Điện gió ngoài khơi: Ai đủ điều kiện đầu tư?

Đây là những điểm mới đáng chú ý được quy định tại Nghị định 272 năm 2026 vừa được ban hành. Nghị định này quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Nghị quyết 253 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030.

Một dự án điện gió ngoài khơi tại Đức.

Doanh nghiệp phải có tối thiểu 1 tỷ đồng/MW để được khảo sát

Theo quy định mới, để được giao khu vực biển phục vụ khảo sát dự án điện gió ngoài khơi, doanh nghiệp phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu một tỷ đồng cho mỗi MW công suất điện gió ngoài khơi đề nghị khảo sát.

Đối với trường hợp đề nghị giao khu vực biển để khảo sát nhiều dự án điện gió ngoài khơi, vốn chủ sở hữu tối thiểu của đơn vị khảo sát phải được xác định trên cơ sở tổng công suất của các dự án được đề xuất.

Điểm đáng chú ý, doanh nghiệp phải cam kết không yêu cầu hoàn trả kinh phí trong mọi trường hợp, trừ trường hợp đơn vị khảo sát là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ.

Hồ sơ chứng minh năng lực tài chính của đơn vị khảo sát phải có ít nhất một trong các tài liệu gồm: báo cáo tài chính hai năm gần nhất đã được kiểm toán; cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ; hoặc tài liệu khác chứng minh năng lực tài chính theo quy định.

Nghị định cũng quy định cơ chế xử lý chi phí khảo sát và chi phí lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án điện gió ngoài khơi do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện khảo sát để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Theo đó, các khoản chi phí này phải được kiểm toán trước khi thực hiện hoàn trả theo quy định.

Khi dự án đã lựa chọn được nhà đầu tư trúng thầu, nếu doanh nghiệp Nhà nước tham gia góp vốn vào dự án thì các nhà đầu tư có trách nhiệm hoàn trả chi phí khảo sát và chi phí lập hồ sơ theo tỷ lệ góp vốn trước khi được chấp thuận là nhà đầu tư thực hiện dự án. Trường hợp doanh nghiệp Nhà nước chỉ thực hiện khảo sát để tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, nhà đầu tư trúng thầu phải hoàn trả toàn bộ các khoản chi phí này trước khi được chấp thuận thực hiện dự án. Khoản chi phí được hoàn trả sẽ được tính vào doanh thu của doanh nghiệp.

Vốn chủ sở hữu tham gia dự án tối thiểu bằng 20% tổng mức đầu tư

Nghị định cũng quy định các điều kiện của doanh nghiệp lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia, thuộc quy hoạch phát triển điện lực và dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025-2030 hoặc 2031-2035.

Cụ thể, doanh nghiệp phải có vốn chủ sở hữu tham gia dự án tối thiểu bằng 20% tổng mức đầu tư và có cam kết cho vay của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc tổ chức tín dụng khác đối với phần vốn còn lại của dự án.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, ngoài việc đáp ứng các điều kiện quy định tại Nghị định 58, còn phải có tỷ lệ vốn góp trong dự án tối thiểu 15%.

Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước không có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông phải góp ít nhất 5% vốn đầu tư của dự án.

Đối với trường hợp liên danh từ hai doanh nghiệp trở lên, điều kiện về vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% tổng mức đầu tư được xác định trên cơ sở tổng năng lực tài chính của các thành viên trong liên danh.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, công suất điện gió ngoài khơi phục vụ nhu cầu điện trong nước dự kiến đạt khoảng 6.000-17.032MW giai đoạn 2030-2035 và tăng lên 113.503-139.097MW vào năm 2050.

Đối với sản xuất năng lượng mới, công suất điện gió ngoài khơi được định hướng đạt khoảng 15.000MW vào năm 2035 và khoảng 240.000MW vào năm 2050.

Báo cáo của Bộ Công thương cho thấy, các dự án điện gió ngoài khơi đều chậm tiến độ so với mốc vận hành sau năm 2030. Cùng với sự chậm trễ của nhiều nguồn điện khác, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm cung ứng điện trong những năm tới, đặc biệt tại khu vực miền Bắc.

Do vậy, quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo cơ sở thúc đẩy triển khai các dự án điện gió ngoài khơi theo quy hoạch.