống.

Không thể phủ nhận rằng, nếu được triển khai khoa học, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm theo mùa có thể góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy sử dụng điện hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế và tạo được sự đồng thuận, điều quan trọng là phải có lộ trình phù hợp, minh bạch và ổn định. Các cơ quan quản lý cần bảo đảm tính dự báo đủ dài để doanh nghiệp và người dân chủ động thích nghi.

Cùng với đó, ngành Điện cần đẩy nhanh việc cung cấp các công cụ theo dõi điện năng theo thời gian thực, giúp người sử dụng chủ động điều tiết nhu cầu tiêu thụ và tiết kiệm chi phí.

Xuân Anh

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/xa-hoi/202605/dien-gio-cao-diem-va-bai-toan-thich-ung-55b04e9/